153 HE ON A aB: 74% A
hue irritamenta per fiftulas ac tibias aliaque hujus gene- A |
ris modulatio, in fraudem illiciens mentifque robur |
cmolliens, ac meretricum infidiis delećtatione præpa¬
rans, illic defidentium animos, efficienfque ut facilius
capiantur. Etenim fi hic ubi Pfalmi, ubi divinorum yer¬
borum enarratio, ubi Deimetus multaque reverentia,
frequenter ceu latro quifpiam verfutus clam obrepit con¬
cupifcentia, quomodo qui defidentin Theatro , quinihil
ſani neque audiunt neque vident, qui undiqueobfidio¬
nem patiuntur per aures, per oculos, poffintillam fu¬
perareconcupi{centiam? Rurfum fi nonpoffunt, quo¬
modo poterint unquam ab adulterii crimine abfolvi?
‘Tum qui nonliberifunt abadulterii crimine, quomodo
poterunt ab{que peenitentiaadhec facra veftibulaacce¬
dere, hujufquepreclari conventus elle participes ? Qua¬
propter equidem hortorrogoqueut prius confeffione ac
poenitentia, aliifque remedrtis omnibus fefe a peccato ex
Theatricis fpectaculis contrato, perpurgent, atque
ita divinos audiant fermones. Neque enim hic medio¬
criter a nobisdelinquitur, 1d quod vel ab exemplis cui¬
vis perfpicue videre licet. Nam{i famulusin arculamubi
herilia veftimenta pretiofa aureaque recondita funt fervi¬
lem tunicam fordibus ac multis pediculis refertam impo¬
nat, agedic mihi, num eam contumeliam aquoanimo
ferres? Quid autem fi quisin vafculumaureum, in quo
femper unguenta fervari confueverint , ftercus ac cœ¬
num infundat, an non & plagasinfligeres qui {celus hoc
conimififlet? Etpofthac, {criniorumacvalorum, ve¬
ftium, & unguentorum tanta curafollicitabimur, ani¬
mam vero noftram, omnibus iftis viliorem effe putabi¬
mus? atque ubi Spiritus infulum eft unguentum , €o.
Diabolicaspompasimmittemus? eo fabulasSatana, eo
cantilenas meretricize turpitudinis plenas? Agedum dic
mihi, quo animo ifta feret Deus? Atqui non tantum eft
difcrimen inter unguentum & coenum, inter vefteshe¬
riles& ferviles, quantum eft inter Spiritus gratiam, &
iftam perverfam aétionem. Non metuisnon expavefcis
dum.aculis, quibus illic leétum quieftin orcheftra fpe¬
Gas, ubi deteftande adulterii fabulx peraguntur , iif¬
dem hanc facram menfam intueris ubi tremenda pera-| D
guntur myſteria ? dum iifdem auribusaudis & fcontum
obfcœne loquens, & Prophetam Apoftolumque ad ar¬
cinaScripturæintroducentem ? dum codem corde, &
Jetalia fumis venena, & hanc hoftiam fanctam ac tre¬
mendam? An non hec funt vite fubverfio , conjugio¬
rum corruptelæ, bella pugnæque &crixæin domibus?
Quum enim fpectaculis diffolutior ac mollior lafcivior¬
que omnifque pudicitia hoftis faétus, domumredieris,
uxorisafpeétusminuserit jucundus,, qualifeunque etiam
illa fuerit. Siquidem inflammatus illa concupifcentia
quam in {peétaculishaufitti, &abilla nova fpeltatione,
que te dementavit, captus, fobriamacmodeftam uxo¬
rem, viétuque plebejo contentam defpicis, contumelia| 5
aflicis innumeri(que probris operis, non quod quicquam
habeas quod inilla culpes, ſed quod crubefcas confiteri
morbum, quod pudet vulnus oftendere quo in {pectacu¬
lisfauciatus rediftidomum : aliasnectiscaufationes, ini¬
quas inimicitias quazrens occafiones, omnia quee domi
gerendafunt faftidiens, &ad{celeftam illam &impuram
inhiansconcupifcentiam, aqua vulnusaccepifti: dum¬
que fenitum vocis geris in auribus tinnientem, cumque
his, vultus, motus, breviter, omnia illa meretricia li¬
bidinis fimulacra, nihil eorum quæ domi funtcumvo¬
luptate intueris. Et quid loquor de uxore aut familia,
quando ipfam etiam Ecclefiam poftea m inus libenter vi¬
furus es cum tædio audies fermonem de pudicitia degue |F
modeftia, Neque enim jam ca que dicuntur tibi prodo¬
&rina (unt, fed pro accufatione, teque paulatim in de¬
fperationem adducept: tandem & abrumpesteipfum a
difciplinaad publicam omnem utilitatem adhibita. Qua¬
propter rogo vos omnes, ut & ipf pravas jn fpeétaculis
commorationes vitetis, & alios ab hisdeduétos retraha¬
tis. Quidquid enimillicgemtur, non eft obleétatio 3 fed
pemnieies, fed poena, fed fupplicium. Quid prodeftilla
ee
T E R & : I A: 154
teipfum, reputans qualis fas ab Ecclefia rediens, rurfus
qualis a {pectaculis, atque hos dies cum illisconferas:
id fi feceris, nihil opus erit meo fermone, Satis enim
fuerit, hunc diem cum illo comparafe, ad'oftenden¬
dum & quam magna fit hinc utilitas, & quanta fit il¬
lincnoxa. Heec nunc ad veftram caritatem dicenda pu¬
tavi, nec unquam dicere ceffabo. Sic ctenim & cos
qui huic morbo obnoxii funt, admonebimus: & qui
fani funt , confirmabimus: utrifque enim fuerit utilis
hæc oratio, alteris quidem ut defiftant, alteris verone
incidant.
Czeterum quoniam oportet & inerepationem efle mo¬
deratam, hic admonitioni finem imponemus, que de
ſuperiore reſtant argumento perſolyemus, redeuntesad
Davidem. Siquidem hic pictoribus mos eft quotiesima¬
ginem aliquam ad vivum expreffam abfolvere cupiunt,
non unum tantum diem acduos, fed & complures dies
affident iis quos efingunt , ut aflidua contemplatione
citra errorem exacteque formarum exprimant fimilitu¬
dinem. Itague & nos non corporalis forma imaginem;
fed animi pulchritudinem, ac fpiritualem decorem cu¬
pimusvobis hodie proponere : ipfum videlicet Davidezz;
ut omnes in. eum intuentes, in fuum quifque animum
imitatum referamus pulcherrimum , hujus jufti ima¬
ginem, manfuetudinis, tranquillitatis , in fumma vir¬
lum intuentibus folatiam adferunt, multo magisidem
facient mentis imagines. Atque illas quidem nen lcet
ubivis intueri , ſed eodem in loco confiftas oportet:
hanç vero nihil vetat quo minus quocunque velistecum
circumferas. Nam pofteaquam eam in animi penetrali¬
bus repofuifti, ubicunque locorum fueris, poteris con¬
templari, plutimumque ex ea utilitatis capere. Et
quemadmodum qui laborant aboculis, í fpongiasac ve¬
ftium cyaneo colore pannos tenentes frequenter inea in¬
tueantur, ex co colorenonnullum capiunt morbi leva¬
men: fimiliter & tu, fi Davidis imaginem præ oculis
habeas, & in hane affidue defigas oculos, etiamf mil¬
lies obtundet ira, mentis oculum perturbans, ad hoc
virtutis exemplar refpiciens, perfectam confequeris fa¬
nitatem, puramque animi philofophiam ac tranquillita¬
tem. Ne quis igitur mihidicat, inimicum habeo {cele¬
ftum, improbum, corruptum, incorrigibilem; Quic¬
quid dixeris,, non eft tamen Sagle deterior, qui femel
& iterum, imo fæpius fervatus a Davide, quum ipfe
mille modisilli ftruxiffer infidias,, tamen pro tor benefi¬
ciis acceptis, perfeveravit in fua malitia. Quid tuigitur
habes quod incufes inimicum? Quodterra partemade¬
mit, quod in agris fecit injuriam, quod domuslimites
tranfgreffus eft, quod mancipia tua rapuit, quod yim
attulit, quod tua preeter jus occupayit, quod ad pauper¬
tatem redegit ? At nondumceripuit vitam, quod moli¬
tus eft Saul; quod fi & vitam eripereconatuseft, for¬
tafe femel id aufus cft, non femelatqueiterum, non
fæpius , quemadmodum fecit Sanl. Quod fi etiam fe¬
mel, fi bis, iter, fi piushoc tentavitat non totafe¬
Gus abs te beneficiis, atnonguum femelatque iterum
meidiffet in manus tuas, fervatus eft. Et fihoc quoque
factumeft, fic etiam rurfusfuperat ipfe David.. Neque
enim paria funt , fub vetere Lege degentem & nunc poft
ill Lit am Euangelii gratiam condonare gratis. Non
audierat David parabolam de decem millibus talento¬
rum, negue de centum denariis. Non audierat preca¬
tionem dicentem : Rerzittite hominibus debita ipforum,
quemadmodum € Pater vefter celefiis: nonviderat Chri¬
itum crucifixum, non yiderat effundi pretio{um illum
fanguinem , nec audierat innumerabiles Domini {er¬
mones de refrenandis animi cupiditatibus, Noncontioit
illi guſtare talem hoftiam, neque particeps fuerat he
guinisdominici, {ed legibusimpertcétioribus educatus,
neque tale quicquam exigentibus, tamenad Euangeli¬
ce philofophia faltigium; pervenit animi moderatione.
At tu frequenter præteritarum injuriarum memoria of¬
fenderis: hic vero quum & defuturismetueret, certo
temporaria voluptas ? dum hine perpetuusnafcitur do¬
lor, dunague notte paniter ac die aconeupifcentia fti¬
mulatus omnibus moleftus es'& inyifus. Excuteigitur
ſciens fore ut fi hoftemferyarct, & civitate exularet &
Vitam ¢genam.calamitofamque ageret, nondeftitit ta¬
menällius habere curam , fed-omnia fecit, hunc talen
Tow. VIII. K 3 ho¬