629
Sed audi Civem Romanum , atque Germanum Cicero¬
nem illum, Longoliem, qui tibi Hunguam , nec tui fimi¬
libus „cum nec dodtifſimis de ErRasMo & Bædæo cen¬
furam committit :inguit enim :Efto, ft porrigendus
doćtis modo calculus, fint foli litterarum Principes
hac de rein confilium mittendi ,quilnam amabo hac
ærate dignus , cui tam ſuperba cenſura jure creditur?
Sedab re non futurum credo, 6 candidiffimi, cenlu¬
ram Francifci Irenici hominis probatiflimi , ac in utra¬
que lingua Viri non-contemnendi judicii, Philoplendi
mendaciffimo opponere, qui calumniatorum more,
faum minime, fed aliorum ftomachum perpurgare
fe fimulat, interim quicquid in buccam venit; cf¬
futiens pro libidine. Inter femi-Latinos ponit Phi¬
lopfeudes Er AsMUM ; Irenicus, utriu{que lingue prin=
cipatum illi defert, ac 4 paucis prifcorum illum fu¬
perari ait. Hic nullum delectum verborum ipfum
habere dicit; ille tantam majeftatem tradit orationi
ejus, ut in ea nihil excludatur, quod ullo pacto de¬
fiderari queat. Hic dicit illum raro aflurgerc; 7¬
rentcas hanc raritatem non adeo parcam, fed com¬
penfatam affirmat proprietate, quam juxta varieta¬
tem caule , ram apte affingit , ut mufcam in cle¬
phanti molem exire cogat, famulante fibi eloquen¬
tia. Hic illum feriis facetiam, jocofis gravitatem
admifcere clamat ; ille ftylum ejus tam proprium
efle rei fubjeétæ , ut ar Gouæromesæs quilibet ma¬
teriæ fuam reddat dignitatem, ut ad fingendam o¬
rationi Venerem nemo magis aptus , nemo magis
promtus ipfo. habeatur.: Hic ipfum: fe continere
non poffe inquit, quin aliquid mimici aut fcurrilis
{emper immifceat ; ille orationi ejus _ nihil interfe¬
ti, quod excefionem fapiat. Cujus fententiæ fub¬
fcribendum creditis, 6 candidiffimi ? cum videtis
jam ex altera parte, inimicum, calumniatorem men¬
dacem , fcurram impudentifimum, probatifimorum
Virorum deriforem, mortuorum jugulatorem, ano¬
Nymum, atque quorundam Cucullatorum precarium
declamatorem, foetidiffimam Harpyiam: ex altera par¬
te Virum principibus Viris probatiffimum , aquum,
pium, litterarum ftudioforum ftudiofifimum : cujus
nomen nec ipſe, nec doctrine fuze praclara monu¬
menta abfcondunt , publici Gymnafii Moderatorem;
in quo nulla fufpicio invidie, aut livoris apparere
poteft; hominem fapientem, au@oritate ac pietate
præditum, meo equidem jüdicio, nequam & malo
convitiatori haudquaquam poftponetis. Sed video
vobis ftomachum moveri, ad reliqua igitur recurrat
mea Oratio. Revocar nobis Philopfeades maligno
animo , preftantifimorum Virorum Germanorum
memoriam, dicens: Tulit tamen, non din eft, Ger¬
mania duos infignes Viros; Rodolphum Agricolam,
& Reuchlinum Capnionem. Agricole nomen, ni
fallor, ex fcriptis hominis tenet. Caprionis fi legit
Lucubrationes , fi celebratum ipfius nomen ex Fa¬
bri Stapulenfis , Hermolai Barbari , Aldi Manutii,
Marfilii Ficini, ac aliorum Virorum præftantifimo¬
rum Scriptis venatus eft; quid apertius quam ad ca¬
lumniam aliorum, illum obæratum eſſe hominem,
magis quam alium temerarium, ac quicquid auribus
illi inftillatur, deblaterare ? unde enim hauft iftud
ænigma, ut pro, Joanne Reuchlino , five Joanne Ca¬
putone , Reuchlinum Capnionem , id eft famas fa¬
mam, dicat ? Divinarem autem facile 5 in Altiori
ftrato, non cuique ad adfcenfum patenti cubanrem
excogitaffe. Sed fubjungit: Eadem habet nanc Fa¬
britium Capitonem, Megandrum , Myconium ,
Struthium, Pellicanum, Bibliandrum x homines faa¬
wiffimos , dollipimos , fapientes , multa praditos fän¬
étirate, En canem, mendico adulantem! Sed per¬
git: Alir Simonem Grynæum , Joannem Senapium,
Jo: Lucretium, & Amorbachium, homines in omni
judicio elegantiffimos, Quam copiofa laus hee? quam
magnifica ? falleris, Phzlopfewde , falleris. Scito 5
Grynenn iplum, laudis tuæ minime avidum : nam
639
proprio ore miferiam iftatn tuam deteftatus eft, me
audiente ipfo, ac de hac tua petulantia valde triftas
tus eft, Scito, omnibus efle graviffimum, ab im
prudentiffimo {curra irrideri Virorum bonorum in¬
genia, At per Deos immortales, quem ad finem
tandem efferata illa tua temeritas fe proripiet? niz
hil te movet Virorum doétiffimorum candor, nibil
auctoritas; nihil litterarum praftantia ? quem illus
das, in quem tot congefleris calumnias, nemo igno+
rat. © hominis monttrum! Hares Erasmi hoe
audit, teipfum, 4morbach: femper colende, hic te
6 dimidium relitte Era/isiane anime: nominat ; lau¬
datione. fua labeculam tibi ad{pergere quzerit : {cio
enim in illorum numero libentius te effe, qui ab
hoe nebulone vituperantur ; te , inquam 5 notat 5
defignat ; hujus tragcedie , convitiorum fuorum,
calumniarum quogue applauforem te habere cupit ;
fincerum iftum tuum animum labefaétari poffe cre¬
dit, velaffentatione; vel adulatione expugnari. Sed
me Hercle,animo ut fit præfraétiflimo, neceñle ef,
hujufmodi laudatore qui tumeat. Satis laudis detu¬
lit tibi Vir ille ornatiffimus Sadoletus; taceo quan¬
tum te ornar vera illa ERasmx amicitia , quam tot
Viri principes ambiere: laudarilfimum omnium ta¬
men, nunquam fatis laudatum te reddit ille amor
patrie; amor, inquam , ille, qui Virum oprimum
Catonem illum, apud Lucanum, atque te docuit;
Naturamque ſegui » Patriague impendere vitam.
Video fatum efe hujus inclytæ Urbis, femper Ger¬
manie decorem ut foveat, enutriat, ftudia bona &
impendiis & benevolentia promoveat: hinc illa col¬
luctatio, (ô certamen digniffimum) que me in du¬
bium vocat , an tu in patriam, an patria in te fit
propenfior. Non defùnt, qui fummo præmio im
aulas te pertrahere nituntur; tu patria pietati ma¬
gis , quam obtrufo pretio infervire Audes : Patria
nihil te etiam recufante, quæ ad dignitatem tuam
{pectare videntur, omittit. Hæc firma illa laus eft;
atque immortalis tua gloria, ô Amorbachi , cujus
quidem litterarum rivum: abundantiffimum , inun¬
datione mendaciorum {uorum delebili, fentiret Phi¬
lopfendes ; ni canis latrans, altoris opera, plufquara
viatoris nifu tibi abigendus videretur: quod quidem,
ni me mens fallit prafaga, citius fet.
Verum his reli&is, ad alia greflus conferendus
eft: fatetur enim fummo cum fuo dolore homo im¬
pudentiffimus infinitos habere Germaniam Viros do=
ctiffimos, quos omnes detreĉtatori huic infenfos fie¬
ri non dubito, quum Erasmum , id eft, Rempu¬
blicam litterariam, in eo, quo fe maximum incre-"
mentum fufcepiffe fatetur, infamatum ab fcurra im¬
pudentiffimo audiunt. Quod autem fubjungit: Te
in primis, Arnolde Arleni , qui defuntti Era{mi ob~
Searabis bona ex parte gioriam. Initio reſtarus fam
finiftram ac inimicam {ufpicionem de Arlenio, Viro
ornatiflimo , ac nifi me ora fallunt modeftiffima 5
concipere nunquam poffet : nam qui ficri pollet, ut
ille qui litterarum przconia , ac libros elegantiffi=
mos undique fummo labore, ex fitu atque tenebris
eruere fudaret ,, Greca Latine loqui doceret ; item
qui facultati, qua injuria affectis auxiliari folet, o¬
peram daret, quomodo injurias , calumnias atque
hujufmodi fycophantias confingeret , quibus pre¬
ftantiffimos Auétores Grece litterature in Germania
{ua Vindices, benemerentes homines laceraret ? nec
dubito , quin ſuo fe pede ac modulo metiri fciat,
ac nullius gloriam. vel exftinguere vel obfufcare ni¬
tatur; imo pro viribus doéto cuique favere, amicus
elle geftiar. Hoc autem certe {cio > inibis apud 4r¬
lenium gratiam , cujus ego particeps effe nollem,
ctiam multum abs te invitatus quid enim alieni no¬
minis ad alterius infamiam ufurpatio aliud eft, quam
infamatio nominati a Quid, quod conyitiatori con¬
viuum fuppeditans, ipfo convitia deblateranti multo
pejor eft? Quid, quod iplum Arlenivm bominum
Tom. VIL. Riz omnium