Page 26 [26]
OCR
7 ERASMI 98 habent Hebræi , certe ab Angelis tradiderunt nobis Septuaginta , idque hactenus conftanter fequitur Ecclefia, haudquaquam opinor faétura , ni judicaflet neutram leCtionem cum impietate conjunétam efle , quod tu magnopere, & fine fine contendis : nifi forte impium non elt palam ac ferio mentiri de Chrifto , eaque publice in divino cultu ac Templis canere, quæ Propheticæ intelligentiæ , quæ divinis Litteris ( quæ tibi nefcio cur ubique peculiari -vocabulo dicantur eloquia) è afeperes repugnant. Si tam conftaret quam tu conftanter affeveras , apud Hebrzos nihil alud accipi pole, quam Deum, tamen fi quid novaflet Spiritus Sanctus, five per Interpretes Septuaginta, ut plerisque vifum et, five per Ecclefiam : quicquid id erat , non arbitror cuiquam Chriſtiano contumeliofe rejiciendum , quod nec ipſe Hieronymus aufus eft facere , duobus tantum verbis indicans , quid legerent Hebrai, non damnans quod vertiflent Septuaginta. È y f At conftat, inquis, quod Pawl#s fic adduxerit. Pri mum apud me certe non conftat , hanc Epiftolam à Panlo {criptam Hebraice , etiamfi plerique id opinentur. Deinde fi nufquam Pazlzs fequitur Editionem Septuaginta , donabo fortaflis non videri probabile hîc volufle fequi. Quod fi compertum eft, ut eft, cum alus locis frequenter uti ca, prodigiofum non fit, fi idem hic feciflet ,prælertim cumin Actis Apoftolorum cum Hebræis agens Efase locum non juxta Hebraicam veritatem, fed juxta Septuaginta Editionem adducat, Vade ad populum ilum , & dic ad eos , aure audietis mon intelligetis, &c. Sed hoc mox propius, & fuo loco diligentius excutiemus. Interim quod inftitueram perfequar. Nihil video caufæ, Faber eruditiffime, eur mihi impingendum putaris, quod utramque lectionem recenfeo, neutra rejecta ; nihil enim aliud hic de nobis queri potes, Et favebam & faveo tue, Hieronymigue lententiæ, fed mihi tum non cft vifum , fic alteram recipere, ut alteram velut impiam & hæreticam repudiarem , que talis non eft vifa facrofan&is Ecclefia Doétoribus , & in primis Azgu/tino , qui hunc locum non vereturad hunc interpretari modum, Nam ipfius verba fubfcribam , fi forte requiris: Quandoquidem & Angeli funt opera manunm Dei, etiam iper Angelos conftitatum accipimas unicenitam Filiam, quem minutum panlo minus ab Angelis per humilitatem carnalis generationis atque paffionis andivimus & credimus. Tmo nec ipfe Hieronymus (cujus unius auctoritate niteris) cum alias frequenter, tum quartum ediflerens Caput Epiftolæ ad Galatas, dubitat hanc fequi leétionem, ita {cribens : Quod autem ait: Sicut Angelum, ficut Chriftum Jefus fuicepiftis me, & Angelo Chriftum oftendit efe majorem , quem ſecundum diſpenſationen corporis minorem Pſalmiſta cantaverat, dicens : Minuifticum paulo minus ab Angelis. Proinde Hieronymi auĉtoritas ejusdem autoritate poterat refelli, qui tribus verbis duntaxat annotavit apud Hebra:oshaberi # Deo „idque in co opere, de quo doéti vehementer addubitant, num ejus fic cui inſcribitur. At idem in his libris , de quibus nullus ambigit quin ipfius fint, eam lectionem amplectitur , quam ta ut Chrifto indignam jubes explodi. Ut fileam interim quod mea adducens , pro co, quod modeftius feripferam , viderur idem manere forupus , tu recitas idem manet fcrapes, quafi nihil interfit inter dubitantem, inquirentemque, & afleverantem, inter veftigatorem , & dogmatiftem. Ego delectum leétionis fuo cujusque judicio relinquens, aperio difficultatem, quæ videbatur obftare intelligentiæ, Nam cum utique verum fit quod legimus, Chriffam diminutum , aut fecundum divinam naturam imminutus intelligatur oportet, aut fecundum humanam. Si fecundum divinam , non fuit ullo pa&o inde diminutus, in quo {emper fuit æqualis : fi juxta humanam aflumtam , opinor non mediocre intervallum effe inter Angelicam felicitatem,& humana vita calamitatem. Neque enim arbitror, ob id tantum.dici dejetum, quod humanamnaturam allumferit, fed quod aliquanto cepiofius difleremus. Quanquam funt hic & | alia abs te dicta, ut mihi videtur, parum attente que tamen non fit operæ pretium diligentius refellere: velut illud, quod fic mecum agis, quafi ego fenferim ferupum in hoc efle fitum , 4 Deo legendum fit, an ab Angelis: cum palamexplicem , in hoc effe fcrupum , quomodo Filius Dei dici poffit pazlulum imminuins à Deo, cum humane natura , cujus aflumtione diminutus dicitur , ad divinam affumentem nulla fit proportio: aut quomodo paulalum imminutus ab Angelis, cum non mediocte fit intervallum inter Angelos immortales, & carnem morti obnoxiam , juxta quam Chriftas dicitur cxinanifle fe. Deinde quod adducis , Quis enim in nubibus aquabitur Domino 5 aut quis erit fimilis Deo in filiis Deit, non hoc docet, quod tu parum dialeétice colligis, Ange. los effe multo inferiores Deo. Nequeenim quisquis æ=qualis aut fimilis negatur, is protinus cft multo inferior. Quandoquidem ficri poteft, ut primo proximus fit, qui tamen aliquanto fit impar: veluti qui triginta natus fit annos , non eit quidem aqualis annos nato triginta unum, nec tamen multo eit minor. Unde liquer & illud quam abfurde colligas : Dilucidum igitar eft, inquis , von idem effe , five legatur , paulo minus a Deo, aut ab Angelis. Nam hujusmodi flofculis omnis tuus featet {ermo. Neque enim fimpliciter dictum eft mihi nihil interefle , utro modo legatur, fed nihil interefle, quod attinet ad paululum fiye parlo minus. Que fententia fi minus ubi probabatur, erat folidioribus argumentis refellenda, priusquam tanta cum au&orirate adverfam nos ferres fententiam. Quanquam hujusmodi permulta mihi diflimulanda funt, ne cui vel moleftus fim loqua= citate , vel argutior videar quam candidior. Verùm hic obiter me flagellas , fortaffis non omnino fine caufa , fed tamen paulo fuperciliofius , mi Jacobe; fiquidem {criptis refpondet animus. Refutas enim ac rejicis velut impium , quod dixerim , aliquid intelligi pofle de homine aflumto , quod que in Chriſtum Deum & hominem competunt, non oporteat de alte. ra natura enuntiari. Quo quidem in loco multa repetis de fumma unitate hypoitaftos Fefe Chriffi. Adduci Erafmo, ut me putes adco ftupidum , aut indoétum, ut nunquam legerim apud Theologos, Fefum Chriftam unam elle Perfonam,eundem Deum & hominem: & quanquam quædam in illum competunt ratione divinæ naturæ , quædam humanæ, tamen utroque nomine de illo prædicari, propter hypoftafeos unitatem, (fi ita permittis me loqui) adeo utere&e Deus dicatur flevifle, doluifle, ac mortuus efle, & Dominus gloria crucifixus, rurfus homo dicatur equalis Deo Patri. Hee fi me non docuiflent facri Doctores Hieronymus Hilarius, Ambrofius » Auguſtinus, certe ex tertio Leto Theolopicarum Sententiarum, quibus nihil ef vulgatius, didicifle poteram , mifi forte credis & has mihi Dunquam lectas. Itaque vehementer ineruditum me judicas, fi credishoc me latuiffe , quod neminem fugit, qui vel primoribus labris prima T'heologie rudimen= ta attigerit. Rurfum vehementer impium , fi cum id {ciam, exiftimes me velle dirimere Perfone five hypoftafis, qua eft Chriftus 7efes, unitatem. Quod fi neutrum horum arbitraris, quid eft quod t agis difputatione, & verbis pene tragicis infe@aris? Refutamus , INquis, & rurfum aliquanto pot. Si igitur in illo Pfalmorum loco filium hominis & id quod ipfum refert, intelliseremus de homine affumto , & non de hypoftafi contra confuetudinem divinarum Scripturarum, & intelligentiam Spiritus , itrationabiliter faceremus, quod nequaquam eft admittendum. Non dubito quin tibi recognofcenti minus placeant ifta, quam ca {cribenti pridem calor qui. dam & fervor animi commendabat. Nam more hominum fit, ut quae commentanti veniunt in mentem, am prolixa
