tis, aut perfones. Sed in hac eftimatione, qua fiet
ab aequo judice Deo, multi renebunt poftremas,
qui nunc videntur tenere primas. Contra multi qui
nunc humiles, nihilique videntur hominibus , illic
crunt primi. Præfererur meretrix Scribæ, publica¬
nus Pharifzo, Ethnicus Judæo, pauper diviti, agri¬
cola Regi: & qui videbantur effe proximi regno
cœlorum, poftremi ingredientur: & qui procul ab¬
che videbantur , priores introibunt. Ethnici fide
antevertent, Synagoga propter incredulitatem fub¬
moyebitur,
Cap. XX.
Vinea caleftis: Zebedat filiis pefu
Baptifmus: culpat faftum, oculofque aperit.
Stiles O M autem enigma videbatur quod pro¬
eff regnum pofuerat de primis & noviffimis, explanat pa¬
celornmho- rabolay quod dixerat; qua declarat diverfis ætatibus
familias, qu homines fuiſſe vocatos ad cultum juftitie, omnibus
iit Li tamen juftitiæ cultoribus idem efle præmium æter¬
manecon- NÆ falutis: modo vocati gnaviter laborarint in vinea
ducere ope- jūftitiæ. Neque enim minus habent qui vocati funt
e, tempore Chriſti, quam qui tempore Abrahæ, aut
2 Conen- Mofi, aut David. Neque minus habent qui fenes
tioneautem trahuntur ad cultum Euangelii, quam qui pueri aut
fatta cum juvenes, Omnibus idem datur denarius æternæ vi¬
operariis ex è de È .
denario €. Et tamen qui ferius venerunt , hoc videntur
diurno, mifiz honoratiores, quod Domini liberalitas cos æquat his,
cos inyi- qui prius venerant. Judæi prius vocati funt, fed ta¬
ue men gentes poft yocate, non folum æquatæ funt il¬
fe SE ho- lis, verum etiam antepofitee Judzis incredulis. Pa¬
ram ser Yabola fic habet: Simile, inquit, ef regnare coloram
tam vidt homini patrifamilias, qui fummo dilucslo prodiit in
dai one publicum, ut conduceret operarios in vineam fuam.
fs; + Er natius aliquot, paltus cam eis, ut finguli fingulos
4 Er dixi acciperent denarios pro opera diurna, mifit illos in vi¬
flis: le T neam fuam, 3 Rurlys exiit circa horam tertiam, quam¬
Yos in vi- ee 2 ES i Re re
neammeam, 142 Viaiffet quofdam in foro feantes otiofos, * dixit illis:
& quod ju Ite G vos in vineam meam: & quod juftum fuerit
ſlum fuüerit reddans vobis. 5 Rurfum exiit circa horam fextam,
Y atque iterum ad horam nonam, © idem fecit, quod
os abie- fecerat hora prima ac tertia. © Rurfum ad horam xn¬
runt, te- decimam , vergente jam die , egreffus , reperit C* a¬
E autem lios quofdam in foro, quibus dixit: Quid hic ſtatis to¬
Jartam &° tam diem otiofi? 7 Ajunt: Quia nemo nos conduxit,
nonam ho- Dicit ills: Ite @ vos in vineam meam. È Porro fub
ram: O fè- nottem Dominus vinee mandat procuratori fuo: Voca
SP operarios omnes, ac ſolve illis mercedem : fic , ut a
andecimam MOViffimis incipiens, perventas ufgne ad primos. ?Vo¬
gero exiit; Cati funt igitur omnium primi, qui poftremi vene¬
G invenit rant, hoc eft, ad horam undecimam , minimumque
a dici laborarant in vinca , & datus eft fingulis dena¬
cit ills: rius. '° Hoc quum intellexiffent hi, qui fummo di¬
Quidhic luculo fuerant vocati , exiltimabant fe, quia tanto
ee priores venerant in vineam , pro temporis portione
7 Diam Mercedem ampliorem aecepturos. Sed datus eft &
ci: Quia ne- horum cuique denarius. ` Iraque quum fibi vide¬
ETA xquatos in premio , qui non fuerant pares in
i temporis fpatio , abeuntes murmurant adverfus do¬
vosinvi- THinum vinew , '* dicentes: Hi, qui venerunt ad
neammeam. horam undecimam , non laborarunt nifi unam ho¬
8 Cum fero yam, & illos in preemio nobis zquas, qui & totum
GENE, diem perduraverimus in labore , & xftum meridia¬
dicit domi- Bam pertulerimus, quum ifti venerint fub vefperam
zu vine refrigerato jam æftu. +3 At paterfamilias uni cui¬
non dam illorum, pro omnibus refpondit : Amice , cur
operarios, Mvides aliis benignitatera meam ? Mea imalios gra¬
@redde tuita liberalitas te non: ladit. Nullam enim inju¬
illismerce- riam facio tibi. Nonne fic pactus fum tecum , ut
dem, inci¬
piens à noviſſimis uſque ad primos. 9 Cum veniffent ergo qui circa undecimam horam ve¬
Berant, acceperunt fingulos denarios. 10 Venientes autem & primi, arbitrati funt
quod plus effent accepturi: acceperunt aniem C ipfi fingulos denarios. 11 Et acci¬
pentes murmurabant adverfis patremfamilias, 12 Dicentes: Hi noviffimi una bora
fecerum, & pares sllos nobis fecifti, qui portavimus pondus diet, afis. 13 At
#lle:refpondens uni eorum» dixis: —Amice non facie tibi injuriam: nonne e% denario
ccnvonf mecwms
pro opera diurna , denarium acciperes ? Preftitifti
operam , habes mercedem paćtam , nihil tibi rei me¬
cum eft amplius. ‘4 Tolle quod tibi debetur , & a
abi. Mercenarius huc condu&us.es, ut preeftares o- i wee
peram , non ut mihi præfcriberes quid faciam. Sic pe ates
mihi vifum eft, ut huic qui poftremus venit tan- tem & huic
tum mercedis dem quantum tibi. De tuo nihil de- eee
cedit, fi quid huic additur ex mea liberalitate. 5 An wii.
mihi liberum per te non exit, de meo quod volo 15 du
facere ? An ideo oculus tuus livore torquetur, quia rorlicetmi¬
me vides benignum in cos, in quos lubitum eft??
Hane fimilitudinem adduxit Jefus , volens illorum zr oculus
animis infigere , quod Deus natura beneficus in O- tuu nequam
mnes, variis modis ac variis ætatibus, non ceflat che
invitare mortales omnes ad cultum veræ pictatis. In fn ae
qua qui fe gnaviter exercuerint , iis premium efle
vitam æternam , 4 qua nemo fecluditur , qui modo
vocatus audiat. Hoe premium ut non debetur o¬
mnino meritis noftris , fed potius beneficentiz di¬
vinæ, tamen non contingit citra conatum noftrum.
Quanquam hoc quoque debemus vocanti , quod ad
cultum pietatis accedimus , quod in eo perfevera¬
mus ufque ad dici vefperam. Nam qui vocati re¬
cufant ire in vineam , fruftrantur ipfi fe fuo præ¬
mio. Quanquam autem inter fanétos nec eft livor,
nec murmuratio adverfus Deum , tamen hujufmodi
di&is expreflit fummum honorem , qui noviflimis
eft habitus , ut in premio locum primum fortiren¬
tur. Que dignitas tam infignis eft, ut merito quis
poflit invidere. Quanquam & boni Judxi primum
murmurabant adverfus gentes, quod ex majoribus
idololatris orti, 4 Lege Mofaica prorfus alieni , de¬
nique incircumcifi , {ubito pares haberentur ipfis in
Euangelii grata, & ad eandem falutem admitte¬
rentur, nullo legis onere gravati: quum ipfi diu
verfati in obfervationibus Mofaicis , nihilo potiores
effent, quam Ethnici, modo è vita prorfus impia, ad
Euangelii profeffionem admifli. Plus igitur genti¬
bus condonatum eft , fed non ideo Judazis eft quod
cum Deo expoftulent , quum liceat & ipfis ad cam
felicitatem pertingere. Quod fi malint invidere,
quam imitari , fibi imputent , quod ob incredulita¬
tem rejiciuntur , gentibus ob fidei promtitudinem
affequentibus , quod illi fibi folis deberi credebant.
Statim igitur properet , quifquis vocatus fuerit : a=
lioqui fruftra fuerit vocatus, nifi det operam, ut
fit etiam eleétus. Ac nulli non vocantur, fed pau¬
ci merentur ut fint inter eleétos. Proinde Jefus pa¬
rabolam hac claufula finiit, qua fuerat exorfus: 1° Ste 16 Sic.
erunt novifums, qui primi fuerant, @& primi, qui no- ca novif=
E È 4 fr i ee. primi,
vifimi. Nam multe quidem funt vocati , panci vero & primi
eletti. noviſſimi:
17 Pott hæc Jeſus aliquandiu verſatus in Galilæa , zi eum
cœpit propius ad mortis ſuæ locum accedere , Hie- A
rofolymam proficifcens. Quumque jam difcipulos electi.
fuos multis modis inftruxifict , de contemnendis di- 17 Et a
vitiis , de negligendis parentibus , & cognatis , de feendens Te¬
caftitate , de fingulari modeftia , de præmiis que to ae
manerent illos etiam in hac vita , feducit Apoftolos Jiumpfit duo¬
fuos duodecim fecreto , velut hos feleétos duxifler decim difci¬
& idoneos, quibus crederetur myſterium crucis, quod WS
turba nondum potuiſſet capere. 45 Quanquam & 7. «i
populo pradixit mortem fuam, quum loqueretur de 18 Zee
Jona, & templo folvendo , eodemque in triduo in- 2/cendinus
ftaurando : fed ita predixit , ut non ante intellige- daniela
rent quid effet di&um , quam pofteaquam viderent F;/jx homi¬
fatum. Difcipulis velut firmioribus jam femel at- nistradetur
que iterum aperuerat arcanum fue crucis , abfque CONCA È
involucro loquens. Sed quoniam facile oblivifcun- pere
tur homines ; quod non libenter audiunt , nec faci- & condene
le demittunt in pectus, 4 quo abhorret animus, Do- abunteu
minus Jefus quo fuos confirmaret ad tempeftatem e»
imminentem , clarius etiam ac diftinétius aperit illis
non folum inftare mortem, verum ludibria & affli¬