Page 31 [31]
OCR
37 argutatur & Ambrofius enarrans apud Lacam Petri negationem, quafi fic dixerit Petrus, non novi hominem, quod Deum agnofceret. Sed ut ad rem vedeam. Idem Auguſtinus ediflerens primum Caput Euangelii Zoannis {feribit hunc in modum : Ss enim ipfe Dominns dicit , Ègo autem fum vermis & non homo, quis dubitat hoc dicere quod fcriptum eft in fob? Quanto magis homo patredo, & filius hominis vermis ? putredinis appellationem ad nos referens, vermis ad Chriftum. Neque ve- ro Paulus ideo Chriftum coeleftem yocat, quod corpus terrenum non haberet, fed quod à contagio terreni Ade abeflet. Quandoquidem illic duos fecit Miam, alterum peccandi principem, alterum innocentiæ principem. Certe divus Agg#finas non veretur Chrifto terreni cognomen tribuere Epiftola 147. ad Confentinm, Dominus, inquiens, ad hoc terrenus factus ef cum eſſet cæleftis ut cos qai terreni erant, faceret coleffes. Quod fi {folus Chriftus cæleftis eft, cæteri omnes terreni: igitur vermis appellatio in martyres, non juxta exiftimationem malorum, fed vere competet juxta tuam interpretationem. Quod fi hic quoque valere vis xeneOvydloy opinionis , cur addis Scribarum & Pharifzorum? An apud iftos tantum paffi funt martyres, aut apud hos tantum contemti? Jam commentum quod adducis de non komo, cum addis: Wnus enim Deus, & unus mediator Dei & hominam , homo Chriftus fefus , qai fic homo eft, quod omnium hominum maxime homo, & vere homo, quale fit difpiciamus. Hic fi tibi res effet cum homine fophiftico, vide quo pa&o tueri poflis Chrifium omnium maxime vere hominem efle, cum juxta tuum Aré/forelem, magis & minus non cadat in fubitantiam, ut Chriffas magis homo dici poffit , etiamfi melior cunétis hominibus dici debeat. Non referam hoc loco par pari, ut fummo (quod ajunt) jure tecum contendam, & de voculis caviller, pofteaquam mihi fatis liquet quid fenferis. Jam opprobrium hominum & abje&tionem plebis, cur vereris Chriſto accommodare , fed in alios homines detorques, cum Pa#/us non vereatur eum peccatum & malediétum dicere? Hæc verba fi pie dicuntur de Chriffo, que impietas eft dicere, Chrifium infra homines diminutum, modo id fentiatur quod de Chrifto fentire cum primis eft pium? Si verbis offenderis, his magis offendi oportuit: fi fententia, nihil hic eft impium , nif {1 quis mmpie interpretetur. Si dixiflem Chriffum humiliafle fe infra humillimos homines, non abhorreres, opimor: cur vociferaris impietatem, fi dixi abjeétum infra abjectiflimos homines, cum rette humiliatus dicatur, qui fe humiliarit, Semis hil aliud fit abje&us quam humiliatus? Quod fi vocis novitas {ola te offendit, ufus cft ea ante nos de Chriſto Auguftinus, hunc Pfalmi locum exponens: Quare , inquit, ergo fic fe abjecit , ut diceret vermis? At dices, abjecit fe oratione, fateor ; fed vera tamen, opinor, non yana aut ficta, unde confequitur vere fuiffe abjectum. Jam quod feribis, Chriſten opinione fudeoram fuille dereliétum a Patre, non folum frigidulum eft, verum etiam ab omnium veterum interpretum fententia diffentiens: quafi hoc Chriftus illic queratur Patri, quod fede male de fe fentiant, pro quibus paulo ante oraverit. Et haud fcio an præftiterit , mi Faber ; ulcus hoc exiftimationis in totum non tangere, ne cui minus incipiat diſplicere Marci cujufdam, aut Ca epithe hzrefis, qui, ut auctor cit Asguftinas, docuit C riffam non vere, fed putative paſſum. Jam quod me rogas; quî conveniat eum, qui eft Rs omnis Glee: turæ, & fupra omnem creaturam; Aici vermem , et eum dici non hominem, de quo dicit Apoftolus : ©nas enim Dens, © unus mediator Dei & hominum home Chriftas Jefas. redtius ab ipfo Propheta Gene ab ipſo Chriſte , qui ſe per 0s Prophetæ vermem e Neque vercor ne ob id mihi fuccenfeat Chriffas, fi ipfius utar yerbis in cum fenfum, in quem ille dixit, fi qua fides tot orthodoxis interpretibus. Atque inter hos eft divus Hieronymus , unus multorum initar ; qui cxponens fecundum caput Epiktolæ Panli ad Tinm pa| Al B @ D E E 38 lam Chriftum vermem appellat; &lius aufus, peccatum & malediétum ander dicere. Quod, autem Pauls teftimonio doces Chriftum hominem dici, fateor, rift fedulitatem tuam: quafi yero periculum fuiffet, ne quis alioqui Chrifum negaffet hominem; nifi unum Pauli locum nobis objecifies, cum ipfe téties in Euangelio fe vocet filium hominis. Porro quæ citas. è divinis Libris, docens Chrift non fuifie vere derelictum, non minus faciunt pro me quam pro te. Non previ Deus, neque defpexit deprecationem pakperis. At qui deprecatur, quoniam implorat opem , aliqyoufque videtur dereliétus : alioqui quid imploràt fi nihil defiderat 2 Ac mox: Et cam clamarem ad eu, exandivit mes Quid clamat, qui nulla re deftitutus eft? aut quomodo liberantur, qui nullo paéto funt dereli&i? Et ne fingula perfequens fiam loguacior, & illud quod addis, Nam & virgo Maria aderat; & dilectus difcipulus ;, & Magdalene, & mulieres Jelim fequute, gue multa compafjione & Deo & Angelis grata pietate flebant fuper eamz Virginis autem cor gladio paffionis ejus confoffum ef, & a» nima ejus tranfuerberata: pro nobis facit. Cui compaopinor, dicis pietatem , licet yulgate magis quam eru= dite. Num verbum Dei Patri femper æquale? an hominem pro omnibus dira patientem? Quem flebant? num excelfiorem creaturis omnibus? an abjectum & infra latrones? & fi idem unufque eft Chriftus, in quenx hæc tam diverfa competunt? Vides ut hæc noftræ {ententiæ adftipulentur etiam , non folum nihil officiant: ut ne illud excutiam, quod Chriftus apud Lacam fe= iplum viride lignam appellat, innocentiæ magis effe quam dignitatis. Quod miror cur adducendum putaris , nifi forte periculum erat, ne quis noftrum Chriftum fcelerofum hominem judicaret. Aut fi prgpofitum erat colligere quæ illius dignitatem indicant, cur è tam multis paucula quedam adducis? Si voleba’ refellere quæcunque Chrifti humilitatem fonare yidentur, cur vix unum aut alterum locum attingis? Vides igitur 5 totum hunc locum tibi extra caufam efle declamatum. Poft hæc pergis excutere, an quod ad hæc mala defcenderit Chrifius, ob id fuerit in fe diminstus. Belle me hercle proponis, quafia me ufquam fit dictum; illum in ſe fuiffe diminutum: quanquam hoc ih fe, quid fibi velit non fatis intelligo. Si z7 fe accipis, pro vere, dicam 1 fe fuiffe diminutam, qui vere fuerit diminutus. Fateris aflumta natura humana, fulceptifque ciuciatibus Chriffam fuifle diminutum. Vere autem eam aflumfit , vereque fuit afliétus, vere igitur fuit dimitiutus. Sin cum 7 fe dicis; fentis abfolute ; fimpli= citer, & per {e , fateor abfolute fummum; & ne nihil videar ex tuis libris haufifle, plu{quam infinite fummum. Jam nec illud fatis intelligo, quid fibi velit quod negas , Chriftam in Euangelio feipfüm dicere vermem; fed lucem mundi, fed viride lignum, aliaque que dignitatis ſunt, nifi forte innuis Prophete verba non fas tis apud nos habere ponderis, & par efle ut Euangelicæ cedant auctoritati? An ut Chriffam credamus reéte vermem dici, non fatis eft nobis quod à Propheta vermis fit diétus? Quafi vero non bona pars Euangelicæ hiftoriæ Chrifti nobis humilitatem decantet: aut quafi Propheta nonalias adoret, ac ftupeat ejus fublimitatemy quem hic vermem appellat, & rejectamentum plebiss Gum legis cunas , cim præſepe, cum legis vagientem, cum circumcifum, cum fatigatum, cum ob famem accurrentem ad ficum, cum aflumtumac tentatum à Diabolo, cum legis filium hominis, cum legis non habens tem ubi caput fuunî reclinet, cum interim nec vulpibus fua defint latibula; nec avibus nidi; cum lachryman< tem legis& infrementem, cum indigna audietitem; de? dique cum totam paflionis hiftoriam recenfes; quelo quid aliud legis, duam Filum Dei infra omnes homines diminutum, ut {upra omnia eyaltařetur; Crim legis dez formatum ; defpeétuin , noviflimum virorum , cum d=gnum coram tondente fe obmutefcentem, an paululum quiddam diminutum legis? Qu omnia cum Chriffotri= buantyr non offenfa illius ineffabili dignitate, qua femì Toms IX; nea per
