ro, valnus inferre anfus eft? Tu homo conliderate ,
prudens, quid dicas, perpende. Erras, fi tibi Ger¬
mania bellaciflima vocanda eft? Me Hercle, ut cum
Martiale * loquar 3
Que tu derides, kec timet ora puer. :
Grede mihi, nec hodie 4 fortitudine Majorum no¬
ftrorum degeneramus: teftis eit Gentium domitrix
Roma; ni Romam, nec Romanos efle amplius con¬
tendas. Bellicæ gloriæ primatus Germanis noftris
olim ceffit: Teftis C. Marins, qui non impune quof¬
dam Populos profligavit; Teftis armorum oftenta¬
tor Zalias 5 Teſtis fælicifimus Princeps Aaguftas,
Variana ſolummodo infœlix clade. Prætereo Ág&i¬
lam, olim Romanorum infigne, facrofanéti Imperii
apud Germanos nunc indicem. Tacco fortitudine
ac ftrenuitate in toto orbe partes Triumphos; pro¬
pagatam nobilitatem, quam etiam Germanie æmu¬
lus, Campanus ille conticere nequivit. Ac ne quid
dicam de Afantmano Baptifta , is etiam noftræ æ¬
tatis Germanos , tanquam bellaces ac fortes cele¬
brat: cujus ut verba fubnectam , facit tum Carmi¬
nis elegantia} tum teftimonii majeftas: inquit equi¬
dem,
— — verum Accola Rheni;
Gens durata gelu, genus infuperabile ferro:
Quod toties Romam tums cum ditione premebat
Europe, Libysque urbes; Afiamgue minorem
Terruit : bi faperant Parthos, Thracumqne furores:
Quos Martem genuiffe ferunt, hi ſpicula torquent
Penthefjlees non inferiora fecurt.
Jamjam autem, cum Ghrifam vere cognofcimus,
gloriatio noftra; non in belio; in pace autem , in
cruce Chriſti {ola eft: fit penes ‘alios gloria belli,
quos pax & gratia Chrifti latet : fatis hactenus fu¬
fum Chriftiani fanguinis. Fingite vobis veterem /¬
taliam, Romana urbis Civem ; ſomniate Chrifti vi¬
cariatum, ac mirabili veftra bellacitate Turcas Chri¬
ftianorem cexvicibus imminentes depellite: eft
perabo, cxterum tecum, qui prater jus piumque,
maximo cachinno Germanis ebrietatem objicis, Phi.
lopfeude, libet confabulari. De Noah nullus mihi
hic fermo, quem vini infuetos guftus fatis declarare
apertum ef. Oftende regionem , precor , temu¬
lentie criminis immunem. Enumera ætatem ali¬
quam, qua confcientia vini indulti non gravatur.
Homeri Imperator præftantifimus Agamemnon, ab
ipfo Poeta 6 oivoCaprs appellatur. Sed damus hoc
vinofo, ut laudibus vini argmtur , Poeta nihilomi=
nus Greciam mira voluptate potandi præditam fuiſſe
rerum Scriptores tradiderunt. Nec Perfis defuit e¬
brietas : Cyraseille Junior regno fe dignifimum ar¬
bitrabatur, quod plus Fratre vini potare poflet, &
probe ferre. Macedonum vinolentiam Promachus
demonftrat. :
Ennius ipfe Pater nunquam » niff potus ad arma
Profiluit dicenda:
Narratur & prifet Catonis
Sepe mero calniffe virtus. si
Jam optimi Patris degenerem Filium ante octlos
ponito, Ciceronem. Sì autem Italia ebrietatem cus
pis cognofcere, lege Plinium *. Non fatis erat Jra¬
lis, fele ad vomitum fæpius in die ingurgitafle, ni¬
fi & jumenta vi ad bibendum vinum cogerent. Ko¬
manoram Monarchæ in maximam venerunt vino¬
lentiam: hoc M. Antonim patrocinio fuæ ebrietatis
edito probat. Hifpaniam Filiac y qui olim Sifapo¬
nem tenebat; Pañnoniam , Bela Secundus 5 Boiohe¬
miam, Wenceflans 5 etiam extremi orbis homines y
Britannos, Bonofws vinolentiæ accufat. Addam P/i¬
mi ipfiflima verba; Wella in parte mundi ceſſat ebrie¬
tas: Sed quid Veterum exempla recito, cum Re¬
centiorum tanta fit copia? Quid fitu remotiores €¬
numero regiones? quum vitii hujus maximam par¬
| tem è proxima atque confini regione, ex Italia fci¬
ilicer , hereditario accepimus jure. Majorum vi¬
‘tia quis fubditorum unquam dificulter imitatus eft?
Reddite veram pietatem , veram fidem : reddite; |
reddite Reipublicæ Chriftiane veram pacem, veram |
unionem : quam hucufque timor Dei, pia Ger¬
mania , lachrymis extorquere non poterunt: ni-|
hil morabimur bellicam gloriam , fit penes vos o- |
mnis. Reddite, quam potettis, concordiam Eccle¬
fie, tunc una vererem Germanorum fortitudinem ,
virtute, manu Deilocupletatam, Chriffianifmi per
fecutores, ut fepius fuo malo, inviétam ſentient :
vobis autem famam noftra humanitate, parem, vel
gloriæ omnis acquifitionem integram relinquemus.
Potes autem efle tam excors, 6 Philopfende, ut non
modo non huc pertinentia, fed maxime disjunéta,
falla, ac in tovam Gerzzaniam debacchata diéteria
evomas? 6 impudentiam infignem , Bibaciffima Ger¬
mania, inquis. Sunt, fi nelcis, Philopfeade, vitia
aliud nihil, guam turgidi argue concitati motus ani¬
morum: in his funt, qui nimia appetitione inflam¬
mant, vinolentiæ, aut bibacitati, uti tu appellas,
fimilia Et autem videre , nulli morbo. obnoxia
corpora, alieno vitio contacta nonnullis in membris
fæpius vitiari: fic Germaz? olim , vivi ulus prorfus
expertes, proximorum morbo, membra habent ali¬
gua læfa; quæ aliarum nationum intemperantia il¬
lea, infuetos hauftas vini, quos fero in pretio ha¬
bere cceperunt, probe ferre non poflunt, imo do¬
num Dei ad leztificandum cor hominis datum , ac
quemadmodum inquit Homeras,
Ofvéy + dessov Ocol dvb edo Siduru Ampo.
In ægritudinem, temulentiam ſcilicer convertunt:
alienam enim fequentes immodeftiam, ut fimiæ lo¬
tis oculis, fic pelluto largius gutture prada fiunt:
unde poftmodum. citra æquitatem , ebrietatis accu¬
fantur, etiam ab iis, è quibus illefG ancea, vitium
# Lib, x1Y, cpigr, CLXXYI.
| mores, virtutelque non ſequeretur ? Dedit Sarza¬
laum nobis, Nicolaum Quintum portando laudatifli¬
mum Virum; Venetie , Paulum Secundum; biba¬
cifimam {pongiam Florentia, Julium , & fanguine
& vino ebrium. Prætereo alios vini gurgulionesnon
inftrenuos , qui fanétifimam Sedem Romanam te¬
nuerunt: & mirum tibi videtur , cum Dei terreni
pocula mifcent, quod homunculi bibunt ? Poftula¬
bis forfitan, meamque requires modeftiam, ne ob
duorum aut trium immodeftiam Virorum , univeriam
Italiam hujus participem vitii cenferi velim:
oro A’ drnda ta@, roïov dl) emansoaus.
Idipfum tibi perfuafum effe debuerat, quum totam
Germaniam tam leviter atque incogitanter calumnia¬
reris , ob quorundam maximam Romane Ecclefia
devotiffimorum bibendi licentiam. Sed efto fane ,
plagam hanc, vulnus hoc Germaniam accepifle ,, la¬
chrymis & fqualore pœnitentiæ deplorandum; ni¬
hilominus certo certius affirmare audeo, Optimates:
ac Magiftratus Germanie Verbo Dei adhærentes ef¬
ferventem æftum hujus luxus , graviore pæœna, quam
ulla aut Lex Orchia, Fannia, Licinia aut Didia co¬
ercere. At Sexrilianum inter harum Legum limites
continere, etiam Caso Principi tam difficile, quam
facile vifum fuit Alexandro Pontifici Max. hujus no¬
minis Il. feveritatem imminuere Legis Scantinta,
igni coelefti in tot hominum millibus vindicate.
Quapropter ut ipfe dicis, Philopfende, Param civi¬
liter, G ut bene moratum decet hominem, Germa¬
nia fic aperte non illadis. Poftulatur enim ab omni¬
bus, ut ab his fe abftineant maxime vitiis, in qui¬
pus alterum reprehendunt. Providendum eft dili¬
genter, fi quem intemperantiæ accufas, ne materia
illa
# Libro Hiftoria Naturalis x11. cap. xxtt.