CIR osT longas moras, quas ægrè quidem tulerunt Erafmia¬
Wee norum Operum amantes , fed quæ €tiam Bibliopole apfi
VEJ invito , dum Indices exfpe&at , tadium & detrimentum
(ee crearunt non exiguum, prodit tandem ultimum Volumen
OD) Operum Erafim. Nullam ipfe partem lucubrationum fua¬
‘tum, majore cum faftidio, confcripfit ; quia homo , ut
ex ceteris ejus Scriptis fatis liquet, paci & concordiæ na¬
tus, coactus eft, per multos annos, bellum fermè inter¬
necinum anon uno adverfariorum genere fibi illatum pro¬
pulſare. Hoc enim in laudem Erafini noſtri meritò poſlimus dicere, neminem
mortalium , nominatim certè , ab eo priorem laceffitum fuiſſe. In vitia qui¬
dem nonnullorum ordinum , & ca que optimi quique ejus ævo in Republica
Chriftiana emendata voluiffent, oratione inveétus elt; fed nominibus diligen¬
ter, nifi provocatus Scriptis jam editis , pepercit. ;
Colloquia, que avidifimé ejus xtate lecta funt & hâc noftrå etiamnum fam¬
ma cum voluptate leguntur , fale quidem adfperferunt nonnullos eorum , qui
minutas quafdam cærimonias, aliaque ejufmodi inania commenta, pro Religio¬
ne venditabant ; fed neminem nomine appellavit. Attamen ex hoc volumine
liquebit pro innoxiis illis Colloquiis , imò verd utilifimis omnium Dialogo¬
sum , Apologias optimo viro fcribendas fuiffe. Verfione , Adnotationibus
& Paraphrafibus in Novum Teftamentum nemini nocere , omnibus prodeffe
conatus eft , €{tque in iis , cur ei Pofteritas omnis gratias habeat ;_ quas do¬
&ifimi quique viri in Scriptis fuis ei dudum egerunt , & porrò agent, dum
aliquis honor erit Sacris Litteris & bone menti. At hoc Volumen, me tacen¬
te , fatis oftendit quot in fe crabrones, utilifimis Operibus, concitarit. Fa¬
teor homines iniquos & importunos fatis acriter tandem ab eo fuiffe repulfos,
& fub finem vita , cùîm lædi famam {fuam videret ab iis, de quibus bene me¬
ritum fe effe putabat , aliquando paullò commotiorem fuiſſe , & ea {cripfiffe
que alioqui numquam emififfet homo mitis ingenii & quietis amantifimus.
Sed quis non ignofcat feni affiduis laboribus , in ufum Reipublica Litterariz
exantlatis; defatigato & cum infirma valetudine perpetuò lu&anti , nec cò fe¬
ciùs de omnibus bene mereri pergenti; fi di&teriis & fcommatibus malignorum
& iniquorum adverfariorum aliquantò acriùs repofuerit? Quis indignetur viro,
qui ferventibus acerrimis contentionibus , ac præliis fermè quotidianis , cùm
abiis abhorreret, féque ex aciesfubducere ab utrifque vulneratus conaretur, in¬
dignationem nonnullam in eos teftatus eft, qui inter tela verfari invitum vole¬
bant ? Quod fi in quibufdam modum non fatis fervarit , hoc quoque humane
imbecillitati tribuamus & ignofcamus; cùm omnes, in multis, aliorum indul¬
gentia indigeamus. Quamvis autem, in hifce Apologiis, commotior fabinde
videatur, quàm in aliis Operibus, attamen quifquis eas leget paullò ftudiofiùs
inveniet paffim tessmo , hoc eft > amabile illud ingenium, jocolum & ameenum,
quodque ridere , quàm ringi, mulrô mallet , & adverfarios, jocando potiùs quàm
mordendo, ad faniorem mentem, xquiufque de {e fentiendum reducere conaretur.,
Strinxit, fateor, calamum in Catholicos & Romana Sedi addi&tos Scripto¬
res ; ftrinxit & in eos, qui ab ca fecefionem fecerant {ed ab utrifque BERE
dixi, laceffitus ; & ita in iis concertationibus fe fe geffit , ut nihil preter ne¬
ceffatia ad famam fuam tuendam proferre fibi videretur > nec ftudio partium
rranfverfum agi, ut putabat , fe pateretur. „Cer quodcumque de fingulis
ejus Scriptis feratur à nobis judicium, ita perfonam, quam fibi impofitam ef¬
fe è magno rerum humanarum Chorago cxiftimabar, i faltinuit: ut partes quæ
tum contendebant, nec nunc ftudiis minoribus certant, hominem quantamvis
Tipli E, utrim¬