Page 22 [22]
OCR
cis diflenferis. Si conttmelia eft diffentire, nihil de» precor, nec céculo quamtumvis QUEM E Sin hoc in omni profefionis genere femper liberum fuit, in hifce duntaxat rebus, que ad religionis no= {træ dogmata proprie non pertinent, nec mihi fraudi vitiove verti par eft. Er tamen hoc ipfum vide, quæfo, quam nen fecerim affettare, imo quam invitus, tum autem quam honorifice. Quid enim mihi faciundum fuiffe cenfes, cum tu jam Editionem occupafles, & viderem non pauca mutata abs te perperam , neque me præteribat, quantum obtineres us apud patres fimul & populum ftudioforum: Ro tior erat, quam ut excufari poflet, & liber jam erat evulgatus. Quid facerem è Paterer Lectorem impune labi? finerem errorem inolefcere è Id, opinor, nec ipfe diéturus cras, præfenum cum publica utilitas cum nulla tuinominis nota effet conjunéta. Quandoquidem in hujufmodi labi & hallucinari nonnunquam, adco humanum eft, ut hactenus nemini mortalium licuerit effugere, perpaucis exceptis, quorum litteras non ut humanas excuumus, fed ur divinas veneramur. Neque tua rurfus Editio ad hoc laboris capeffendum nos impulit, ut quifquam cavillari poflit, tu1 reprehenfionem à nobis ftudio quafitam. Quin jam Opus abfolyeram, jam cum Typographis tranfegeram, priufquam tua prodifient in vulgus. Quæ fimulatque prodierunt, {fæpe mecum admiratus fum, quinam evenerit, ut in tam crebris, tam prolixis, tamque familiaribus colloquis, quibus Lererie fueramus confliétati, ne cafu quidem inciderit ulla mentio, quid vel meum vel tuum ftudium parturiret ac moliretur. Quod fi in tempore fenfiffem , fortaffis ipfe deftitiflem ab inftituto, & fi quid forte nobis paratum fuiffet, quod Operi tuo conduceret, impartiflem amico: non quod iftud ingenium, quoties in fuo campo verfatur , meis egeat auxiliaribus opibus, fed quod tu cum in examinationibus illis, fic enim vocas, verfareris, nec in tua proprie arena efſes, nec in tuo foro, in quo ipfe quamlibet cætera inferior, nec tibi videor adfpernandus, ni fallor. Cxtetum rebus in eum locum adduétis, non exegifles, opinor, tantam tui nominis habendam efle rationem, ut in facris Libris plus apud me valeret amici ftudium, quam ipfa veritas, & publicam utilitatem unius famæ pofthaberem, etiamfi, ut diximus, id citra famæ tuæ difpendium fieret. Imo fic de tuo ingenio, deque motibus tuis judicabam, ut crederem Erafmum amicum vel hoc nomine fore amicifimum, fi publicam utilitatem, cui tu tantum vigiliarum impenderas, noftra quoque opella adjuvifem , præfertim cum fic vero fuccurrerem, ut ne tantulum quidem lederem amici cxiftimationem , adeoque non obfcurarem illius gloriam , ut G qua fieri poffet, lucis etiam aliquid adderem. Scis enim ipfe, fi tamen noftra legifti, quam amice abs te diflentiam, multa interim diffimulans ac Piætercurrens, quadam quoad licet excufans ac leniens, nihil infectans aut naſo fufpendens, nufquam IMmmorans aut urgens, etiamfi nonnulla erant tam manifeſti lapſus, ut alius fortaffis fux gloriæ, quam Chriftianæ modeftiæ tenacior convitiis fuerit exagitaturus, preefertim cum ifta tanta cum auétoritate præcipias. Nec his contentus, age, quoties Fabram cum honoris prefatione nomino? Quoties meis fulciendis, tuam auctoritatem reyerenter adduco? id vivo tri. buens, quod non omnibus defun&is tribuitur > cam à 1080 liver omnis emori foleat. Idque facio locis aliquot, ubi nihil opus erat tui nominis patrocinio , velut in frontifpicio Epiftola ad Coloffenfes, cum tot AuEoribus eviciffem , Coloffenfes, ad quos {cribit Paulus, in Infula Rhodo non cfe, ex fuperfluo tuam auctoritatem adjungo. Rurfus hoc ipfo in loco, quo mecum tam affectate digladiaris, quam ego aftectate honorificam tui nominis mentionem ingero, Atque in hanc fane partem malui videri affe&tatior , quam in alteram iftam, quæ nefcio quo confilio tibi magis placuit. Super hæc omnia, vide quam nihil fucate, nihil ex inlidus fecerim, aut molitus fim, quam fimplici B D E T F ERASMI 20. ter pureque omnia. Primum cum adornarem Editio? nem’, ac mox in ipfo jam Operis curfu, pramonui te litteris ,, fore, ur in edendis meis aliquot locis abs te diflentirem, ſed amanter. Comprobabas inftitutum vel hoc argumento , quod in litteris ad me tuis, quibus laboribus noftris applaudebas, nulla fieret hujufce rei. mentio. Rurfus alteris ac tertiis litteris reddidi tibi fa&i mei rationem, admonens futurum, ut fi qua ex his que nos annotaveramus in tuis, proxima Editione mutare velles, ego item in proxima mearum AnnotationumE ditione loci caftigati mentionem omitterem. Quod ficubi nobis non accederes, excufationem tuam, fi recte diflentires, {cripfi me libenter accepturum, & fi quid ipfe lapfus eflem, admonitionem tuam beneficii loco habiturum. Atqui cum tam multi obtigerint , qui litteras ad me tuas efflagitarint etiam, quorum de numero funt eximium illud religionis ac nobilitatis decus, Stephanus Poncherius Epi{copus Parifienfis, & ille Litterarum unicus antiftes Gulielmus Budens, nunquam tamen verbum ullum abs te factum , aut quid difpliceret, aut quid probares. Ipfe interim pro mea fimplicitate tuum animum ex’ mco æftimans, nihil aliud fufpicari potui, quam ingenium tuum gravioribus ftudiis intentum. Quin de hac quoque proxima Editione mirum ubique filentium, quæ jam fefquiannum per omnes regiones volitat, me uno omnium infcio, cujus maxime intererat fcire, ut propemodum ridere libuerit illud in me fatyricum 5 Dedecus ille domus fèiet ultimus. Ego fecurus omnium, & omnia tranquilla creders traducebar ignarus, & ceu caudam trahens obambulabam, & hodie fic ornatus incederem, rifuique eflem impune, ni me mihi forte fortuna Bibliopola quifpiam, amicus magis quam litteratus , indicaflet. Ac prorfus tale quiddam mihi accidit, quale folet his qui fe proferiptos legunt, priuf quam profcriptionem ` timuerunt. In bello forfitan laudi ducitur hoftem occupaffe celeritate , oppreffiffe inopinantem, obrepfifle improvifo, ex infidiis adortum efle incautum , & ante prælium inferre , quam pugnæ fufpicionem præbueris. At longe alia militiæ, alia facrorum ftudiorum ratio. Quamquam egregii . duces ne dignantur quidem dolis uti adverfus hoftem, viribus non arte gerentem bellum. Nec hoc dixerim, quod fufpicer id artificio tuo curatum , fed quod verear ne quis minus candidus quam nos fumus, in banc partem Interpretetur. Verum quando poſterioris Editionis mentio nos admonuit , non nihil demiror & illud, quî fastum fit, ut cum noftra Editio fuerit abfoluta Ba/ilee in officina Frobenti, Anno ab orbe redemto 1516. tua annum habeat 1515. Si prior eft tua, aut fi æqualis, quo modo meam citat? fi pofteMor, quo curfu noftræ antevertit, quæ prior à linea difceflerat ? Quod certe aut Typographorum errore factum fit oportet, qui cum crebro peccent, faciunt ut noftra quoque commifla probabiliter in ipfos rejia ciâmus : aut tui ftudiofus quifpiam antevertendum putavit, ne quid videreris ex meis Lucubrationibus in tuas ſumfiſſe mutuo. Atque ita dum fedulo tue glorie confulit, aut non meminit, aut non fenfit, illic prioris Editionis noftræ factam abs te mentionemi Verùm id quocunque cafu acciderit , mea quidem haud magni refert. Neque enim fum adeo gloria vel inops vel jejunus, ut in hujufmodi velim punporoféire _Atipfe, inquis, ftimulos ad refpondendum addidifti. Fateor, hortatus fum, fi quid eflet operæ pica uum , ut libere diflentires, fed ita diſlentires, ut ego abs te diffenferam, ut civiliter, non criminaliter tuam caufam ageres, abeflet nafus, abeflet procacitas. Quod cuamfi ipfe non ubique præftitifem » Cum non deeflet voluntas, tuum tamen erat præftate , quod nos voluif. femus, quippe vir tanto melior, ac non melior tantum verum etiam annis aliquot major, etiamfi ipfe quinquagefimum jam excel. Czeterum fi par pari referendum duxifti, erat nimirum tuæ humanitatis, quam. cgo tuæ gloriæ non mummam partem effe puto, meam civilitatem nonæquare ſolum, ſed etiam vincere, juxta; pres
