æqualem. Neque enim minus fapiens elt, aut mi¬
nus potens, aut minus bonus quam Pater. Neque
hc illi nuper acceflerunt, fed antequam quicquam
effet conditum, illeab sterno fuit imago Patris æter¬
ni , Ron conditus, fed natus ab co , àf duo funt o¬
mnia, quique folus nullum habet principiùm.
x6 Quo- 16 Js ex fè genuit Filium > ac per Filium M fimul¬
niam in que cum Filie creavit & condidit univerfa , quic¬
ipfocondita vid ufquam eft rerum , five in ceelis , five in tere
Ln ns, vifibile pariter atque invifibile , nec Angelis
celis, &in ipfis exceptis , etiam fummatibus , five thronos di¬
tea > cas, five dominationes, five principatus , five po¬
A teltates. Que fic precellunt ceteris rebus creatis
five throni, omnibus, ut longe tamen fint infra dignitatem cjus,
five domi- cuì vos eftis adglutinati. Quod enim conditum ite
nations, inferius fit oportet fuo conditore.
f atte 17 At per Chriftum non folum condita funt
tae omnia, verum etiam ab eodem gubernantur & fer¬
ie per vantur omnia, hac quoque in parte Patri compare
pe” & conſorte. Ipſe vero nullo polterior ct, fed præ¬
cedit omnia condita qu per cundem confiltunt ,
“ip Bt ine perituta, ni penderent ab illo. i H î
eſt ante 8 Videtis quæ fit dighitas ac præminentia Chri¬
E > Sa , ne quis nimium tribuat Angelis. At ne maje¬
info con- ftas illius vos deterreat , audite Bonitatem ejuſdem,
fant. ne putetis alium vobis querendum efle, per quem
18 Er ipfe aditum habeatis ad Patrem. Sic enim ef princeps
Di ;, omnium Angelicaram mentium , ut idem non de¬
Ecelefiesgui dignetur efle caput Ecclefiee , quam fibi fic adglu¬
prin- tinavit , ut non aliter cum ipfo cohereat, quam
cipium» corpus annexum eft capiti. Proinde nobis commu¬
Dee mor. de fit oportet, quicquid in capite præceſſit, Primus
tuis: m fit ille refurrexit A morte , non ut folus:frueretur im¬
in omnibus mortalitàte , ſed ut nos ſua membra ad immottalita¬
ipſe Prima ris confortium eveheret. Quod primitiis tribuitur ,
fam tenens toti maflie commune fit oportet. Ile quidem prin¬
ceps & auctor refurrectionis, fed per illum refurre¬
&uri fumus & hos: & quemadmodum primas tenet
in rebus conditis , fic tamen , ut ipfe conditus non
fit: fic & in reftitutione rerum conditarum primas
: tenet , ut ficut illi debemus quod nati fumus, ita
19 Quia cidem debeamus, quod ad falutem renati.
PE 9 Sic enim Patri vifum cft , ut in Filium trans¬
ees pre fanderet plenitudinem omnem divinæ potettatis ac
nitudinem bonitatis, quæ ſic in illo maneret, ut non eflet opus
izbabitare: quicquam unquam aliunde petere , cum nihil velit
a A aut poflit Pater, quodridem non velit ac poffit Fi¬
Fee lus. Non eft noftrum difquirere, cur ita vifum fit
ommiain Patri, cum certum fit , optimum cffe quicquid ille
ipfum, pa- decrevit. x
bi = Sic, inquam , illi viſum eft, & ad noftram fa¬
IE jus lutem & ad {uam gloriam conducere, ut omnia fibi
five que iz reconciliaret , non per Angelos , fed per Filium
Lis fs proprium , qui fuo fanguine, fupplicioque crucis,
ae Ov noftris peccatis pœnas daret 5 ut abolitis pecca¬
21 Et wos fis , quæ dirimebant concordiam & pacem ccele¬
cum eſſe ftium ac terreftrium , jam amicitia Jungerentur
ei, omnia, five que in cœlis funt, five que in terris,
inimici fen- DiMIrUM in unum Chriſtum confpirantia. ’
fuinoperi ©, © Quorum de numero vos quoque eftis, qui
bas malis: cum olm fic efletis alienati à Deo, ut fimulacra
ra Dæmonum pro illo coleretis > neque folum propria
concifiavie VOluntate diffiderctis ab illo , verum impiis øperi¬
in corpore bus hoftes ageretis , tamen ille nunc vos nec exfpe¬
carnisejus Étantes , nec promerentes reconciliavit fibi > Xex
per mor- hoftibus fecit amicos ac filios , idque non Angelo¬
E rum minifterio, fed per corporalem mortem unige¬
fondos, @ niu Fila, quem in hoc ipfum voluit mortale cor¬
immacula- pus aflumere. Et quoniam pax non poteſt efle cum
= fe Deo nocentibus , gratis condonavit omnia com¬
Le sam milla Vitae fuperioris , ut exhiberet vos fan&os &
ipfo: ureprehenfibiles 8 inculpatos in confpeétu fuo.
23 Si ta- 3 Quis enim vobis imputer priora debita , fi ipfe
SEE, fibi fert accepta? Id futurum eft, fi femel gratis ad¬
firdusi, e if ad fidem Euangelicam , femper in co perſe e¬
fabiles, @ vets quod eftis profefi , ac folido innixi fundamen¬
nec per Angelos dimoveamini è Chrifto , unde nof roge¬
bis (peranda quæcunque promittit Euangelium , cui CO
femel audito credidiftis , quod neque vobis tantum predicatun
preedicatum eft, fed praedicatum eft palam omnibus e/i in uni¬
orbis Nationibus , quas cœli ambitus complegtitur. ae
Tnconftantis oft defcifcere ab co, quod femel ett fy ef.
probatum. Impudentis eft , pro vano habere , in ef y cujus
cujus credulitatem confentit orbis univerfus , po- ts fin
ſtremo cujus ipfe Paulus fum prædicator, haud- ae
quaquam religturus Legem patriam, & cum Euan- i
gelio Chrifti commutaturus , ni compertum ha¬
crem; negotium cfle coelefte , & à Deo profe¬
&tum.
2+ Nunc adeo mihi perfualum eft , verax efe 24 Qui
Euangelium , ut non ſolum me non pœniteat aut Tune gas:
pudeat, verum etiam gaudeñs patiar, ac gloriæ mi- ti
hi ducam flagra , carceres , compedes, quas non vobi &
pro meis facinoribus , fed pro veftra falute tolero , adimpleoes
quos reclamantibus Judæis , docco non minus ad pall deſunt
Euangelii beneficium pertinere quam ipfos Judæos. pan
Cur enim non dicani me pro veftra falute pati, pro carne si
qua paflus elt Chriftus ? Cur pigcat Apoftolum fa- pro corpre
cere, quod non gravatus cft facere princeps nofter? JE ) ie
Ille non folum in fuo corpore paflus eft pro nobis, 4 ae
verum etiam in noftro quodammodo patitur , yelut fat TE
fupplens per fuos vicarios, quod in illius afflictions ego mini.
bus videri poterat diminutum , non quod illius mors LAS
per fe non fufficiat, fed quod una quodammodo fit pera dF
affliétio capitis & membrorum , principis & vica- nem Dei,
riorum, quæ quo.copiofior eff , hoc magis redun- quedata
dat in cumulum veftræ falutis. Imo non veftræ fo- pa
lum, fed totius corporis Chrifti , quod eft ear à
clefia. bum Dei:
*5 Hungar officio delegato, mihi mandata eft Ec- 26 My¬
clefiæ cura. Chriftus fuas vices mihi delegavit, tra- ferium
didit fui corporis cuftodiam hac precipue portione, TE
quæ Gentes refpicit ad Euangelium. recipiendas , fuit à feci
ut opera mea fuppleam , quod huic videbatur deef- 4s & ge¬
fe, evulgaremque quod plurimis retro feculis ac He
Gentibus fuit abfconium , videlicet non Judæis tan- puten mi.
tum, yerum etiam Gentibus pêr fidem aditum pa- zififlaun
tere ad falutem Euangelicam. oft fendis
25 Id jam olim Deo decretum fuerat , fed tamen ty Oui n
orbi fuit haétenus celatum , nunc mea ;
. 5 ji
raedicatione vo/tir Deur
potiflinium, patefactum eft iis , qui priftina vita re- üotasfacere
licta , Chrifti do€trinam ampleétuntur: de
*7 Quibus vifum eft Dco patefacere , quam glo-#
riofa fit illius in nos opulentia , cum evulgato quod bujusin
ante latebat arcano , totus mundus intelligit gratui- Gentibus,
tam falutem, quam primum credebant folis Judæis gue of
delegatam*, omnium Gentium efle communem: in ie
Nec requirt Mofaice: Legis obfervationem > fed fi- fpesglorie,
dem duntaxat, qua non dubitent de promiflis Euan- 28 Quem
gelicis. Pro cunétis , quibus ftulte fidunt Judzei , 7% «mur
Chriftus unus vobis fatis eft. Is fi in vobis eft, non pee
eft quod vos peeniteat fpei veltre , & firme fatis, resomnem
& gloriofe per illum, qui quod pollicitus eft, haud aninem,
dubie præftabit ex fefe. (A Ciana
3 Hunc nos prædicamus , non Mofen 5 aut An- ae
gelos , admonentes non Judos tantum , fed omne omni fa¬
mortalium genus, ac docentes , neque omnino piestia, w
quicquam preetermittentes , quod ad Euangelicam ca
fapientiam pertinet. Nimirum ut intelligant omnes minem per¬
homines , perfectam falutem non alibi conftitucn- fetum in
dam , quam in Chriſto Jeſu , five circumcifi fint, Wriſto
five præputiati. din
# Ad quod perfuadendum fic adnitor j i
| : 5 ] aan: Ut non è /aboro»
pigeat hujus rei gratia, tot me periculis ac malis ob- cerrando
Jicere, gravioribus uuque, quam ut noftra imbecil_/eueem
litas perferre poffit. Sed potens eft illc , cujus in- A
- x x >
ftinétu atque ope hee per me geruntur, noftroifer- guamope¬
moni fidem conciliantibus (cum res poſtulat) etiam “aturin me
miraculis. in virile.
* Altera Editio, delatam,