Page 27 [27]
OCR
29 Primuin non verfabar illic in boc , ut traderem rationes enuntiandi, Et quanquam {cio , de rebus divinis circumfpeéte & religioſe loquendum , tamen anxie ac putide non puto oportere ; pracfertim apud re, quicaptiones iftiufmodiverborum fophifticafque aoyopozias foles negligere , certe quid fentirem fatis intelligebas ex iis quae preeceflerant , cum ajo, Thomas refert hunc locum ad humanitatem Chrifti qrr minor Angelis fatas fe „non juxta animam ,fèd jaxta corpus affumtum. At quod hic dixi referri ad humanitatem Chri fiz, paulo poft commutatis verbis dico intelligi de homine affumto, Quid enim alud eft afumtus homo in Chriffo, nifi humanitas Chrifti, ut interim explcandæ rci gratia humanitatis vocabulo abutamur. Quid aliud eft intelligere locum Pfalmi de ca, quam iptellectu quod ditum eft ad cam referre? Quod fi nullo modo permittis nobis fic logui, cur non & prior ille locus aures tuas offendebat , quo fic loguor , referri ad humanitatem Chrifti? Nihilo magis enim dici convenit , hamanitatem a Deo diminutam, quam kominem alfuminm a Deo diminutum. Neque enim cum alterutri naturæ quippiam tribuimus , ita tribuimus quafi fit fola in Chrifto, fed quafi cum altera Yaosarimas conjuncta, vel unita povus, (ut & fic interim loquamur ) fed tamen cidem Chrifto varia tribuentes alio atque alio refpicimus , haudquaquam plures ex uno difleéto facientes, fed pro diverfitate rerum non codem referentes, quod tribuimus. Veluti Neporianus in codem Heliodoro diligebat avunculum, venerabatur Epifcopum , imitabatur Monachum , non ex uno plures faciens, fed in uno diverfa confiderans. Quid autem vetat quippiam enuntiare de altera natura , quod idem fimpliciter in Chriftum competat? Age, {i dicam , Humanitas Chriſti nos docuit humana- contemnere: Divinitas evchet ad aeterna, Rurfum, ab homine difcamus modeftiam ac tolerantiam , a Deo fperemus immortalitatem , queefo num cujuf{quam oftendentur aures? Imo guid vetat, etiamfi fingulis que in Chrsffo funr fubftantiis(nam hoc verbo ufus eft hic Axguftinus) mibuamus, quod idem in Chrifium competat ? Caro Chriſti plagis afflitta eſt pro commiſſis noftris, nima Chriſti doluit pro noftris malis , Divinitas Chriſti vicit mortem. Nec minus, opinor, pie dixerim his modis, & fortaflis efficacius, quam {i dicam , Chriftus fecundum carnem afflittus ef, Chriffas ſecundum animam doluit , Chriftas fecandum Divinitatem vicit mortem. Nec enim offenfurus fit, opinor, te qui hominem aluminum dixerit pro humanitate , five humana natura affumta, quandoquidem hanç fermonis formam, & publicus Latinorum ufus approbat, nec veretur uu folenniter Ecclefia , nec refugiunt facri Doctores. Nam qui minus dicamus aſſumſit hominem , quam exfait bominemt Pro his cæpit effe homo , & defit efe homo. Fateor non appofite dici, Chriſtus eff humanitas, cum recte dicatur komo , quod bazzanitas namre fit vocabulum , homo fuppofiti , quando hoc verbi recentioribus Theologis arridet , yeteribus inaudita vox. Tibi, ut videtur, impenfe -placet hypofafeos vocabulum , olim Hieronymo fufpectum , odio opinor Ariandrum , a quibus ca vox protecta videbatur. Cæterum hominis nomen utroque modo ufurpatum reperies apud Auctores probatiflimos frequenter ita loquentes , Chriftus juxta hominem filins virginis, juxta hominem mortalis, & jaxta hominem affumium , pro -co quod cft, jaxta hamanam naturam. Et chorus Ecclefialticus canit,, Ta ad liberandum ſuſcepturus hominem. Hoc quoque durius eft , quod dixit Avgeffizz: Libro De Trinitare fecundo , Cap. fexto: Sicut afumtas ef filius hominis, pro eo quod eft, ficut aflumta eft natura humana, Si filias hominis Chriſti nomen eft, certe Auguftinus pro una natùra pofuit, non pro hypoftafi, | 39 Chriſtus, pro eo quod erat „Chriftus fecundum humaz nam naturam? Ac mox ; Reffar igirur , ur fi fecundum bominem dittam eft hodie mecum eris in paradiſo, Quin ibidem fubinde repetuntur hzec verba , fecanduim bos minem, fecundum Deum. Atque is fermonis color ad co folennis eft apud facrofanétos Theologos, ut vix reperias aliter locutos. Quanquam totum hoc; quod haétenus difputatum eft, non pertinet proprie ad ſenz fum meum , neque enim illic tam hominem aflums tum dixi naturam humanam in Chrifto, quam ipfam nature humane aflumtionem. Opinor & hatic ſere monis formam agnofci ab omnibus qui Latine fciunt, Conferam exemplum, quo quod loguor fiat apertius: ‘Si. quis laudet quempiam quod prudentiffime fe geflea rit, & alter quispiam non fatis intelligenti interpretetur, ac dicat , De bello vitato fentit , is non dicit bellum vitatum efle prudens , fed in hoc fitam effe prudentiæ laudem, quam illi tribucbat , quod bellum vitant. Rurfum cum dicimus, Exprobrat epotum dolinm, non ipfum dolium opprobrat , fed' dolii epotationem. Et, cruciat hunc amiffus liber, pro eo quod eft,, excrue ciat hunc amiflio libri. Ita eum hîc Propheta dicat, Chriſtum a Deo fuiffe diminutum , oftendo cam diminu= tionem nihil aliud fuifle quam affumtionem human nature. Atque ad hunc modum locutus eft divus Hieronymus, enarrans Epittole ad Ephefios Caput quara tum: Sed fic, inquit, unum @ De: & hominis filinm cons fitemur , ne difpen(ationem affamtt hominis, qua ſalvati fumus, ex parte credenigs , i parte truncemus, Are bitror jam fatis demonftratum , nec in verbis meis efe., quod pias aures ullo patto debeat offendere» Et tamen fi quid etiam fuiflet fimplicius , aut pa+ rum circumfpecte dictum, cum , ut elegantcr ab Hilario ditum eft , fenfus non fermonis fiat crimen; non erat hoc tui candoris, tot verbis, imo convi= tiis infe&ari; prafertim in Annotationibus. Alioqui quam multa , quefo, reperiemus in Ambrofii, Hie» ronymi , Auguftini , Gregori Libris, quæ liceret ad iftam rationem calumniari. Quis enim nunc laturus fit, fi quis in Chriffo mixturam iuducat naturarum, aut compofitiohem ? ut unum hoc exempli gratia producam, Atqui is in Epiftola tertia, quam fcripfit ad Volufianum , quoties id facit? Quomodo, inquit, Deus homini permixtus fit. AC rurfum , Ja illa ergo per= ſona eſt mixtura anima & corporis , in hac perſona mix= tura eff Dei & hominis. Mox item, Cum enim verbunt Dei permixtum ef? anime babenti corpus , (imul & ants mam fufcepit & corpus, Iterum paulo poft, Ae per hoc verbi Dei & anima credibilior debuit efe permixa tio, quam anime & corporis. An non iniquum fit ex mixture vocabulo , trageedias excitare , cum intelligamus illum re&e fentientem, mixture nomine abuſum pro unione. Olim craffius forte loquebantur Theologi, nunc quidam fortafle loquuntur fubti= lius, at vivunt ac fapiunt craffius. Nifi forte Deum morofum quempiam & captiofum facimus, & ho= minum quorundam fimilem , cum qualibus nemo libens habeat commercium, de quo difficillimum fit verba facere, ut non offendas, ut non capiaris. Inter vere pios, facile de verbis oportet convenire ; quos ties de re controyerfia non eft, pracfertim cum & frequenter excufet diyus Hilarizs , quod rerum hujuss modi fublimitatem nullus hominum fermo fatis ex plicet, nec de iis veteres eodem balbutiant modo, imo ne nunc quidem fatis inter Theologos conveniats Auguftinus ini Commentariis fuis Dominicum hominem appellarat Chriftum. Atque eum fermonem poft corrigit ac vitat. Si hoc tanto accidit viro ; doceñdus eram , non objurgandus, fi mihi fimile quippiam ufu veniffet , prefertim aliud agenti ; maxime fi tie bi liquebat , quid fentirem. Negue enim ego de Chrifti hypoftafi aliud fentio atque tu. Atque hee excufarem, fi quid etiam excidifler; quod vere repie= hendi poflet | K ; da Vetum ut ad alia petgamus. Negas inter nos vets NR i afi a F
