Page 38 [38]
OCR
CAPITA ARGVMENTORVM CONTRA efe gloriofior, precipue Roma & Venetia. Tot Cardinales favent noftris Jaboribus , fed ore vir in literis gravioribus abfolutifimus, Cardinalis Dominicus Grymanus titulo divi Marci , E oe genere cumulatiffimus Cardinalis titulo Sanétorum quatuor, Matthæus Cardinalis a Ha i cromato = rentius Campegius , & ante hos Raphael Cardinalis fanéti Georg, F E 18; o ae an ipfe totius Reipublicæ Ghriftianæ princeps Leo Decimus, ut ad priorem editionem literis se ie 3 ptis adhortabatur , ita poft ad pofteriorem rurfus adhortatus eft: ut interim non commemorem pilcopos & eruditorum hominum centurias. Poft Leonem Adrianus Sextus, Vir, preter vite fanctimoniam , cruditione fingulari, judicioque præditus acerrimo. Rurfus Clemens Septimus quid fayoris non ee ftudiis eae idque nec ambiente me, nec optante. Nimirum vir ab ipfa majorum ftirpe natus PENS optimis ¢ ifciplinis, hunc favorem ftudiis religionique præltat, non mihi. Nec horum, quos receniui , favor intra verba , literas, & vulgaria conftitit officia ; certioribus argumentis declaratus eft. Agnovit a vel hoc argumento, quod Francifcus , Cardinalis Toletanus , femel atque iterum me follicitavit præmiis haudquaquam adfpernandis, ut adirem Hifpanias. Porro Guilelmusà Croya , Cardinalis & Archiepifcopus Toletanus, in cujus dignitatem ac ftudium erga me fuccefit Hifpaniarum eximium lumen Alphonfus Fonfeca > quo me animo femper fuerit profequutus , notius eft plurimis quam ut hic fit commemorandum. — Agnofcit Germania omnis, fummorum Prafulum ac Principum literis me provocans ad ampliflima premia , con nn non vulgaribus ornans fimul & excitans noftram induftriam. Agnofcit Hungaria , agnofcit Moravia & Polonia 1 Epifcoporum ac fummatium virorum literis mihi gratias agens , nce id fine præclaris muneribus: quorum è numero præcipui funt duo fratres, Joannes Turzo, quondam Epifcopus Vratiflavienlis, & Staniflaus , Epifcopus Olmucenfis. Apud Sarmatas Petrus, Epifcopus Cracovienfis, & regni Cancellarius , cum hoc Andreas Critius, Epifcopus Plocenfis, & tam literis quam mitra clarus Joannes , Epifcopus Culmenfis. Quid enim dicam de Britannia , ubi tot mihi funt Moecenates , inter quos primus clariflimus Baro Guilelmus Montjoius, proximus Guilelmus, Archiepifcopus Cantuarienfis & totius Angliæ Primas, tertius Thomas Cardinalis Eboracenfis, vir acerrimi judicii: fummus Rex ipfe , nonminus animi quam fortune bonis forentiffimus , quorum uterque & benignitate {ua ultro fovet otium noftrum , &, fi libeat, invitat adampliora. Joannem Fifcerum Epifcopum Roffenfem in hoc catalogo , in quo magis expenduntur ſuffragia quam numerantur, unum pro multis numerare poteram. Deinde Cutbertum Tunftallum , Epifcopum quondam Londonienfem, nune Dunelmenfem. In Guilelmi Warami munus fucceffit Thomas Cronmerus, vir non profeflione tantum Theologus, fed & animo moribufque vere theologicis , qui in favore erga me nequaquam cedit ei, cui fucceffit. Adde his Joannem Longloldum, Epifcopum Lincolnienfem, libris etiam cditis clarum, A Gallis » preecipue ab incomparabili viro Stephano Poncherio, Epifcopo Parifienfi, & à Rege Chriftianifimo Francifco jam toties inyitor non vulgaribus promiffis. Poftremo quanquam nufquant gentum plus valeant fycophante , quam apud noftros , nec ufquam minor fit honos bonis literis , tamen funt hic quoque, qui faveant pro commodo publico laboranti : quorum præcipui funt, vir cordatifimus fimul & oculatiffimus Erardus a Marca, Epifcopus ac Princeps Leodienfis , nunc Cardinalis , primus Aulæ Cexfaree Confiharius: & clarifimus Philippus à Burgundia, Epifcopus ac Princeps Trajeétenfis : quorum uterque ultro defert amplam fortunam , fi quid expeterem hujufmodi. Ne commemorem interim Carolum Cæfarem , & Ferdinandum hujus. germanum. E fummis præcipuos duntaxat attigi , quum quotidie literis obruar , quibus mihi celebres Academiæ , quibus vi= ri do&rina preftantes, quibus religione commendabiles & gratulantur, & gratias agunt. Retuli quiddam gloriofi militis è Comeedia , huc me perpulit quorundam improbitas, Et tamen adeo nihil mentitus fum , ut complures {ciens reticuerim : funt enim qui malunt favere clam, quemadmodum Nicodemus favit Jefu : nec ambitiofe laudes illerum, quod veriflime poteram, preedicavi : nec ob oculos pofui, quantum fit difcriminis inter hos, qui probant, favent atque adjuvant, & interiftos, qui obftrepunt, calumniantur ac damnant. Merebantur utrique depingi, verum, oportuit meminiffe Chriftiani pudoris. Nec refert illos majore gravare invidia, quum ipli fe fuis clamoribus ac moribus adco reddiderint invifes, utjam dudum mundus conetur eos excutere, Tot igitur ac talium virorum animis {uffragiifque fretus , moderatius fero fycophantarum ingratiffimorum grunnitus. | i ae Felicifimum quidem eft placuife omnibus. Verum, id quoniam nulli adbuc contigit, proximum cft, placuifle optimis. Dart: i Ut igitur caufam omnem in pauca contraham , adverfus eos , qui totum hoc inftitutum damnant, docui pium efile, femperque futurum, facris Codicibus vel adimere mendas , vel aliquid lucis addere , & Spiritui Sanéto gratum cfe, quicquid huc pro fuo quifque modulo attulerit. Si quis animo meo calumniam ftruit , nihil aliud poſtum quam Chriftum teftem facere , me nihil aliud fpe&tafle quam ipfius gloriam & Chriftiani populi fru&um. $1 quis caufatur periclitari Scripturarum auctoritatem , demonftravi hac induftria eam fervari, non deftrui. Si quis fingit tumultum ex novitate, nos publicam lectionem auctoritate privata non mutamus , imo ne id fiat toties admonemus : fi quid tumultus fuit , non ifthuc peperit novitas , fed quorundam intempeftivi clamores apud imperitam multitudinem : qui fi de vulgi fece eflent , impingi poterat, quod imprudenter anfam hane prebuillem idiotis: nunc quoniam id factum eit a fapientice columinibus , accufari non debeo, fi à talibus viris tale nihil oriturum fufpicatus fum. Adverfus cos, qui requirunt auctoritatem publicam, docui nihil efle neceffe in Opere private lectioni parato. Satis eft Eccléfice judicio fubmiflum efit -quod profero. Si quis in me defiderat juftam eruditionem , arbitror me fuperafle, quotquot haétenus in hoc argumento verſati ſunt. Si curam , fi quid defuit , pofterioribus , ut habet proverbium , melioribus farfimus. Si quis hoc quoque culpat, dicam , Homo fum , & probatiflimorum virorum fequor exemplum. Si quis me negat efle Theologum , Grammatici partes epi. Si Grammaticum adfpernantur, nonad{pernatur Cæfar tonforis, aut nomenclatoris officium. Si clamant hoc non nifi à Theologo præftari potuiffe , Theologus infimus , infimam Theologiæ funétionem mihi fumfi. Si Theologus non eft quo alius fit doétior , non habebit orbis nifi unum Theologum. Quanquam fuæ cuique dotes dunt. Si nullus adferet meliora , res ipfa loquetur, me non omnino lulifle operam. Si quis adferet, gemina mihi debebitur gratia: primum quod exftimularim exemplo, deinde quod juverim preeftructa via. Si quis clamitat haec eflè leviora, quam ut opere pretium fit Theologum huc fle&tere oculos , reclamant tot infignes lapfus magnorum alioqui Theologorum. Si quos pudet hee nefcire, dilcant, & abierit pudor : fi pudet pigetve difcere , venia dabitur pudori, dabitur & defidiz, livori non dabitur, fi junioribus hee difcere cupientibus obftrepant. Si quem illud habet male, quod Theologos quofdam liberius attigi, ita tum mihi vila eft exigere caufa , quanquam hoc quoque moderatus fum pofterioribus editionibus. Nullum ordinem ufquam incelto : in neminem ftrinxi calamum, nifi virulentifime laceflitus, femper tamen civilitate fuperior provocatore. Neque quifquam adhuc Theologus aut Monachus in me debacchatus eft , etiamfi id fecere Rabini nonnulli , palliati complures. Sed obfecro per Chriſtum, fi pergemus ad iftum modum nos viciflim dentibus impetere, quid fupereft , nifi ut mutuis
