operibus pulfa caligine , cexneretis veritatis Euangelica lu¬
wtneguis cem. Illius igitur munificentiæ totum eft adferiben¬
a R à quod quifqiam hinc , tanquam de
fuo glorietur.
10 Ipfus 2 Quod conditi fumus ,: Deo. debemus. Rurfum
SU quod per fidem ac baptifimum renati fumus , acvel¬
f satiin Ut rurfus alia ratione conditi , femoti à confortio
Chriffo Je- parentis Adæ peccatoris, & infiti Chrifto, innocen¬
fuis operi- tæ principi , ut pofthac hujus ope atque exemplo
E vacemus officiis vere pictatis, pofitoque vetere ho¬
DEC, Mine, Mov hominen novis aétionibus præfte¬
atinillis MUS , adeoque noftri diffimiles fimus, ut merito
ambulemus. neget quis cofdem efle. Nam ideo nobis Deus per
Euangelicam do&rinam oftendit premium immor¬
talitatis , ut ad cam innocentia vite » reéteque factis
enitamur. Nec enim otiofa res eft fides Euangelica,
fed comitem habet individuam caritatem >» que plus
officiorum impetrat ab ultroneis > quam ulla præ¬
coactis. Non vo¬
{cripta Legis extundere queant à
bis imponitur jugum Legis Mofaicæ , fufficit una
eX Chriftianæ caritatis ad omnem officiorum fun¬
L
ctionem. Nec Judæi fuze Legi debent hanc falutem,
fed vos tamen hoc magis debetis divine beneficen¬
tiæ, quo longius abfuiftis à cultu Dei, yeraque re¬
x1 Proprer ligione. ; ote oe
quodmeno- ** Proinde quo magis intelligatis , quantum de¬
res eſtare» beatis largitati divinæ , quod nunc tales fitis , me¬
li- 7 n 5 ope .
Ge muniffe debetis , quales aliquando fueritis. Eratis
a e. e 5
Gentes in enim aliquando Gentes , certe juxta corporalem ge¬
carne, qui DETIS diftinétionem , quas Judæorum Natio, carna¬
dicimini li, & que manu fit, circumcifione glorians , igno¬
prepuna” miniofo vocabulo præputiatos appellat, pro profanis
D aie abominandis ducens & exiftimans hanc felicita¬
cumcifio intem , ctiam olim Prophetarum oraculis promiflam ,
carne, ma- ad fe peculiariter pertinere : nec intelligens cos de¬
nu VEE mum apud Deum immundos haberi > qui mentem
eratis I habeant incircumcifam,
iptenpore ** Sed cratis vos id temporis, corporibus fimul
fine Chr atque animis incircumcifis , hoc Judæis abjeétiores
do oe ac deploratiores , quod Chriftum vobis nec {pera¬
verfatione Datis, utpote prorfus alieni
Jfrael, & tis Judaicæ, cut peculiariter
bofpites #- fas, extorres a p
Jfamento=
à juré confortioque Gen¬
ille videbatur effe promifà
actis Dei, quibus ille pollicitus fuerat,
n pro. CUM Abrahe Gentis au€tori diceret Gen. XXII. Per
n femen tnam benedicentur omnes Gentes. Nec videbatur
ſpemnon ulla ſpes reliqua fervandi veftri , cum Demonum
fabentet> cultores in hoc mundo verum Deum ignoraretis,
g fine De cum illi Deum fuum appellarent , & ille vicifim
He cos fuum populum diceret.
13 Nunc
autem 11
Chriſto Je¬
fe, vs
qui ali¬
vices invertit Chriftus , efficiens ut vos, qui quon¬
dam videbamini nihil ad Deum pertinere, nunc fitis
ili conjunétiffimi, non per circumeifionem preputii,
quando. fed per fanguinem Jefu Chrifti, cujus pretio liberi à
eratis lon- peccatis vitæ priftinæ, Deo Patri fuiftis reconci¬
pi Il 978
fed abolita Gentis utriufque vetuftate , è duabus
unam conderet novam , que in unum hoyum ho¬
minem Chriftum céalefceret}, fervatorem utrifque ex
æquo commuñem.
‘° Et quemadmodum Judæós ac Gentes inter fe 16 Etré¬
conciliarat , ità fimul utroſque Deo reconciliayit , concilier
ne quid ufquam effet , quod pacem dirimeret , fed 27017
coeleftia pariter ac terrena , velut iñ unum corpus DES
Coagmentarentur. Mors Chrifti,, quam ille prO DO- crucem,
{tris peccatis dependit , nos Deo Junxit , qui cum *terficiens
nemo pace i as e “ D inimicitias
pacem habet, qui peccatis ef obnoxiis. Ea A
quomam cx æquo impenfa eft & Gentibus > & Ju- ipfo.
dæis , non eft cur alteris alteri fe præfcrant : præ¬
fertim cum pignus etiam > ce arthabo facri Spiritus,
€ quo paulo ante diximus, fit uttifque citta difcri¬
men communiter datus. È
17 Jamque fastum videmus , quod olim Efaias af- peer
flatus futurum efè predixit: Chriftus enim non Ju- gelizavie
dæis tantum obtulit Euangelicam do&rinam » gui- pacem vo¬
bus hæc beatitudo videbatur peculiariter efle pro- 4> 7%
mifa, quiquejam fuo quodammodo Dei veri culto- TEA
res erant : verum etiam vobis, qui procul aberatis , cem iis, qué
& à cognatione Judaicæ Gentis » & a veri Dei cul- prope.
tu: docens, per mortem fuam utrumque gregem
ovium m unum ovile coiturum , & unicum palto¬
rem agniturum, DORE
à A S ai x Ace ian per
8 ls nobis aperuit aditumad Patrem > Priusirattm a
noftris commiflis: nec alius aperuit aditum Judewis, mus acce/¬
quam qui Gentibus , fed cidem omnes debemus , /# ambo
ri i aft Baers ac, tt uno Spi=
quod audemus utrique jam ad Patrem propitium ac- ur
cedere, nimirum freti communi Spiritu , qui noftris Parem,
animis hanc ex æquo infpirat fiduciam. 19 Ergo
19 Proinde ne quid vobis difpliceatis , quod juxta” ron
carnis propinquitatem non fitis fis bofpi=
oriundi ex ftirpe Da¬
vid , aut Abrahe, aut quod immunes fitis
Mofaica, cum juxta Spiritum fitis cives 5
que fanétorum , ad Dei donum
non ex Judeis tantum conftruitur
bus, qui pure credunt Euangelio 20 Super¬
2 Hujus fundamenta funt Apoftoli Euangelii præ- edificati
cones, & Prophetæ , qui jam olim fuis ~ aticinis/ a
oftenderunt , Euangelii donum omnibus ex æquo Ss
fore commune. Huic fundamento vos quoque inni- rum, &
timini. Propheta¬
= Porro Jefus Chriftus hujus ædifcii fammus il- a info
le lapis ct, qui in angulo additus, parictem utrum- io lapis
que jungit & complectitur, cujus vi complexuque de Chrifo
tota ftructura credentium , undécunque coagmenta. 74/2:
ta, im dies augefcit , ac furgit in templum fpiritua- A
le, vere fanÆum : nimirum ab ipfo Domino confe- cario c¬
Cratum. x firuda cre¬
= Atque hujus facræ ftru&turæ yos Jis in tem¬
cftis , dum veluti vivi lapides , E
fuperitruéti , & ab codem lapide angulari COMPre- Domino:
henfi ,, puritate mentis ac ſpiritus , Deo piæftatis 22 Ingae
habitaculum fan&um, & ab omnibus inquinamentis © Les coe¬
vitiorum & cupiditatum immune. Mofi Templum Mr
non recipit nifi Judzos , ad hoc Templum omnes
ex equo
x tes, rade
à Lege vexe : fed
Conlortef efis cives
pertinentes, quæftr2 orum,
> - & dome¬
> Verum ex OMNI- fici Dei:
z quoque pars
iüfdem fundamentis
culum Dei
| 2 X È CATE
pertinent , qui fidem Buangelicam ample- i» Spiritu,
1 Hyjus
rei gratizy
ego Paulus
Windus
Chrifli
Jeſu , pre
Conftritlas : cognofeo myfteria Chriffi +
Pradico divitias, membraque flebto Patri.
I D quo firmius ctiam credatis, fcitote quod ego E Gen¬
Paulus, non aliam ob caufam his vinculis onera- “ o Fe
tus ſum , non enim ob malcficium , ſed ob amorem EE
p di liati. a
pone “ Antea diffidium erat vobis cum Judzis , difi¬
Chriſti. dium cum Deo, at Chriftus auétor pacis & Concor¬
14/08 dice fuftulit omne difcrimen circumcifi , & incir¬
dr cumcifi, fuftulit Mofaicæ Legis ceremonias , veluti
a fai | maccriam quandam, Gentium ac Judæorum concor¬
vague diam dirimentem , ut jam dus Gentes prius inter fe
umum, C disjunétifimæ coirent, & coalefcerent in unum abo¬
An Jita yetere fimultate. Nam ante Chriftum Gentes à
he (oF Judæorum obfervatiunculis , veluti fuperftitiofis , ve¬
ven - hementer abhorrebant, & Judzi his adeo fibi place
miti i" ant, ut horum expertes exfecrarentur. | i
a 3 Chriftus igitur miro confilio Legem invifam in
wine: praefcriptis ceremoniarum carnalium fitam abolevit
wun decre- 8 antiquavit, ut nec Judæos alienaret , nec Gentes
tieva ejus onere premeret. Ipfe enim , cum eflét Deus, &
De idem homo , juxta carnem Legis præfcripta derya¬
safenetipfo vit, & tamen teftatus eft falutem , quam juxta fpi¬
in vitum adferebat, ad Gentes nom minus quam ad ju¬
nom‘ decos pertinere : ut jam nec praputium fit abomi¬
minem; [4
daspacem, DANdUM 1, yobis , nec in illis gloriofa circumcifio ,
Domini Jefu Chrifti, cui, Judæis indignantibus , vos fis diſpen¬
Gentes lucrifacere ftudeo. Sasionem |
* Si tamen audiftis hanc provinciam ab ipfo Chriſto pe =Z
mihi delegatam , ut Euangelicam falutem , quam G mibi in
antchac quidam ad folos Judæos arbitrabantur perti- Vobis:
nere , difpenfarem quaquaverfium & inter Gentes , ELLES
. sam fe¬
quarum de numero yos citis. i AL eee
3, * Hoc arcanum antea celatum aliis Apoftolis
1S , Velationem
Tom. VII, Qqq mihi