OCR
73 bominum falas, & habitn inventus ar homo. Sed nunc id videamus, utrum quod ufquc ad famem ac fium, ufque ad flagra, ad crucem, ufque ad mortem denique defcenderit , fic in fe Dominus dejeétus & diminutus fuent. Et fitum propter hæc, tum propter alia improperia multa non negem Chriffezz Dominum multum abjeétum & diminutùm Jzdeorzm opinione, & adverfarii fermone, cui ( mea fententia) non pertinaciter nærer, non tamen ita res in fe habebat. Verum ut ipfe opera faciens, qua omnes videntes convertebant ih ftuporem, non ideo erat major; fic nec omnia illa patiens, ideo erat minor, fed & forte dicendus major: Oportet, inquit, ewaltari filium hominis: Et fi exaltatus faero, omnia traham mecnm. Ecce fuam pafionem vocat exaltationem, non dejetionem , necin malam notam, humiliationem. Sed cum lac pateretur, ninquid minus crat Rex Angeloruin ac hominum? quemadmodum Pilato dicenti, ergo Rex es tu, iple telipondere dignatus clt, 74 dicis, quia Rex fem ego. Verum hæc omnia pro nobis miferis juxta ofacula pati debebat, & vider admirandus fuper omnes, & videri abjecus & humiliatus, quemadmodum in Eſaia {criptum elt, fcut objtupucrunt (uper te multi, fic inglorius erit inter viros adfpeitus ejas, © forma ejus inter filios hominam: Si etiam Philofophos interro@emus, an vir fortis ut yiétoriam pariat, populique falūtem, quođ ad fagra, ad vulnera, ad ipfam denique mortem fciens volenfque defcendat, an, inquam, inferior abjeCtiorque habeatur? Dicent proculdubio, quod multo etiam fuperiot, multoquie honorabilior, Et an gloriofi martyres in tormentis ciudeliffime excogitatis , pœnas acerbiflimas fortiſſime tolerantes, ideo minores erant, & infra abjectiffimos etiam homines? Imo majores & gloriofiores ipfis Regibus, purpura, oftro, auro, gemmifque fulgentibus, quorinm juflu torquebantur. Quid igitur dicendum putabimus de gloriofiffimo , invi&tiffimoque Rege noftro, qui fua fame, fiti, flagris, cruce, ac denique moite, maximam omnium fecit victoriam , & poteftates hominibus fuperiores devicit, captivavit, elifitque funditus, qui & omnes homines falvos fecit fe fequi volenres? 7#de: & infideles illa ei improperant, ut ejus abjectionem & improperium: nos autem qui miſericordia cjus fideles fumus, neguaguam, fed exaltauonem & gloriam ducimus, & vere quidem ducimus. Nos autem, inquit divinus Pazlzs, predicamus Chriftum cracifinam ; fudais quidem fcandalem , Genibus antem fulitiam, ipfs autem vocatis Fudeis argne Cracis, Chrifrum Dei virtutem atque fapientiam. At nunc fequenuia videamus. Subdit itaque: Proinde mihi videtar, illud paulo minus, gaod Grace off Bezzi 711, non ad dignitatis imminate modam effe referendam , fed ad temporis modum, quo verſatus eſt Chriſtus in terris, quaſi dicas , ad breve tempas diminutus eft ab Angelis. Sed quo pacto ad temporis modum, quo Chrifæs verfatus ett in terris, & co tempore, quo verfatus eft im terns, diminutus eft ab Angelis? cum Pass dicat; Et cum dterum introducit primogenitum in orbem terre dicit : © adorent cum omnes Angeli Dei. Si omnes Angeli jubentur adorare ceum in orbem terrarum introduétum, non igitur co temporc, quo verfatus eftin in terris, diminurus eft ab Angelis: & nonne ctam Angeli iplum in paupere tugurio exfiftentem , &in præfepe fupra pauzillam fæni jacentem, vocant Dominum? ut ait apud Lacam Angelus ad paftores : Nolite timere , ecce enim duangelizo vobis gandism magnum, quod erit omni populo, quia natus eft vobis Salvator, qui eſt Chriſtus Domiaus, © hoc vobis fignum. Inventetis infantem pannis învolatum, © pofitum in prefepio.t Non erat ergo imminutus ab Angelis, quo tempore verfatus eit in terris, ut qui adoratur ab Angelis, & Dominus appellatur. pres vertit, apud Hebræos, & quemadmodum Proheta {cripfic, notet tempus, inquirendum eft. Ilic veritas & Hebraica littera vocabulum habet Aar, uod nequaquam fignificare tempus folet , ut alibi a74 A | dicum jufto, faper divitias peccatoruma maltas: bi hic di. citur modicam, Hebraice habetur Mea, quod oppo| nitur ad multum, & id quod dicitur divitias HAL, & perfpicaum eft non fignificare tempus. Et cum in Genefcos xx1y. dicitur: Pasaillam aque mihi abforben= dam prebe de bydria. Et xL111. Revertimin & emite nobis panxillum efcarum. Er codem numero, Deferte viro munera modicum mellis © modicam refine: ubi his in locis dicitur pazxillam & modicum, femper Hebraice habetur diĉtio Meas , nequaquam tempus fignificans. Manifeftum igitur quod & in illo o€tayi Pfalmi verficulo, quem juxta Editionem Scptuaginta verterunt, AdingiJli cum panlo minus ab Angelis, cadem dictio Meat non ſignificar tempus. Quare neque Beggi 1, neque paxB|/ wines, que diétionem illam Meat, illa apud Gras cos, ifta apud nos interpretantur, tempus indicabunt. Czterum cum vocabula 2444, parza, & fimilia, Junguntur vocabulis auétionem diminutionemve defignanubus, nequaquam fignificare folent tempus: hic autem panlo minus jungitur vocabulo minaifiz, quod imminutionem fignificat; fecus autem cflet fi jungeretur particule defignanti tempus. Sed & iaterpretes Hebrzorum, nihil in expofitione hujus verfusde temporis conditione intelligunt, ut David Kimchi commen+ datusapud eosexpofitor, exponens id, Minaifii enm panlo minus ab Elohim,ab Elohim, inquit, id ef, ab Angelis, ob id quod hominis anima Angelice conditionis eft. Nam corpus non eft , perinde ac neque Angeli, & imminatio tpfa GC provenit, quia cum corpore eft. Ecce quomodo hæc imiminutionis paucitas, Hebræorum ctiam fententia , noin tempus, fed dignitatis imminutæ modum refpicit, & inter Hebræos ejus fententia qui circa Lingua Hebraice & vocabulorum Hebraicorum proprietatem fuo tempore probatur fuiffe vigilantifimus. Verùm ipſe carnaliter & paffibiliter de fimplici homine hunc ldcum intelligebat, quem fi yivificaſſer gratia Chriſti & intelligentia fpiritus, ut hunc octavi Pfalmi fextum verficulum de Verbo & filio Dei imminuto ob carnis, id eft, humanitatis adfumtionem intellexiflet, non interpretatus fuiflet hic Elohim, id eft Malachim, fed potius ita in analogia dixiffet: Minuifti enm panlo minus ab Elohim, id cft, à Deo, ob id quod Verbum & p) Filius Dei divin eft conditionis ejufdem quod cum | Deo nature, Nam creatura non cit, perinde ác ne| que Deus & imminutio ipfa provenit, quia cum bu| manitate eft, arque in eadem hypoftaft cum creatura. | Et fic, qui non littera fed Spiritu ducuntur, exponunt | fideles. At Septuaginta dicentes, in drlw(xs aUrov Beaxi mi map dylénse, id volunt, & Beggi 71, quod dici mus paulo mums, fignificare temporis modum parvumque tempus. Non crediderim, nam egyy ri apud Græcos& Linguæ quidem peritos Græcos; non temporis, fed pouus dignitatis æftimationifque modum | dicit, Esfathius enrm id Homericum exponens Iliados Jota, dexa dè ypucoño rnai, ait, ei P mêl E rærdils © BAaAWex es), BpayY thesi: Si; inquit, de talento GraB corum eft, exiguum quippiam eſt. Ecce Boas Tl quid p| exiguum æſtimatione , valore, dignitarte fignificans. Et equidem arbitror Septuaginta, fi tempus indicare voluiflent, potius dixifle éx’ éaryov, quod apud Philos ſophos frequenter pancum tempus fignificat , aut mi | #0 , quod manifeſte in facris Litteris parvam tempus fignificare dignofcitur, ut id apud Joannem: Modicum & non videbitis me, © ums modicum © videpitis me, ecce in hoc loco ubi dicitur izpo», nos habemus modicum. Aut dixiffent yadilocas taxi, quod qui dem vocabulum rey) cognofcitur parvam moram defignare? ut Pfalmo xxxvi. Sicat fænam velociter arefeent , © quemadmodum olera herbaräm cito décident: quod hic dicitur velociter & cito, Septuaginta dicunt Tay) 5 fi autem dixiflent, nNenla (as AUTO) TAND Tap dyléass, fic verti potuiflet, Minuifis enm cito ab Angels, atque ita prebuiflent temporis intelligenti. am. Vertim nec fic dixerunt, nec temporis intelligentiam infinuare voluerunt, quam néc apud Hebr&os invenitbant. Sed quid dicemus de Chi)foftoma £3 &