Page 11 [11]
_ CANDIDO LECTORI
S.
se N tibi, Lecror, fextum Operum Def: Erafim Volumen,
J quo continetur ejus V erfio Latina Novi Teftamenti, Greco con¬
= textui addita, una cum Adnotationibus. Verùm cùm in prio¬
{ribus Editionibus numeri commatum , qui funt quarentibus
>€ quidpiam commodiffimi, non effent additi , & Gracis & Latinis
a hic diligenter addi curavit Bibliopola. Praterea Adnotatio¬
(SA nes Erafini, que erant ad calcem fubjeda, nec nifi difficulter
; cum contextu Greco, ejufque Verfione Erafmiana conferri po¬
ferant, nunc paginis fingulis fubje&x facilè {e fe legendas præbent. Ne miretur
tamen Le&or, minùs in Operibus Er4/ini verfatus , verba, que fingulis Adnota¬
tionibus illuftranda prefiguntur, non inveniri in ils locis Verfionis, ubi numeri
confpiciuntur ; {ciat oportet Erafmum Adnotationes fuas , non in fuam ipfius
Verfionem fcripffle, fed in Translationem Vulgatam. Numeros tamen ad Ver¬
fionem Er4/mi referendos exiftimavimus, ut ex Translationes commodius inter
{e conferri poflent. Poſt Canones Eufebianos Bibliopola etiam adjicienda cura¬
vit nonnulla, que non erant in Editione Frobeniana anni 1540. fed qua in alia
antiquiore Novi Teftamenti Erafmi invenit. Ea funt, Summa totius Scripture,
& Index rerum , que in Novo Teftamento leguntur. Hæc ſi ab ipſo Eraſmo
confeéta non fint , attamen co volente & probante videntur olim illi Editioni
adje&a, funt enim bona & utilia. Præterea cùm inventa effent in Editione Ba¬
filienfi anni r522. additamenta alia nonnulla elegantia & frugifera, que non com¬
parent in aliis, refesta,ut opinor, ob caufas quas adfequi difficile non eft; nec
eafdem caufas nunc haberemus corum omittendorum, non immerito vifum eft
Bibliopolæ ea poſt Au&oris Dedicationem ad Leonem X. Pontif. Max. addere.
Laudandus fanè propterea eft, quod ramenta omnia divitis vena ftudiofe unde¬
quaque collegerit, ut eorum ufam communiorem toti Reipublicæ Litterariæ fa¬
ceret. Quam in rem, nullis laboribus, aut fumtibus pepercit, dignufque eft
ideò cui omnes Reipublice Litterariæ cives ex animo faveant.
Si de preftantia Operis , ex multitudine editionum , judicium ferri pofiit,
preftantiffimum hoc Volumen fuiffe oportet, quod toties editum eft, ut nullius
lucubrationes in Novum Teftamentum tam fepe fint recufe. Ac fané primus
omnium vidit rafinis quomodo reftituendum , illuftrandumque effet Novum
"Teftamentum. Primum enim varias leGtiones ex MSS. Codicibus, & SS. Pa¬
tribus ; ex quarum collatione vera conftitui poffet, fat diligenter collegit. Trans¬
lationem etiam novam, cùm antiqua minùs Latina, & obfcura nimis effet, ele¬
gantiorem 87 clariorem multò totius Novi Teftamenti, fummo labore, perfecit.
Denique ex Lingue Grace ufu, confenfüque eorumdem Patrum, fententiam di~
torum , quoad potuit, tradidit; nec alius quifquam ejus ætate meliùs id, quod
adereflus eft, præftare potuiffet. Scio effe viros do&iffimos > qui dixerint Erag¬
finum nimis diligenter collegiffe varias leétiones locorum, ubi fermo eft de Di¬
vinitáte Chrifti, iifque, qui cam negant , viam muniiffe. Quare eum occulti Aria¬
nifmi fufpe&um facere voluerunt. Verùm ad dogma iplum quod attinet, ita
fe ipfe in Apologiis , quæ nono Volumine continentur , defendit , ut ei he¬
terodoxum quidquam tribui mera nunc calumnia effet. Ad varias autem illas
lectiones quod attinet, fi vera funt que dicit de MSS. Codicibus , Patribufque ,
apud quos aliter loca nonnulla legantur, nihil eft quod illi fuccenfeamus ; neque
‘enim nobis fas eft mendaciis veritatem tueri; que fanè iis non indiget. Quod
Gi nos fefelliffet , oftendendum id effet, quod factum non video. Itaque cùm
nobis fat magna fuppetat locorum & argumentorum copia, quibus Arianifmum,
confutemus , quamvis fit aliqua varietas „ nonnullis in verbis, five apud Patres,
five apud prifcos Codices ; utamur iis rationibus , quibus nihil dubium eft ad¬
miffum, dubiaque , prout funt, relinquamus’, & Erafino gratias potiùs habeamus,
i i Tom. Vi * guod