Page 14 [14]
OCR
DES. ERASMVS ROTERODAMVS D On te ot T ON S. D. EMINI, Lelfor optime , & alias alicubi teflificatum elfe, me plarinsum diffentire ab sis, qui lai. cos & illiteratos in totum putant (ubmovendos a lettione facrorum Voluminum : nec admittendos y ad hac adyta , nifî paucos Ariftotelica Philoſophia , Scholaſticaque Theologia multis annis detrif tos. Equidem in prafentia non digladiabor cum its | qui hos potiffimum Judicant idoneos legendis & enarrandi Voluminibus arcanis, quod ingenium adferant humanis diſciplini exercttatum. Sit D sta fane, modo eas per atatem fobrie modicegne attigerint , modo ne in illis confenuerine , modo ne plus fatis illis tribuant, modo abfit fupercilism & cacus amor [us , modo fimplex & purus fit “oculus, quo in Scripturis arcanis confpicitur Deus, neque animus fit mundanis affettibus Vitiatus 5 A quibus refilit Spiritus ille cœleſtis. Aliogui pulchre tenebant ſacras Litteras Scriba & Phariſai, & interrogati de Chrifto , He cuntlanter proferebant e Prophetis teftimonium : rogati de precipuo Legis precepto , apte reſpondébant. Caiaphas eriam ‘vsticininm edidit de mando Chrifli morte redimendo, Sed videntes non videbant, quod oculos haberent livore, odiogue vitiatos: audientes non audiebant , qaod anres haberent malarum cupiditatum ſordibus obturatas : intelligentes non intelligebant, grod mentem haberent ambitionis © avaritia tenebris obcacatam. Nec ulli pertinacius obſtitere Chriſto , guam qui precipue tenebant eos libros, in quibus & promilus fuerat 4 & adumbratus. Sed non ideo damnanda eff facrarum Litteraram exalta cognitio , fi quidam fuo vitio fibi vertant in perniciem, quod fuapte natnra bonum eff ac falutiferum. Ur igitur iis detnr primus locus in docendo , non video tamen cur idiote fint ab Enangelicis pracipne litteris , ceu profani à facris , fubmovendi , qua dotti pariter & indotlis , que Grecis «que ac Scythis, qua ſervis itidem ut iberis, que feminis fimul & viris , que plebejis non minu atque Regibus prodita funt. Quod docent, ex aguo ad omnes pertinet , quod pollicentar, pariter ad omnes pertinet. Et ita prodite funt , ut citius intelligantur ab idiota pio modeftoque , quam ab arrogante Philofopho. Judæotum eff populum celare (ua myfferia , qui in umbris verfabantur. Enangelica lux premi non ſuftinet. Olim in fanta fanttorum unus ingrediebatur Sacerdos. Arubi Templi velum in morte Domini [ciffiern eft > ad ipfum afque Chrifium, qui vere fanitus eft fantlorum , & fanttificator omnium, datus eft omnibus aditus : & exaltatus à terra y omnia trahit ad fe, qui capit omnes faluos facere. Exclamant indignam facinas , fi mulier ‘aut coriarius loquatur de facris Litteris. At ego puellas quafdam andire mallem de Chrifto laguentes , quam quof: dam fummos vulgi opinione Rabinos. Car nos fumus immitiores Jadæis ? Ili ferebant puerum Ferre in medio Dottorum refpondentem & interrogantem , cum nihil adhuc in eo divinum fufpicarentur. Increpat ile difcipalos fuos, qui prohiberent pueros adire fe: Talium eft enim, #94, regnum coelorum. Negue nos igitur arceamus parvulos ab Enangelica lectione. Fortafe Jefus & illos completté dignabitur , facrifque ſuis manibms contingere, ac benedicere. Hac atas Pharifais obtretlantibus Domino cecinit gratum Oſanna. Ex hoc genere delegit Euangelice Philofophia diftipalos, uon ſolum pifcatores, & dvanQabysus , fed etiam natura tardinfculos , quod maltis argu mentis lignet ex Enangelica narratione. "Pro his parunlis gratias agit Patri : Confiteor tibi Deus ceeli & terræ, quod abfconderis hæc à fapientibus ac prudentibus, & revelaris ea parvullis, hoc eff, juxta mundi judicium , feultis, Sepenumero qus mundo conterstiffimi funt , apud Chriſtum ſummo în pretio funt. Et quos mundus habet pro dottiffimts, Chriffo funt idiote. De quibus loquitur Paulus, feribens Romanis : Evanuerunt in cogitationibus fuis, & obtencbratum eft infipiens cor eorum, dicentes fe effe fapientes, ftulti facti funt. Negre vero hac dixerim, quo bons Dottoribus adimam anttoritatem (mam > ant idiotis quibusliber addam animos , ut Jibi vindicent (cientiam Scripture myftica, fuaque prudentie innitentes, adfpernentur Dottores Ecclefalficos. Habet humana fapientia fupercilium ſuum , fed habet G idiotarnm infcitia non minus arrogans [upercilium ſuum. Paulus zon patitur mulierem logui in catu Ecclefiaftico, ne difcendi quidem gratia: taxatque malierculas onerabas peccatis femper difcentes nec unguam ad fcientiam veritatis pervensentes. Contra, divus Hieronymus & virgines, Ó viduas, & conjugatas hortatur adlettionem facrorum Voluminam , & tamen queritar hujus fcientie profe[fionem paffim ab indigna arrogari. Hanc, inqait, garrula anus, hanc delirus fenex, hanc fophifta verbofus, banc univerfi prafumunt, lacerant, docent antequam difcant. Tantum autem abeft, ut in laico probem arroganters Scripture divine profefionem, nt mihi nec in eruditis videatur tolerabilis. Quid enim arrogantius , quam ut homo fe profiteatur dottorem rerum divinarum ? Sed ut profeſſio nec ab eruditis ufurpatur ſatis modeſte , ita nulli non permittendam arbitror fobriam ac piam veftigationem, prefertim eorum que vitam reddunt meliorem. Porro quam in iss hortis varia genera deliciarum naſcantur , decerpat fibi quifque quod commodum eft. Confide cos, publicanos, centuriones , opifices , mulieres ac pueros ? An gravetur ab iis legi , a quibus voluit audiri? Me quidem anttore leget agricola, leget faber, leget latomus, legent & meretrices & lenones, denique legent & Turcæ. Si hos non fébmouit à [as voce Chriftas , nec ego fubmovebo cos ab illins libris. Qui feis an iis quoqae veniat ufu, quod accidit Eunucho? Inter Veteris Teftamenti libros fortaffis funt nonnnlli, à quibus fit cur arceas sdiotas, Qualis eff Ezechiel,& Canticum fponfe, ac pene omnes libre Veteris Teffamenti: quod in iis frequenter offendit vel hiftoria in fpeciem abfurda | vel anigmatum obfcuritas. Nec horum tamen lettionem cuiquam Chriſtiane Philoſophie cupido interdixero. Hoc certe fruttus ceperint, quod inſtruttiores ac paratiores venient ad Ecclefiafticas conciones: & libentius audient , in quibus agnofcent aliqua : & facilius intelligent , quorum jam guftem qualemcunque ceperunt. Quanguam in librs Enangelick divina fapientia (e mire demittit ad captum etiam infirmorum™, ut nemo tam indottus effe pofit, quin ad Euangelicam Philofophiars fit docilis. Tantum adfit animus, quantumvis radis, modo fimplex, modo parm, ac vacuus ab its curs © cupiditatibus, qua dotlifimos etiam Chrifto reddunt indociles. Idiota prisfanam codicem Enangelicum fumer in manam , precatinncula fè praparet ad lectionem: oret nt optimas ille fefus, qui pro contemtifimis etiam hominibus mortuus eff , impartire dignetur Spiritum (sum, qui non requiefcit, nifi fuper humilem ac manfuetum , Ó trementem verbaipfius, AcconJirmatus confilio Jacobi, Qui indiget fapientia, poſtuler à Deo , qui dat omnibus affluenter , nec exprobrat , dicat cum Pfalmographo: Revela oculos meos, & confiderabo mirabilia de lege tua. Zrem illud: Servus tuus ego fum, da mihi intellectum Domine, Deinde nikil alind venerar in koc falta, quam nt feipfo melior evan ET dat.
