& ftantes: illi quidem uterigantur, hi verone cadant:
illi ut ab urgentibus malis liberentur, hine incurrant in
moleftias imminentes, Nihil enim elt in rebus humanis
ftabile, nihil inconcufum, fed hominum vita imitatur
mare vefaniens, quotidie parturiens naufragia, nautra¬
gia inquam tum nova, tum periculola. Omnia tumul¬
tuum ac turbarum plena funt, omnia ſcopuli & præci¬
pitia, omnia rupes fùb aquis latentes, & finuofæ cau¬
tes. Omniaterrores, difcrimina, fulpiciones, tremo¬
res, & angores. Nemo cuiquam fidit, a fuo quifque
proximo metuit, rempusfortafiisillud in propinquo eft,
quod Propheta depinxit his verbis: Ne fiduciam habea¬
tisinamicis, &in principibus nolite fpem ponere, a fuo
quifque proximo cavete, a conjugetua cave, ne quid
illi credas. Quid ita tandem? Quia tempus malumett,
quia omnis frater infidiatur calcanco ur fupplanter, &
omnisamicus dolofe incedit. None{t amicus tutus, non
frater firmus. Sublatumeft caritatisbonum, civile bel¬
lam habet: omnes , ac ne id quidem apertum, fed obum¬
bratum. Innumerabiles ubique perfonze fimulataeque
facies. Multa ovium vellera , innumeri ubique lupi fub
his occultati , ut jam inter hoftes aliquis tutius vixerit ,
quam inter hos qui videntur amici. Qui heri adulaban¬
tur, qui blandiebantur , qui manus exofculabantur,
hodie repente comperti funteffe lupi, abjeétifque per¬
Tonis facti funt omnibus accufatoribusacerbiores. Pro
quibus hefterno diegratiasagebant , pro his nunc incu¬
fant & calumniantur. Que eft igitur horum omnium
caufa ? Pecuniarum amor, vefana divitiarum cupidi¬
tas, morbus infanabilis, fornax quæ nunquam extin¬
guitur, tyrannis quaquaverfum per totum orbemterra¬
rum diffula.
Hancob caufam, & nos quz priusdicebamus, nunc
denuo dicimus, nec dicere definemus; Tametfi heri
complures incufabant nos talia loquentes: Itane nun¬
quam definesadverfusdivites armatam habere linguam ?
Nondefines cumhis affidue belligerari ? Num egocum
illis bellum gero? Num adverfs illosarmor? Anpo¬
tius pro illis cunétatum dico, tum facio ? Imo ipfiad¬
verſus ſciplos gladios acuunt. An non id declaravit ipfa
rerumexperientia? Quo inquies pato? ego quidem in¬
crepans & affidue objurgans querebam illorum commo¬
dum: Sed illiveriusfunt hoftes, qui nobis hec loquen¬
tibus culpam impingunt. Vidiitis eventus rerum cum
oratione noftra congruere. Annonfemperdixi, fugiti¬
vas effe divitias, ab hoc ad illum tranfeuntes? Atque
uutinam tranfiffent folum, non etiam occidiffent! uti¬
namdifceffiffent tantum, acnone medio quoque fuftu¬
liffent! Nunc autem preterquam quod deferunt fuam
proteétionem, etiam gladio tradunt, &in barathrum
pertrahunt, co quod funt periculofæ proditrices, cum¬
que his potiflimum bellum gerunt a quibus amantur.
Ingratæ ſunt, fugitivæ, homicidæ, crudeles & impla¬
cabiles, beftie incicurabiles, pracipitium undiquaque
preruptum, fcopulus afliduis plenus fuétibus, mare
innumeris ventisagitatum. Tyranniacerbeimperantes,
Domina quovis barbaro fæviores, inimicæ irreconci¬
liabiles, hoftes implacabiles, quæque nunquam erga
hujufmodi paupertas, fed his quæ diĉta fünt contraria.
Ea fiquidem efttutum afylum, portus tranquillus, per¬
petua fecuritas , deliciæ periculorum expertes, volu¬
ptas fincera, vita turbationum nefcia, vita fluétuum
ignara, copia inexpugnabilis, philofophia parens; fre¬
num intemperantia, fupplicii fublatio , radix mode¬
ftie. Quam ob rem igitur, rogo, hanc fugientes illas
perfequemini? illas hoftes, illas homicidas, illas qua¬
vis beftia faviores? Talis eft enim pecunarum amor,
talis vefanum auri ftudium. Cur hoftem tibi domefti¬
cum, & perpetuum conviétorem tibi facis? Cur be¬
ftiam irritas, quam delinire oportuit? Et quo patto,
inquis, fiet manfueta? Sivelnunc mea verba toleretis,
dum deliéta fervent, dumcalamitasviget, dum omnes|
in tumultu funt ac moerore. Ergo qui fieri poflit, ut
beftia non fit bettia? Equidem poffum illam immutare
fivos velitis. Nameafermonumviseft. Quopacto igi¬
fiat feya, more Leonum, more Pardorum, more U;¬
forum, qui dum includuntur coércentur in tenebris,
jerigunt animos , acuuntque iras. Itidem & divitiæ,
dum includuntur & defodiuntur; acriusrugiunt quam
|Leones, perturbantque omnia. Quod fi eas € tenebris
leduxeris, & in egenorum ventres diffemines , cxferis
beftiis fiuncoves, quæfuerantinfidiofæ duces, profco:
pulis funt portus, pro naufragio tranquillitas. Quando¬
quidem hoc &in navigiis videre licet , fi quando onus eft
jufto gravius, demergit cymbam. Rurfum quum eft
moderatum, profpero fertur curfu. Idem ufu venit in
)@atarum incurfus, demergit cymbam, At fi tantum
reponas, quantum poftulat neceflitas, etiam fi vche¬
mens turbo ingruat , facile percurrisundas. Noli igitur
plus concupiicere, quam exigit neceflitas, ne totum
amittas: noli quee {uperant ufum, congregare, ne per¬
das etiam neceffaria. Noli prafinitosterminos prater¬
gredi, ne facultatibus univerfis exuaris, fed quod fu¬
pereft refeca, ut neceffariis ditefeas. An non vides quod
agricole vitem putant? ne vim omnem in pampinis &
palmitibus, fed in radice proferat? Idem & tufacito.
| Amputa folia, omneque ftudium huc intende ,ut quam¬
\plurimum fruétus ferat. Quod fi facere recufes rebus
(profperis, exſpedtes adverſas. In tranquillitate tempe¬
ftatem exfpeéta : in fanitate morbum exfpecta: in divi¬
tiis paupertatem ac mendicitatem ex{pecta. ALemento,
inquit Scriptura, tempus famis, in tempore abundantie :
mendicitatem & egeftatem, in diebusopulentie. Ad
hunc modum fi fueris affectus, tum & divitias. multa
cum fobrietate adminiftrabis, & egeftatem fiincidat,
fortiſſime perferes. Malum enim inexfpeétatum, pertur¬
[bat animum fi incidat. Quod autem exfpećtabatur, fi
laccidat, non multum adfert perturbationis. Ita duo
commoda lucrifeceris, alterum ne profperitas te reddat
ebrium &infolentem, alterumne commovearisac per¬
turberis rebusin diverfum commutatis, maxime fifem¬
per exfpeétatione contrariorum pendebis, fuffecerit
|proexperientia exfpectatio. Tale eftquod dico: dives
es, exfpeéta quotidie paupertatem. Quare & quam¬
obrem? Quoniam ifta ex{pectatio tibi maximam adfer¬
re poterit utilitatem. Etenim qui in divitiis exfpectat
paupertatem, non indulget deliciis, non extollitur, non
| difluit, non concupifcitaliena. Nam exfpećtationis me¬
| tus quiilliadeft, padagogicujufdam vice, cohibet ejus
| mentem, nec patitur mala avaritiæ germina fubnafci ,
‘dum ea metu contrariorum, veluti falce quadam pro¬
hibet crefcere, amputatque. Hoc igitur unum eft e
maximis bonis quæ lucrifacies. Alterum autem non eft
ifto minus, videlicet, ut fi accefferit paupertas, non ex¬
Ipavefcas. Aflumaturigitur rerum triftium exfpeétatio,
‘ne quando veniatipfa triftiumexperientia: ob hoc enim
'venit experientia, quodnon adfitexfpeétatio, Quodfi
lilla correxiffet hominem, hacnonerat opusadmodum.
(Hujus rei teftis eft Jonas Ninivitis preedicens interitum.
[Siquidem illi dum exfpeétant , quod Propheta prædixe¬
(rat, eis imminere calamitatem infanabilem, ex{pecta¬
tione malorum venturorum fregerunt iram Numinis.
eas Gudei, non credentes Prophetæ prædicenti
Hierofolymorum excidium , acerba perpeffi funt. Sapiens
enim metuens declinavit malum, infipiens fiducia ſua
\involvitur. Qui exfpeftat paupertatem dum verfatur in
| divitiis, haud facile fiet pauper. Nam quodabexfpe¬
\difces. Proinde quum indivitiises, exfpeéta pauperta¬
tem, quum in affluentia, exfpećta famem, quum in
gloria, ex{pecta ignominiam, quum in fanitate vivis,
( éxfpecta morbum. Affidue perpende rerum humanarum
naturam, quæ nihilo melius habet quam amnium de¬
fluxus, & fumo in aerem evanefcente fugacior elt, &
umbra pretercurrente inanior. In his fi philofophatus
\fueris, nec fuavia te poterunt inflare,, nec molefta de¬
jicere: fi preefentibus bonisnonadmodum heereas, ne¬
| que abfentibus difcruciaberis, fi confuefaciasanimum
addiverforum exfpe&ationem. Sepe quidem Pee
iverfa