phetabunt fili vefiri y € filie veftra 5 & juvenes veftri
viſiones videbunt , & (enes veftri (omnia (omniabunt. Anim¬
adverte quod non folum „Obítupelcas, verum etiam
gratia impleatis, ideo venitin Spiritu fanéto & jigni. Et
replets funt omnes Spiritu fantto, & caperunt logui variis
linguis , prout Spiritus dabat illis logar. Non accipiunt
aliud fignum, fed hoc primum, eratenim novum, nec
Ergo & illi qui non fuerat aflumtus, coque jam nec do¬
letfe non fuifleelectum, quemadmodum fuit Mathis.
Et repleti . inquit, funt omnes. Recte fic locutus eft, nec
enim vulgariter acceperunt gratiam Spiritus, fed eouf¬
queutimplerentur. Er ceperunt loqui variis linguis, prout |B
Spiritus fanttus dabat clogui illis. Quum & Apoftoli eflent
Illic præfentes haudquaquam dixiffet omnes, nifi cæte¬
ri quoque fuiffent patticipes. Aliogui quum illosantea
feorfum ac nominatim fit elocutus, mune non conjunxif¬
fetillos in eodem negotio nifi fuiffet omnium commune.
Etenim fi tum quum loquendum cflet , quando priva¬
tim aderant, Apoftolorum meminit, multo magishîc
idem feciffer. Illud autem confidera, quum inftant de¬
precationi, quum caritatem inter {e habent, tum ad¬
venit Spiritus. Adhæc quomodo etiam commonefecerit
illos alterius viſionis, quum ait, zelut ignis, E
dem &ánrubo velutignis apparuerat. Prout Spiritus da¬
bat illi loqui. Floc pacto loquitur, indicans apophthe¬
gmata ac velut oracula effe qua abillis dicerentur. Erant
autem Hicrofolymis habitantes wir Fudai religioſi. Hoc
ipſum habitare , fignum erat religionis. Quomodo?
Quia quum effent etam multis profecti nationibus, ta¬
men& patria, & domo, & cognatis relictishabitabant
illic. Erant enim, inquit, Hierofolymis babitantes Fudei
viri religioſi ex omni natione qua fub cœlo eſt. Quum au¬
tem fatta efet hac vox, conuenit multitudo € confafa ef.
Quoniam id quod fiebat indomo gerebatur, merito qui
foriserant concurrebant. Confufweft multitudo. Quid eft,|
confufieft? Turbataeft, admirati (unt: deinde decla¬
rans quid admirarentur, adjungit, quoniam corum finguli
audiebant illos, propria cujufque lingua loquentes. Et con¬
venit multitudo, © inrer fe dicebant: Nonneecceomnes
ifti qui loguuntar, Galilei funt! Hæc dicunt refpicientes
ad Apoftolos, & addunt: Quomodo nos audimus ilos pro¬
pria cujafgue lingua loquentes in qua nati fumus, Parthi,|
ex Medi, © Elamita, € qai incolunt Mefoporamiam, |
Judsam final € Cappadociam > Pontum wr Afiam 3)
Phrygiam pariter ex Pamphyliam 5 eEgjprum & cjuspar-|
tes Libya, qua eft circa Cyrenen: praterea qui bic agunt Ro- |
mani, partim Fudai, partimprofelyti, GHEY ce
bes , audimus eos loquentes noflrarum linguarum proprieta- |
tibus magnifica Det. Stupuerunt autem omnes &w hac hae¬
fitabant inier fe dicentes: Quidhocvulrefe® Vides quem¬
admodum velut alati terrarum orbem percucurrerint.
Alii vero fubfannabant illos dicentes, muflo repleti i
|
O vefaniam, o malitiam inauditam ! Atquine tempus
quidem illud habebat muftum. Erat enim Pentecotte.
Quodque mirabilius eft, quum omnes confiterentar, &
qui erant Romani, & qui evant advenz, fortafle &hi
qui Dominum in crucem egerant, illipoft argumenta
tam multa dicunt, mufo repleti funt.
Sed rurſusab initio quæ diétafunt confideremus. Re¬
plevit, inquit, domum flats, & facta elt veluti pifcina
plena aquarum. Porroignisarguit gratia copiamac ve¬
hementiam. Nequaquam idem accidit in Prophetis:
fed tum quidem fic accidit illis, Prophetis autem alio
modo. Nam capitulum libri datum eft Exechiels, ede¬
Dbatque quæ dicturus efet. Eoque diétumeft , factum eft
in ore ejus ut mel dulcefcens. Rurfus manus Domini te¬
tigit linguamalterius Prophetæ. Cæterum hic ipfe Spi¬
ritus operatur omnia. Tanta cft inter Patrem & Filium
æqualitas. Ac rurfus alius alibi „ Lamentatio & canti¬
cum & væ. Illis merito in librisdatum cf donuni. Adhue
enimeis opus erat parabolis. Quin potiusob id quod sli
Prophetæad unam duntaxat gentem mittebantur, eam¬
quepecüliaremac propriam, iftiveroâd univerſum ter¬
rarum orbem, & ad nationeshactenusincognitas. He¬
lifansper exuvium ovillum accepit gratiam : Rurfusalius |
QUA TAERA TEEN 214
Tubi yocatur. Nonitidem hic factum cft, fedipfe ignis
linfedit. Et quam ob caufam, dixerit aliquis, non ap¬
|paruit ignis qui replevit domum? Quoniam exterriti
‘fuiffent. Demonttrat tamen quod hoc faétum fit. Tu
vero confidera, quod non folum dixerit, vifa funt ilis
difpertita lingua, fed additum elt, igas. Tam magnus
ignisimmenfam fylvam poteftincendere. Ac redte dixit
difpertita: Nam ex eodem tonte venerant, ut intelligas
occultam yim eflea paracleto miflam , qui quidem i gus,
mundi peccata quafi fvlvam exuffit. Vide vero &illos
primum declaratos co munere dignos, arque idtempo¬
ris Spiritu donatos fuifle, ficut &in David factum eft.
Nam quæfecerat quum effet paftorovium, éadem fecit
& poft viétoriam actrophæum , quovideliceripfsnu¬
da, fimplexque fides declararetur. Rurfus confidera
Mofen, qui&ipferegiamaulam centempfit, & Samue¬
lem qui pott quadraginta annos quum populi rem admini¬
ftraffet, tamen adhuc nutriebatur in Templo: fpecta
Aelifenm omnia relinquentem, cumque his Ezechielem,
Porro quod ad hunc modum resillis gefta fir, perfpicuum
cft etiam ex his quæ fecuta funt, quandoquidem & hi far¬
cultates fuas omnes pro defertis habuerant. Hoque tum
accipiunt Spiritum fanétum, pofteaquam fuæ virtutis
dedere fpecimen. Didicerant humanam infirmitatemex
his que: ipfisacciderant, didicerant quod ea qua pie fece¬
rant fruftra gefferint. Sic & Sau! prius dumadhuc tefti¬
monium haberet quod vir bonus effet, tum accipiebat
Spiritum. Sed eodem modo quonune difcipuli, nemo ali¬
us. Quin potius ne Mofes quidem Prophetismajor. Nam
ille quum oporteret alios afari Spiritu, ipfe diminutus
eft. Hic veronon eodem modo: fed quemadmodum ab
igni, quotquot volet aliquis lucernas accendit, necignis
imminuitur, ita & inA poftolistura temporis accidit. Non
enim per ignemtantum gratize largitasdemonftrabatur,
fed unufquifque Spiritus fontem accepit: ficut & ipfe
fontem aquæ falientisin vitam æternam dixit accepturos
cos, qui in ipfum credidiffent. Idque valde congruen¬
ter. Neque cnim cum Pharaoze difceptaturi abicrant;
fed cum Diabolo lactaturi, quodque mirabilius eft,quum
¡mitterentur nihil excufarunt, neque dixerunt fe gracili
voce efle linguæque inexplanatæ. Siquidem Mofes illos
in hoc erudierat. Non dixerunt ſe junioreseffe. Nam
Hieremias hic illos reddit verecundos. Atqui multa au¬
dierant terribilia, multoque plura quam illi, Sctamen
veriti {unt contradicere. Ex quo liquet illoslucis Ange¬
los fuiſſe ,_ & coeleftium negotiorum adminiftracores,
Attamen iftis quidem nullus e cæœlo apparuit adhuc in
terris agentibus. Sed pofteiquam abiit homo fuperna
petens, fimul Spiritus ¢ fupernis delabitur, Quafi fer¬
retar, inquit, flatws vehemens. Per hoc perfpicuum fa¬
cit, neminem fore qui poflet illis refiftere, fed ab eis
adverfarios ceu pulverem diffipandos. Er replevit toram
domum: Domus mundi typum gerebat. Er fodit ſuper
fingulos illorum, «> convenit maltitudo & confuſa eff:
Vides illorum religionem, & quomodo nonillico pro¬
nuntiant, fedhæfitant. Alii vero dementes pronuntiant
dicentes, mafio pleni funt. Quoniam licebat per legem
ter quotannis apparerein Templo, ideo habitabant illic
ex omnibus nationibus viri religiofi. Hine perpende
quam non adulatur illisquihæc fcribit. Nonenim dixit
pronuntiarunt fed quid? Orum facka efet hec vox conve=
ait multitudo €> confafaeft. Merito. Exiltimabantenim
ipfis rem ad extrema perveniflé, ob facinus quod aufi
{unt in Chriftum. Quin & alioqui confcientia perturba¬
bat illorum animos, ¢o quodetiamnum in manibus effet
homicidium , omnes illos reddensattonitos. Wonne ec¬
ce, inquit, omnes ifti qui logunntar , Galilei fant? Palchre
hocdixit, quandoquidem hoc fe effe profitebantur. UL
queadeo fonitus illos reddiderat attonitos , quod hic
majorem orbis partem comprehenderit. Illud vero con=
firmabat Apoftolos, quod quid tandem effet Parthice
loqui, non noverant, ab illis tamen id temporis fcire
putabantur. Porro gentium meminit quæ illis erant ho¬
ſtes, Creteuſium y Arabum , eÆgyptiorum , Perfarunsy
videlicet declarans, quod eas'omnes effent in ditionem
fuam redaćturi.: Quippe quum id temporis Judai elent
À Tom, VILL, Où i