beam exfpectansa Deo. Quod fi quando in aliquod acer- |
buminciderit,multa cum fiducia, premium a Deo repo¬
feet: quemadmodum & hic magna miraque in hoftem ex¬
hibitæ reverentiæ præmia deinceps divinitus recepit.
Sed que fequuntur videamus. Exivit David e ſpelun¬
ca, pot Saulem, clamavitque poft illum ita dicens : Domi¬
ne më Rex. Et refpexit Saul poft tergum fuum, C vidit
David in facie proftratum in terram , © adoravit enm.
Hoc non minus adferunt ornamenti Davidi, quam fer¬
vatus hoftis. Neque enim vulgaris crat animi, non in¬
flari beneficiis in proximum collatis, perindeut manci¬
pia fuperciliis addu&is defpiciendo quos beneficio juve¬
Tint. At non ita beatus David, quin potius, poft im¬
penfa beneficia, pleniore menfura effudit beneficen¬
tiam. Nihil autem eorum que preclare gefta fuerant
fuæ iphusinduftriæ ferebat acceptum , fed totum divino
muneu aflcribebat. Eoque qui fervarat, idem adorabat
fervatum : rurfumque Regem nominat, videlicet, ob
illus dignitatem animi tumorem reprimens, iramque
mitigans, & invidiam fubmoyens. Audiamus porro &
excufationem ipfam: Cur andisverbapopuli dicentium ti¬
bi, ecce David quarit animam tuam! Et tamen qui hanc
con(cripfit hiftoriam prius dixit, quod totus populus eſſet
cum David, quodque gratiofus efer inoculis feryorum
Regis, & quod Principis filius uniyerſuſque exercitus
animo ftarent a Davide. Quo pactoigiturhic ait fuifle
qui deferrent ipfumac Salem in cum provocarent? quum
non aliorum inftinéta, fed ipfe ex propria mente mali¬
tiam hanc peperiffer, ut bellum gereretcumjufto: id¬
que declaravit qui volumen confcripfit, quum ait, €
laudibus Davidisnatam effe invidiam , quodque progre¬
diens crevifletindies. Quam igitur ob caufam, crimen
tanftulit in alios dicens: Cur audi verba populi tui, di-|
cemium, cecce David quaerit animam tuam ! nifiut illi præ-)
beat occafionem excutiendi malitiam. Hoc nimirum
& parentes fæpenumero faciunt erga filios, dum quif¬
piam corripiens filium fuum corruptum, multaque ope¬
ratum mala, quamyis fibi perfuafum habeat, illumex
propria malitia ad perditos mores exorbitafle 3 frequen¬
tertameninaliosculpam rejicit, italoguens; Novi non
fuiſſe tuum deli@tum , fed alii te corruperunt, ac fe¬
duxerunt. Illorum eft totum hoc peccatum. Namhæc
audiens filius poterat paulatim amalitiarefipifcens faci¬
lius ad bonam frugem reverti, dum pudefit erubelcit¬
que, hac laude videri indignus. Idem tecit Paulus feri¬
bens Galatis. Poft multos illos ac prolixos ſermones,
poftque non commemorandasaccufationes, quibusillos
accufarat fub Epiftole finem , volens ab illis amovere
culpam, utaliquantulum a criminibus recreati ad excu¬
fationem venire queant, hunc in modum loquitur: Ego
confido de vobis, quod nihil aliud fentictis. Ceterum qui vos
perturbat feret jadicinm quifquis ille fuerit. Ttidem fecit &
David hic. Cum enim ait: Cur audis verba populi dicen¬
tis, ecce David querit animam tuam, indicat, alios effe
qui provocarent, alios quianimum illius inficerent, mo¬
dis omnibus ftudens illi porrigere excufationis occafio¬
nem. Mox fuam ipfius caufam agens ait: Er escevide¬
runt oculi tui hodie, quod tradiderit te Dominus inmanus
mmeas in [pelunca, quodque noluerim occidere te, fed peper¬
cerim tibi , dixerimque: Non injiciam manum meam in
Dominum meam, qhoniam Chriſizs Domini eft. Wh qui¬
dem, inquit, verbis calumniantur, at ego re ipfa me
purgo, ipfifque factis depello crimen. Mihi nihil opus
eft verbis, quum ipfe rerum exitus quavis oratione cla¬
rius poflit te docere. Qui porro illi, & quis ego? & quo¬
modo facta eftadverfumme mendax delatio,& calumnia?
Harum rerum non alium, {ed temetipfum teftem in¬
yoco, teipfum, inquam, quimeobeneficiofervatus es.
Sed quomodo potuit San? harum rerum effe teftis,
qui quum hæc fierentdormiebat, acnequeverbaaudi¬
vit, neque Davidem vidit tum prefentem, neque cum
militibus colloquentem ? Quomodo igitur ut evidens
efet declaratio, ad teftimonium citat cos, qui id tem¬
poris cum ipfo fuerant? Nam Savi fafpectum habuillet
corum teftimonium, cofque jufto gratificantes ea loqui
putaffet. Quod fi ratiocinationibus ac probabilibus ar¬
gumentis tentaflet excufarefele, futurum erat, wt mi¬
SF Be Oh Pigg SIA 150
A nusipficrederetur, quippe jam corruptojudicisanimo.
Quomodo enim is qui tot beneficiis afteétus nibilo fecius
(bello perfequebatur nihil commeritum , fufpicari po¬
jtuiflet; quodaliquisinjuria affectus, eum quifeceratin¬
Juriam naétus in manus , peperciffer? Plerumque enim
jvulgus hominum ex fuo animodealiisjudicat. Velut qui
\aflidue inebriatur,, baud facile credere poflet effe quem¬
piam hominem fobrie frugaliterque viventem. Qui {cor¬
|tis indulget, etiam pudice viventes abet pro inconti¬
nentibus. Rurfus qui res rapit alienas, non facile per¬
fuadebitur , efe homines, qui fua quoque profundant. Si¬
militer & hic femel occupatusira , haudquaquam facile
credidiffet effe hominem ufque adeo fuis affeétibus fu¬
B |periorem, ut non modo nihil læderet, verum & eum
qui læferat, fervaret. Quoniam igitur & animus judicis
eratcortuptus, & teftes {i product: fuiflent in fufpicions
erant futuri, confilio prudenti reperit probationem
quandam, qua poffer & vehementer impudentibus ob¬
turare os. Quænam eft hæc? Laciniachlamydis quam
indutus dicebat, cecce lacinia chlamydi tua inmanameas
quam abftuli > nec occidi te. Mutus quidem teftis, fed
jomnibus vocem habentibus evidentior. Neque enim fi
inon fuiffem inquit proximus, ac corpori tuo vicinus ſte¬
tiflem, potuiffem chlamydis amputare partem: Vides
quantum fitortum boni ex co quod initiocommotus fuc¬
rat David? Nifienim ad iram commotusfuiflet, neque
philofophiam hominis cognoviffemus, fed plerifque quod
« |accidit,ftupor potiusfuiffet vifus quam clementia , neque
chlamydis partem amputaflet. Quod finonamputafler,
non poterat aliis argumentis inimico fidem facere. Nunc
yero, quoniam & commotus fuit, & amputavit, fuæ
providentiæ certifimum præbuit argumentum. Quo¬
niam igitur huncin modum verum &indubitabile tefti¬
monium exhibuit, iplum mox inimicum, &judiceny
& teftem facit fuæ erga Regem reverentiæ, loquens
hunc in modum: Cogrofte & vide hodie quod non eft in
mann mea iniquitas, nequecontemptustui, © alligas ani=
mam meam utcapias eam. Wine yel maxime quisadmira¬
ridebeat illius magnanimitatem, quod non fumit excu¬
fationem nifi ab iis quae co die acciderant: Nam hocin¬
nuit quum ait, Cognofce & vide hodie. Nihil enim lo¬
quor deanteactis : Mihiad probationem fatis eft hic dies;
tametfi poterat multa magnaque enumerare beneficia ,
quæ priusin illum contulerat, fivoluiffet ; poterat com¬
memorare fingulare certamen, quod cum barbaro fuf¬
ceperat , ac dicere: Quum bellum Barbaricum ceu di~¬
luvium quoddam univerfam civitatem effet diffipaturum,
[confternatis vobis ac metu trepidis, quotidieque mor¬
\tem exfpectantibus , ego accedens adco nemine com¬
pellente, ut tu quoque prohiberes ac retineres dicens;
|zon poteris ire quoniam pueres, ille autem vir bellator aju¬
ventute fua: nonmecontinui, fed unus pro omnibus in¬
filii, hoftemexcepi, caputamputavi, ac veluti torren=
tisimpetumquendam, Barbarorumillorum infultus de¬
puli, Rempublicam vacillantem conftabilivi, ac perme
tuquidem regnumac vitam, cæteri vero omnes præter
vitam, civitacem ac domos, liberos & uxores obtinent.
Ac poft illud rurfus trophæum, &alia bella quæ forti¬
ter ac feliciter gefleratcommemorare, hocnoninferio¬
ra. Ad hæc quod quum femel atque iterum , imo fæ¬
pius tentaffet ipfum e medio tollere, lanceamquein ca¬
put illius torfiffet: non tamen meminit malorum, ne¬
que refricuit, quod poft illa gefta, quum Szu/ deberet
prioris pugnee reddere pramia ,popofcit dotem ; non au¬
y [ttm nonargentum, fed cazdem & exitium ipfius. Ac
ne id quidem abnuit David. Nec iftatantum, {edhis
etiam multo tum plura tum majoradicere poterat. Ve¬
rum nihil horum dixit, nequeci erat animus illi expro¬
brare benefacta, fed tantum perfuadere , fe efe unum
ex eorum numero, qui ipfum &amarent &revereren¬
tur, non qui rebellionem aut infidiasmolirentur. Eo¬
que preetermiflisillis omnibus , tantum quod eoaccide=
rat dieinexcufationemadduxit. Ufqueadeo purus erat;
&ab omni inani gloriaimmunis nec aliorefpexit, quam
ad unius Dei voluntatem. Deinde ait: Gudicer Dominus
interme& te. Hoc verbum dixit , non quod cuperetpu¬
mi Salem, aut de illo pœnas ſumi, fed urillitormidi¬
Tor. VIII. QE) nem