29 i E PISTOLAE.
An. {pem oftendébat? quid nunc frigidius? Malim {ego cer-|
nominatam. Non tibi objiciam Zirg/4iamza illud;
n — Varium & mutabile femper,
Femina. 3
Ego cnim iftam non inter mulierculas, fed viragines
numero. | Sed quotufquifque ifthic literas noftras mi¬
ratur? Tumiquis ctiam omnem eruditioném non ha¬
bet invifam?In te quidem fumma fortunarum mearum
fita eft. Sed {i (quod omen magnus avertat Jupiter)
res fecus! ceciderit, quam uterque volumus, tu cum
ære tenearis alieno, præterca túo quodam: etiam fato
fis hac in parte infelicior, quid amiculo fuccurrere pof¬
fis? Non tibi concedam, ut tu magis noftri; quam
ego tui deſiderio flagres.. Sed etiam atque etiam vi¬
dendum cenfeo, ne nimium hoe caleat modo.’ Hc
{cribo non quod vel fententiam mutaverim,; aut ánimo
vacillem, fed ut tuam vigilantiam excité: res enim
communis agitur. Quod nifi‘optime de tua tum fide,
tum prudentia, tum etiam diligentia exiftimarem , ita
ut tibi mandata provincia, mihi in utramvis aurem
dormite licere putarem ; jam hoc rerum principio,
tanquam omine parum faùito s terreri potuiflem. Mit¬
titur equus mercenarius obolo emptus, tum viaticum
non contractum modo, verum pene nullum. Si prin¬
cipia frigent, mi Facobe, fervebunt {cilicet extrema?
Quando erit tibi honeftior & juftior petendi meo no¬
mine occafio, quam nune cum fum adfcifcendus, & ex
hac urbe, ab his conditionibus? Ego tantula fummu¬
la ne pedes quidem venire poteram: quid duobus co¬
mitatus & eques? Quod fi res domina pecunia mini¬
ftratur, ut'opinor, principium mon placet: fin tua,
multo etiam minus deleétat, quod geritur non folum
iniqua, verumetiam aliena pecunia. Quid alienius a
tali viro, qualem tu me ifthic defcripfifti, quam fta¬
tim ad primum nutum ‘advolare , prafertim talibus
conditionibus? Quis non me aut leyem, aut ftultum,
aut certe miferrimum judicet? quis non contemnen¬
dum putet? Nifi te effufiffime amarem, mi Batte, &
ita ut quavis etiam incommoda tui conyiétus felicita¬
te compenfem, hac me ab inftituto confilio poterant
avocare : fed nihil etiam movent. Te modo admoneo ,
ut dignitati noftræ diligenter confulas. Quid igitur
cenfes? inquis. Dicam, nos hic omnia ftudiofe appa¬
rabimus , fcripta noftra colligemus: negotia abfolve¬
mus. Vos interim a{thic quod mittemus tranfcribetis.
Per puerum, quem propediem hue profecturam ftudii
caufa accipio, de omni fententia perferibes accurate:
deinde ubi tranferipferis Lazrentinm, poft tres hebdo¬
madas, fi videbitur, per hunc ipfum puerum remit¬
tes, Adrianum loquor, qui X Laxrentinm referat, &
viaticum adferat & literas certiflimas, viaticum, in¬
quam, me dignum. Meo enim fumptu venire nec
poffum, utpote nudus: nec par eft, quippe hic fatis
amplas conditiones relinquam. Praeterea equum me¬
liorem (fi fieri poflit) mittas velim. Non peto ma¬
gnificum bucephalum, fed cui non pudeat virum infi¬
dere : & fcis mihi duobus equis opus efle , nam pue¬
zum omnino adducere ftatui. Hunc igitur alterum
pucro deftinavi. Hæc tu dominæ facile perfuadebis.
Caufam habes optimam, & facundiam tuam novi, qua
foles etiam ex peflimis caufis optimas facere. Quod
fi facere gravabitur : quî, quelo, ftipem dabit, que via¬
ticum negat? Habes caufas cur neceſſario noftram con¬
Junétionem diftulerim,, quam in capite cpiftole ape¬
rui, eam {cio tu probabis. Habes quibus rebus meæ
"dignitati poffis confulere. Nunc reliquum eft, ut rem,
quantum potes, matures. Ego hic haud dormiam, tu
ifthic vigila. Joannes Falco millies te refalutat, Age
fFibw bene precatur, Omnes te amamus. Domine que
meo fis nomine diéturus, non es adimonendus. Bene
vale, mi Batre. Vide etiam atque ctiam te virum præ¬
béas: nam comitem jam abfolvi, multa rogantem ac
pollicentem, quo commodius omnia mea colligerem
Pluribus te, mi Barre, monerenr, nifi tuze fidei plane
Confiderem. Petram Francifrum medicum tuofque puc- An,
Bene vale „ac vigila. Parifiis , 29. Novembris, An. 1498.
Erisrora XXXIL
Henricus Chriftiano fratri S. D.
Erafmus auctor eft epiftole.
Ge hic agatur,, {cire cupis, fuaviffime Chrefiane?
Somniamus. Quidnam , inquis? Id quod ama¬
mus, literas, quibus nobis nihil eft in vita dulcius, ac
fecundum eas Chriftianum dilectam anime noftia pat¬
tem. An tute à nobis abefle credis? nihilminus. Nul¬
Jtianum cogitamus, cum amicis dê te garrimus, & qui¬
dem perlibenter. Dormimus, te fomniamus, nullum
hic prandium, nulla coena fine te agitur. Convivaris
nobifcam, ftudés nobifcum , dormis nobifcum. Quid
| queetis? Tin, Chriffrane frater, haé vita non paulo mihi
| jucundior : quantum camporum, quantum montium,
| quantum urbium, quantum fluminum, me teque diri¬
[mit? At corpora diftrahi poflunt , animi divelli nullo
| pačto poflunt: ita ut fomnus , qui conjunétos interdum
|confuevit disjungere, nos disjunétos copulet: five hoc
re ipfa fieri credendum eft, ut corporibus , fomno inet¬
ti occupatis, animi interim furtim tanquam è vinculis
evolare gaudeant',, immenfoque fpacio perniciter exa¬
cto fuos amores invifant : five mens humana, quoniam
ignea eft, miraque agilitatis, fimul atque omnià cor¬
poris organa fomnolenti illi vapores occupaverint, illa
interim Ocii impatiens, craffis illis nebulis oblu&atur,
& vel ipfa fibi fixas illic imagines renovat, vel ex di¬
verfis vaporum difcurfibus diverfas fibi rerum facies
depingit: five ut Poetæ narrant, Rex quidam placidif¬
fimus , ac Deus humani generis amantiffimus, quem
Somnum vocant, ubi artus, fenfufque mortalium diuti¬
nis operis fatigatos adfperfit fucco lethxo , fuique obli¬
tos, dulci quiete reficit: Morphenm quendam fingen¬
darum formarum mirificùm artificem in terras emittit,
illapfus, notas unicuique imagines reprefentat: five ex
ulmo illa ingenti hujufmodi vifa, geminis portisad nos
evolant. Quod fi non omnia mentiuntur Poete , cor+
nea porta venifle non dubitem, quod nuper mihiacci¬
dit, fomnium, longe omnium jucundiffimum, quod mé
quidem ordine narrare non pigebit , modo tibi audire
non fit moleftum. Calendis Augufti, qui quidem mihi
dies omnium multo candidiffimus effulfit, cum hilare,
fuaviter, prorfufque laute cœnaviffemus. Quinam &
quot rogabis? Tres animæ, quibus nihil unquam ter¬
ra tulit fanctius , candidiufque, Erafmus nunc plane
nofter, Angaffinascommunis quidem omnitum amicus,
mnino aberas. Belliffimi prorfus homunculi, tum tem¬
pus aptum , locus lectus , apparatus non neglectus.
Quoties ibi falutatus Chriffianzs? quoties nominatus?
quoties defideratus? Num quem dextra auris rinnitum
fenfifti, Chrifttane ? Poft menfas fecundas prodeambula¬
tum eft, & quidem illic ubi fe femel arque iterum te~¬
cum fpaciatum, narrabat Evafizzs, cum mellitis fer¬
monibus ebrii inter vineta reptantes oberraretis, tum
quum te facundis illis fuis hortatibus à fordidiffimis cu¬
ris avocaret , totumque in literarum amorem raperet.
Agnofcis ne locum, Chriftiane ¢ Ibi nos Erafius litera
tis fabulis multo quidem lautius pavit , quam cœna.
ut me quidem coelefti quadam voluptate aHlayerit. Do¬
mum reverfi, in multam noctem de te fermonem tra¬
ximus. Itum eft vix demum dormitum, me quidem
partim ex coena & potatiuncula largiore, partim cx
deambulandi labore (nam pigritiam meam fatis nofti)
fomnus altior oppreflit. Ibi vero, quod ait Clazdia¬
nus, Omnia que fenfx voluuntur dinrno , Pettore fopi¬
to reddidit amica quies. Jain idem im vinetis deam¬
bulabam, omne fpacium remetiens, fed folus, omnia
ve¬