Page 17 [17]
OCR
9 - Fersrora-Aporoe. Jam illud non ut mordacius di&um notari {cribis, fed út impium. Nam quo, inguis, patto ferant piæ autes, quod future vita felicitatem dementiæ {peciem vocas? Obfecro te, optime Dorp: , quis tuum candorem docuit {ubdolum hoc calumniandi genus ? five, quod magis arbitror, quis aftutus ad bane mihi {truendam calumniam tua abufus eft fimplicitate ? Ad hune modum {olent ifti calumniatores peftilentiffimi duo verba decerpere , caque nuda , nonnunquam & immutata nonnihil , prætermiflis his quæ durum aliogui Jermonem leniunt & explicant. Notat ac docet hanc aftutiam in fuis Inftitunonibus Quiniilanzs , ut noftra quam commodiflime referamus, additis confirmationibas, & fiquid eft quod mitiget, quod extenuet, quod aliogui caufam adjuvet: contra qua funt adverfariorum ea deftituta hisomnibus recitemus, idque verbis, quam ficri poteft, odiofifimis, Hanc artem ifti non cx Qrintilian præcepris, fedex {ua malevolentia didicerunt: qua fepenumero fit, ut que magnopere placitura fucrint, fi {ic referantur, ut fcripta funt, aliter recitata vehementer offendant. Relege quefo te locum, ac diligenter infpice quibus gradibus quoque fermonis progrefu huc peryentum fit, ut felicitarem illam demenDa (peciem cfe dicerem. Ad hac obferva, quibus verbis id explicem: videbis illic efle , quod vere pias aures etiam delectet, tantum abeft ut quicquam fir quod offendat. In tua recitatione offendiculum eft, non in meo libello. Etenim cum hoc ageret Moria, ut univerfum rerum genus ftultitia nomine complecteretur, doceretque totius humanæ felicitatis fummam 4 ftultitia pendere, per omne mortalium genus pervagata eft, ufque ad Reges ac iummos Pontifices, Deinde perventum cft ad: iplos Apoftolos , atque adco Chrifum , quibus ftultitiam quandam tributam reperimus in facris Litteris. Neque vero periculum eft ne quis hic imaginetur , Apoftolos aut Chriffum vere ftultos fuifle: fed quod in his quoque fucrit infirmum quiddam, & noftris trıbutum affectibus , quod ad æternam illam ac puram fapientiam parum fapiens videri poffit. Verum hac ipfa ftulutia vincit omnem mundi fapientiam: quemadmodum & Propheta omnem mortalium juftitiam pannis confert foemine menftruo fluxu contaminate: non quod bonorum ju{titia polluta fit, fed quod ca que apud homines puriffima funt , quodam modo impura fint, fi ad illam ineflabilem Dei puritatem conferantur. Et ut fapientem propofui ftulutiam, ita fanam infaniam , & cordatam amentiam facio. Quoque mollius eflct , quod de fan&orum fruitione fequebatur, premitto tres Platonis furores, è quibus felicifimus ft amantium , qui nihil aliud fit quam ecftafis quecdam. At piorum ccftafis nihil aliud cit quam guftus quidam future beatitudinis, qua toti abſorbebimur in Deum, in illo magis qu min nobis ipfis futuri. Ac hune Plato furorem yocat ,cum quis extra ſe raptus, in co eft quod amat, coque fruitur. Non vides quam diligenter paulo poft diftinxerim frultitia & infaniee genera, ne quis fimplicium in verbis noftris labi pofiet? ; D Verùm de re nom, pugno, inquis, & verbis ipfis abhorrent piorum aures® At cur non oftenduntur cædem aures iftæ, cum Paulum audiunt dicentem, Qaod finitum ef Dei? & fPaltitiam crucis? Cur non divum Thomam in jus vocant, qui de Pers ecftaf feribit in hunc modum: Dem pie defipit , fermonem incipit de tabernaculis. Sacrum illum & felicem raptum defipientiam vocat, & tamen ifta canuntur in Templis. Cur mihi non olim feripfere dicam, quod in precatione quadam Chriftum magum dixerim & incantatorem 2 Divus Hieronymus Chriftum Samaritannm appellat, cum fucrit fudeus. Paulus cundem & peceatum vocat, quafi plus dicas quam peccatorem. Maledittum VO: cat. Quam impium conyitium , fi quis maligne velit interpretari: quam pia laus, fi quis, ut Panlas fevipit, ita accipiat? Ad confimilem modum , fi quis Chriftum priædonem appellet , fi quis adulterum 5 quis temulentum, f quis hærcticum , nonne futurum A C D E F fit, ut boni omnes ‘obturent aures® At fi quis come modis verbis hac afferat, X fermonis progreflu pau latim hue leécorem veluti manu deducat, quemadmodum triumphans per crucem , prædam ab inferis abdućtam Patri revexerit: quemadmodum Mofi Synagogam , vclut uxorem Urie, fibi adjunxerit, ut ex ca nafceretur pacificus ille populus: quo pa&o caritatis multo remulentus, femetipfum nobis impende. rit, quemadmodum novum dottrine genus invexerit ab omnium & fapientum & infipientum placitis longe diverfiflimum: quis, peo poterit offendi, præfertim cum horum vocabulorum fingula nonnunquam reperiamus in arcanis Litteris in bonum ufurpata fen= fum? Nos in Chiliadibus (nam id obiter yenit in, mena tem) Apoftolos Silenos appellayimus, imo Chriftum iplum Sera quendam diximus. Accedat iniquus interpres, qui hoc tribus yerbis odiofius explicet, quid intolerabilius? At legat pius & æquus quæ {cripf, probabit allegoriam. Demiror autem nec illud anim= adverfum ab iftis, quam cautim efferam ifta, quamque correétione ftudeam mitigare : fic enim propono? Sed poffeaguam (emel% reovryy induimus, age doceamus & illud, felicitatera Chriffianorum, quam tot laboribus cx= petant , mhil alind cfe quam snfanie ffaltitiagne genus quoddam. Abfit invidia verbis, rem ipfam potins expena dite. Audis-ne? Primum quod Moria de re tam arcana difputat, id mitigo proverbio, quod jam leonis exuvium induerit. Nec fimplciter appello ftultitiam aut infaniam : fed ffultitie mfanieque genus, ut piam ftul~ titiam, & felicem intelligas infaniam, juxta diftinétios nem, quam mox {ubjicio. Nec hoc contentus, addo quoddam , ut appareat figuram fubeffe, non fimplicem cfle fermonem. Nec his contentus , offenfam deprecor, quam verborum fonus poflit gignere, & admonco ut magis obfervent quid dicaur, quam qui» bus dicatur verbis: atque haec quidem in ipfa ftaum propofitione. Jam vero in ipfa rei tractatione, quid eſt omnino quod non pie, quod non circum{pecte fit dictum, ac reverentius etiam quam ut conveniat /40rie? Sed ibi malui paulifper oblivifci decori, quam non fatisfacere dignitati rei, malui rheroricen offene dere, quam ledere pietatem., Ac poftremo peraéta probatione, ne quem moveret, quod de re tam facra Staluttam, hoc eft, jocofam perfonam fecerim loquentem, & hanc deprecor culpam hifce verbis: Verum ego jamdudum oblita’ mei, Vrèp rd tosauuiva Tne. Quanguam fi quid petulantius ant loquacins a me dittum videbitur, cogiate C* Staltitiam & malierem dixiffe. Vides ut nufquam ceflarim omnem offendiculi anfam præcidere. Verüm ifta non perpendunt, quorum aures preter propofitiones, conclufiones, & corollaria mhil admittunt. Quid, quod preefatione premunierim libeljum, qua conor omnem præcludere ca= lumniam? neque quicqaam addubito, quin ea candi« dis omnibus faciat fatis. Quid autem facias iftis, qui vel ob ingenii pertinaciam fibi fatis fier nolint, vel ftupidiores fint quam ut fatisfactionem intelligant? Nam quemadmodum Simonides dixit, Thefalos hebetio~ res efe, quam ut poflint a fèe decipi: ita quofdam videas ftupidiores, quam ut placari queant, Ad hxc, non mirum eft invenire quod calumnietur, qui nihil aliud quærit nif quod calumnietur. Quod f quis eodem animo legat divi Hieronymi libros, centum locos offendet qui calumniæ pateant: nec deerit in omnium Chriftianiffimo doctore , quod ab iftis hæreticum poffit appellari: ne quid interim dicam: de Cypriano, de Laëlantio, deque cæteris confimilibus. , Denique quis unquam audivit ludicrum argumentum in Theologorum vocari cognitionem? Quod fi placet, cur non eadem opera quicquid a Poetis hodie {fcribitur aut luditur, ad hanc excutiunt legem? quot illic reperient obfecena, quotyeterem Paganilmum olentia? Verùm, haec quoniam inter ferianon habentur, nemo Theolo gorum exiftimat ad fe pertinere. Neque tamen poftulem iftorum exemplum mihi patrocinari, Ego nee joco ſcriprum à me velim, quod ullo pato Chriftia= rN norum
