Page 32 [32]
OCR
(negue enim , UT Inquit Hilarius , poteſtatis dignitas amittiar, dum carnis humilitas adoratur, quod ob diverfas pataras diverfijima p cum competant ) nihil erat cur celftudinis admirator, humilitatis commemoratione offendatur. Neque enim ideo non vere fervus ditus eft, quod vere Dominus fuerit omnium. Si minifter eft qui fordido etiam minifterio fungitur, ille lavans difcipulis pedes, aliquo paéto minifter erat, at nihilo fecius eorundem Dominus. Jam non video quid tibi velis, cum colleétionem meam calumniaris, quafi parum argute ratiociner: Er guod, inquis , nzila propontio fit nature humane ad Deum, id non efficit quod inde dicatur vermis , alioqui @ Cherubim vermes appellandos, guod nec ad hos ulla fit Dei proportio. Quefo te, fic argumentor ufquam? Imo ut doceam infra abjeétifimos homines diminutum Chrifizzz, adduco Prophete teftimonium. Quid autem attinebat argumento probare, quod ipfe per Prophetam loquitur Chrzfus? Jam quod fubjicio, nz/la enim proportio humane creature dd Deam, co pertinet quod præceflerat, Chrifinm non paulam imminutum a Deo, quod ta nolebas. Siquidem eas partes fic tracto, ut nunc ad hanc, nunc ad illam refpiciam. Dic mihi, v) + O/asov, utrum iftuc eft amice difputare cum amico, an cavillari potius? Verum his omiffis ad id quod erat inftrutum recuryat oratio. Ad eandem rationem tuebor quod impugnas. Humane nature ad divinam nuila efè proportio. < Chrifti, inquis, ad divinam naturam eft proportio, nempe identitatis @ aqualitatis. Simulatque proportionis facta eft mentio , video me plane + imwov eis mediov provocafle: quare tecum hoc quidem loco non admodum pugnabo cum homine in difciplinis mathematicis pene detrito. Verùm ut demus æqualitatis effe proportionemaliquam , quis unguamaudivit proportionem identitatis? aut quis unquam propofuit proportionem infiniti ad infinitum ? Etenim ut Ariffoteles negavit finitivad infinitum effe proportionem , ita fenfit nec inter infinita duo efle proportionem, fi quid credimus interpretibus, Porro quod apud Paulam legimus, Chriftum æqualem Deo, non opinor conftitui proportionem, fed negari minorem ac majorem poteftatem. Sed ut hec arguta magis quam.ad rem noftram facientia mittamus, utere tuo arbitratu proportione vel identiratis, vel æqualitatis. Utrum hanc {folam in Chrifto vis efle, an præter hanc aliam quampiam? Si folam, nec à Deo fuerit diminutus Chriſtus, quod tu tamennon negas, modo id fit paululum quiddam. At juxta identitatis proportionem , ne tantu lum quidem fuit diminutus. Proinde gui verum eft , quod ipfe dicit in Euangelio, Parer: major me eft? Ubi audis minor & major, alia queedam propofitio fit oportet quam zqualitatis. Si tu ex Euangelii loco, ego & Pater unum fumus, rete colligis proportionem zequalitatis, quî minus ego ex Euangelii loco, Pater major me ofi, colligo proportionem inæqualitatis? Ea f fumitur ex comparatione rerum in infinitum inter fe diftantium , aut profer ex tua mathematica > Quænam fit ifta proportio, aut mecum fatere nullam efle proportionem. Quod fi juxta hanc comparationem Chriftus dicitur minor Patre, aut finitis gradibus minor eft, aut infinitis. Non opinor dices finitis, quum ipfe fatearis, inter creaturam & creatorem nullam cfe proportionem. Sin infinitis, quomodo tu defendis, eum paululum qúiddam fuifle diminutum, cum paulo minus five paulum contendas, nonad temporis {patium, fed ad dignitatis modum effe referendum? An tibi os infinitum & immenfum eft, paululum quiddam icitur? Ego impius qui jaxta hanc rationem feripfeyum, non paululum, fed plurimum imminutuma Deo? tamen urgebo moleftius, nec infultabo capto, eriamfi idi mereri videbatur, qui alteri de nihilo ftruit calumniam. Nec excutiam interim haec tua verba (ne te tetaxare videar, non me tueri) quibus agis, filii hominis ad Deum effe proportionem identitatis, Si filii È RA SMI 40 hominis, quatenus eft filius hominis, ad Deum eſt æqualitatis proportio, cedo qua ratione minor cft? Si quatenus Deus eft, æqualis Deo dicitur, quid novi dicitur, aut quis iftuc negat? Non enim digladior interm cum iis; qui volunt, in Euangelio dic Patrem majorem Filio diétum, ut tamen Filius non dit Patre minor: mihi ſatis eſt quod Axzguftinus non veritus eft dicere, Filium Patre inferiorem , & inferiorem feipfo» Atque id fane cum aliis locis compluribus, tum in Epitola tertia ad Volu/ianum. Ad hoc, Libro De Trinitate primo, Capite feptimo, Rurfum ejufdem Libri Capite undecimo. Arque iterum Libri fecundi Capite nono. {tem quod feribis, ob idsquod Verbum & Filius Dei divinæ eft conditionis, ejufdemque cum Deo nature : nam creatura non eft, perinde ac neque Deus. Hic rurfus diftinguis Filium Dei 4 Deo, dicifque eum non magis efle creaturam quam ipſum Deum, opinor Patrem, ut Paz modo loquutus videaris. Atqui Pater nullo modo creatura eft, Filius Dei f nullo modo eft creatura , confequetur nec hominem effe. Ad hac, fi Filius Dei non ett creatura, loquor juxtacommunionem idiomatum , quomodo dicitur diminutus Filius Dei? quod ne tu quidem negas. At Joannes non veretur dicere, Verbum caro fattum eff. Kt Paulas non veretur eum dicere fattum ex femine David, Et rurfum, miht Deus Filiam ſuum fatium ex mulicre, fatlum fub Lege. Hic audis factum carnem , factum ex femine , & vereris aliquo pacto dicere creaturam? Tametfi difputationis huJus periculum nihilad me pertinet. Ego enim Chriftum creaturam efle neque ajo,neque nego: tuiftuc de tuoaddidifti, Sed inquies, Axgu/tinus , Hilarius, & Ambrofius, negant Chriftum efle creaturam, Quid fi iidem alibi vocant creaturam? Quid enim fentit Augufknas, cum ait in fermone natalitio: Admirabile myfterinm, guia creator mundi volnit efe creatura. Rurfus enarrans Chrifti fermonem in monte habitum : Volwit eſſe creatura, qui eff creator. Idem Epiftola quinquagefima feptima. Proinde quod ad Verbum attinet, creator eft Chriftus ; omnia ening per ipfum facta funt, quod vero ad hominem, creatura eft Chriftas. Liberius etiam diyus Hieronymus ediflerens eum Pazli locum, qui eft in Epiftola ad Ephefios Capite fecundo : Jpfias enim fumus fattura, inquit, creati în Chrix fto feſu. Et quia femel ad nomen creature venimas 5 & fapientia in Proverbiis Solomonis , dicit fe creatam iniringe viarum Dei: multique timore ne Chriftum creaturam dicere compellantur, totum Chrifti myfterinm negant, & dicunt , non Chriftum in hac fapientia, fed mundi faptentiam fignificari. Nos libere proclamamas , non eſſe periculum eum dice= re creaturam , quem vermem, G hominem, crucifixum, & maleditiionem , tota ſpei noſtra fiducia profitemur, maxime cum ex duobus verficalis qui precedunt, ipfa fapientia promittat fe effe ditturam , qua poft fecula ſunt. Cum autors Chriftus fecula fecerit , & qua deinceps loquitur , ea fint que poſt fecula ditturam fe effe promiferat, ad incarnationis mys i Junt qua feqauntar. Hactenus Hieronymus. Audis Chriſtum quatenus incar= natus clt, creaturam recte dici. Simul illud obiter admonenidus cs, Chriftum Hieronymo fic vermem dici ut dicitur homo, & crucifixus, non opinione Jadaoram. fed re ipfa, quod tibi videtur impium & blafphemum. Itidem Damafcenzs: Chriftas , inquit , e/f creatus & increas» E l ees RHEL, Atque idem rurfus: Non feani AURALBY Aa nomen creatur 2 7 77 ant granum , natum de A Ds ni e stasi 4 i gine nominat. Quid, quod'necis m, tractans hane Lal XI. negat ChriJlum rete dici creaturam > fed fimpliciter dict non vult, hoc eft , fecundum hominem dici vult, {ec cundum Deum non dicis Porro quod alias negant creaturam efle Chriffum, cum adverfus Arianos dimicant, fic negant effe creaturam , quemadmodum 4rae volebat, qui folum Patrem verum Deum, foum ratrem vere increattn i i fe tui oblitus, me à fe í 1 a gas, alibi crea. turam facis, cum ais: Hominis qui Chriftus eff, nulla ina telligitur diſtantia , cum cam ad Deum habent Approximation, nem
