Page 28 [28]
OCR
¥ e queeftionem , #tram forma ſervi in Chriſto , five hoz | A mo alfumtus parnm vel multam fit imminutns d Deo, | tuis enim verbis utar, fed dn filias hominis imminatas fit a Deo, & id etiam guippiam parum. | Inter nos fane sulla queeftio verfabatur, nec ego hominem affumtum dixi imminutum a Deo. Tuus ifte fermo eft, non meus, id quod modo fatis declaratum eft, Nam fi i7minutum fic accipias, ut fit participium, Divivitas potius videri polit imminuta quæ deicendit ad hominem, quam humana natura, que evecta eft ad Conſortium Divinitatis. Sin ita ut fit nomen, & perinde valeat ac À dicas, inferior Deo, non negabis „ Opinor, humanam naturam in Chrifo longe inferiorem fuifle divina na- | tura, Quod fi donas, confequetur , Chriftam „quatenus crat homo, longe inferiorem fuifle Deo Patre, &, ut Auguftinus audet loqui, ctiam feipfo quatenas erat Deus. Quod fi multo fuit inferior, videbatur excùtiendum, quiomodo Prophets dicatur sammutus pastalum. RurTus G mihi dabis humanam naturam , quatenus eft doloribus & morti obnoxia, longe efle infra dignitatem ac felicitatem Angelicam : confequetur , Chriftum, quatenus erat homo mortalis & naturæ incommodis obnoxius, aliqua ex parte fuiffe inferiorem Angelis , certe juxta corpus. ld fi verum eft, nimirum manet in utiaque lectione par difficultas , quam tuum agens negotium fic conor explicare, ut Begyvr:ad tempus pertineat, non ad modum dignitatis. Quod fi recipimus, ut receptum cft ab orthodoxis aliquot , & magni nominis Theologis , nihil fuerit in utraque leétione abfurdum, & liberum erit utramWoles fequi. Nec hic cuiquam præco, nce hanc aut illam {fententiam vel approbo, vel rejicio, quod tu tamen toties inculcas à me fastum. Sive ifto , inquis , Minuifti eum paulo minus ab Angelis , quem poſteriorenz interpretandi modum approba: 7e videtur Eraſmus. Ac rurſum , Nam jæxta Septuaginta Editionem ait , Minuifti cum paulo minus ab Angelis , g#4m etiam approbat interpretatione. Jam illud videbatur mihi parum prudenter abs te fastum; quod cum ßeæxó 71 ad temporis modum relatum ; omnem explicet difficultatem , tu perinde quafi jar eviceris, eo referri non pofle , ita triurnphiüm agis, ita nobis infultas. Atque id quidem poft coiiaris-oppugnare , fed quain efficaciter mox videbimus. Certe cum hoc in ambiguo reliquiffes , non erat cur hujusmodi convitus veluti proftrato jam & jacenti infultares : SubrzeZur igitur , inquis, Propheta, quomodocanque five è Deo, five ab Angelis interpretemur , quare hic fermo feipfum elidit , © falfum effe ex omni parte manifeftat: Jam illud magnis trascediis exagitas, quod feripferam, Chriſtum cum ob humanam naturam affamtam , tum ob humane conditionis fufcepta incommoda, non ſolum infra Angelos, Verum etiam infra abjettiffimos homines fuilfe dgettam. Atque bic tu miro fupercilio, bunc , inquis , fermonem animofe refatabimus, tanqaam impium & Chriſto Deoque zndigniſſimum , tanguam Spirtni adverfantem, & littera que occidit adherentera. Hujufimodi multa funt, mi Faber, in tua ifta præclara & amica difputatione,, que me compulerunt ad | puigandam famam abs te tam atrociter petitam. Abfit utego fciens quippiam in te {cribam iftiusmodi. Quod B C D E doétrina Chrifti, tuum erat, amicum errantem amice monere : nunc hæc omnes prius fcire voluifti quam me, quem nec Epiftolio, nec per amiculum quempiam dignatus es fubmonere : cum tamen Epifcopus PariSenfis , cum hîc Regis fui nomine legatione fungeretur , inter colloquia narrarit audifle ex te, quod cum fatereris te multis in locis rete monitum 4 me, in nonnullis tamen {cripto confliétaturus fis mecum. At fi vera et Typographi inferiptio, fam tuum hoc Opus erat editum. Infcitiam , errorem , aut fi quid aliud eft humanum, impingi mihi facile patiar , at impietatem & indignitatem in Deum, cætcraque hujufmodi impingi mihi pati nec pollum, nec debeo. Neque tamen vices referam , ut tam afperam criminationem criminatione tepellam. Efficiam ut quod non minus {cite quam pie Es ER AS wen 30) dixit optimus ille Cyprianus , pudor Chrsftianasporias quam dolor logui videatar. Mihi 10 præfentia fat fuerit, tantæ impietatis crimen a me depulifie; nec luto repetam, qui me luto confperfit,contentus abfterfifie : ne rurfus aliam mihilabem contrahain, dur labem contumaciter eluo , fiatque ut dignus etiam videar hac contumelia, fi contumeliam contumelia retaliaro, Equidem illud arbitrabar ad Chrifti gloriam pertinere , fi illius humilitatem , quam fponte noftra caufa fubut, quam maxime exaggerafiem, prefertim cum Paw/#s autus fit dicere, exinanivit femetipfum, & à Propheta verzais, five ut quidam vertunt, quorum eft Ambrofius , (carabens appelletut, & hujusmodi habitu pingatur ab Efira : & cum ipfe in Euangelio dicat, Vulpes foveas habent , & volucres cœli nidos, filius antem hominis non habet ubi caput [uum reclinet. Er alibi {fe comparet grano linapis condendo in terram, multaque id genusalia ,quæ fummam Chrifti humilitatem nobis declarant. Quicquid enim hîc accumulatur, hoc nobis illius erga nos ineffabilem caritatem commendat. Nec hoc fentio , quod videris interpretari, Chriftum aut fimpliciter inferiorem, aut ita fuifle Angelis hominibusve inferiorem, ut effet deterior, fed tamen aliqua parte fuiſſe his inferiorem. Cer2 te mihi videtur hoc nomine multum defcendiffe ,ac de< jecifle fefe infra Angelos, quod aflumferit corpus & animam morti, cruciatui, doloribufque obnoxiam. Hc opinio fi impia eft, fi Deo Chriftoque indignifiima, fi fpiritui adverfatur, fi littera quæ occidit adhæret, ut tu preedicas, fateor errorem meum. Ita haétenus fenfi, libenter tamen mutaturus opinionemì , ubi fuero me liora doétus. Deinde quod non contentus noftram af fumere naturam Dei Filius ,omnes pene hujus vite cad lamitates in fe recepit , labores , dolores, fudores, famem, fitim , lachrymas, tedium, probra, vincula, fax gra, crucem , cum plurimi mortales his malis careant qui tamen his malis digni funt, videbatur mihi aliqua ex parte defcendifle , & infra infimos homines : nom quod interim defineret efle fummus ac feliciffimus, fed quod hee noftra mala fua {ponte ut homo in fè reciperet. Nec enim arbitror ad rem pertinere, fi qua plurima de Chrifft dignitate congeris, coner refellere. Latiflimus erat campus omnia perfequi, que Chriffé declarant fublimitatem : ac rurfus recenfere , que teftentur ejufdem humilitatem, five, ut Pazles loquitur, exinanitionem. Scis plura effe in divinis Libris, quæ nobis verbi Dei incxplicabilem magnitudinem prædicent: verùm fi his quoque multo plura eflent ; nos ta+ men illius celfitudinem haud unquam vel oratione, vel animo poffimus affequi.,Sunt iteminnumera loca, quæ mire declarant, quo fe humilitatis fermo divinus noftra caufa dejecerit : nec hanc partem ulla mens humana fatis explicet , aut etiam cogitatione percipiat. Et quanquam utrobique eft mirabilis Ghrifws , tamen haud fcio, an hæc portio magis ad nos pertineat , quod illa magnitudinis admiratio potius ad futuram vitam pertine~ re videatur. Tibi placet Chrift: fublimitatem attollerë laudibus, alii fortafis magis cordi eft, in humilitatis aflumtee contemplatione verfari: & tamen difficile diétu fit, utrius ftudium magis pium fit, hoc fortafle fu erit mterim falubrius. Et haud {cio an ipfehac fefe nos bis ſpeétari malic , qua fè nobis potiffimum exhibuit, poft majeftatis gloriam exhibiturus, Certe Paz/gs gloriatur fe inter {uos nihil fcire , nif fefum Chriſtum, Sc hune crucifixum , hoc eft, non fublimem illum, fed humilem. Nec ob id illico tuus erit adverfarius , qui hae’ parte Chriftam contempletur, nec tw illius „quem magis: capit fublimitatis admiratio. Uterque unum cundemque Chrifam veneramini, fed alteraltera èx parte: necor, officis humilitatis; ta celfitudinisac majeftatis admirat ontemplator , quicquam laudibus: nec hic humilitatis c illius fublimitati detrahit: quod utraque res in Chriffgms naturam, inqùa femper fuit Deus, competat,ob divinam & ob humanam infirmitatem , quam dignatus cft aflu-: mere in tempore. Infra Angelorum naturam diminutur Chriftam , ob corpus doloribus & morti obnoxium, au{i fune dicere ante nos viri probate tum fanCitatis, tum crus
