hiftoria Euangelica. Ambitio, avaritia, livorinftigabatil¬
los. Populus rudis miratur ea quæ vider, nec ullare tacilius
ducitur, imo déluditur, quam falſa ſpecie Religionis. Re¬
gnum quoddam obtinebant Pharifei, præfcribebant po¬
pulo, addebant onusoneri, quo magis illum haberent ob¬
-noxium , erant in pretio, habebantur Semidei, atque inte¬
rim ferviebant ventri fuo, confulebant rei familiari. Quem¬
admodum autem tyrannis expedit, ut quam minimum fa¬
piat, quam minimum generofi fpiritushabeat populus: ita
illisexpediebat , ut populus jugiter in hac infantia perfeve¬
raret, nequando jugum excuteret. Eximiumeft, Euan¬
gelicum eft, fed difticile eft imperare liberis. Tyrannicum
eftacfacileimperareafinisac ftupidis. Iraque pro ſuo regno
dimicabant Pontifices ac Pharifæi: fuis commodis priva¬
tis populi maloferviebant. Et, utinam aliquando finis effet
hujus tumultus adverfus Chriftum! Nulli feculo defue¬
runt, nec ulli defuturi {unt {ui Pharifeei , fuus Caiphas, fuus
Herodes; fuus Pilatus, fuus populus Pharifæorum ac Prin¬
cipum furori fubfervientes. Quifquis fremit adverfus fer¬
monem Euangelicum , tumultuatur adverfus Chriftum.
Quifquis confpirat adverfus Præcones Buangelicæ doétri¬
ne, confpiratadverfus Apoftolos Chrifti. Necalia res fic|
initigat mundum adverfus fermonem Euangelicum , nifi|
quæ res incitavit Pharifæos adverfus Chriftum. Qui de|
«mundo funt, amant ea quæ funt hujus mundi. Amantpri-|
mos accubitus in conviviis , amant ambulare in ftolis &
phylaéteriis confpicui amant ſalutari Rabbi in foro, amant |
otium, amantexalieno yivere: diliguntopes, diligunt vo¬
luptates carnis, diligunt tyrannidem. Et ideo non ferunt|
fermonem Euangelicum, quia contrarius eft cupiditati-|
bus ac faétis ipforum. Hine illiinfanitumultus, primum
exorientes a fucatiflimis Pharifacis, mox adjunétis & aliis|
feétis, adjunétis Pontificibus & Senioribus, invalefcentes.
‘Tandem &e populo plerifque pertractis in rabiem , & pro-|
omnibus coplis ad certam viétoriam, & exitium Chri-|
mundus, quin intelligat ad opprimendam veritatem ma- |
tur, moritur, fepelitur, infultant Pharifzei: Defcendat nunc!
decruce, V ah, qui defiruit templum Dei, alios falvos fecit, (e
licum. Quid interea pufillus ille grex ? Fugitat, latitat,!
muffitat. Et tamen apud fe nondefinit vel gemitu dicere :)
Difrumpamus vincula eorum, projiciamus a nobis jugum |
ipforum. Jugum Ethnicorum, ut dicere coeperam, funt|
fafcize peccatorum, quibusad{trictus erat ille paralyticus , |
cui dixit Jefus: Remittuntur tibi peceatatua. Jugum Phari-|
foram {unt fafciculi conftitutionum humanarum, quasil-|
li juxta teftimonium Euangelicum colligunt, & imponunt
humeris alienisonus importabile, quum ipfi digito nolint
tangere. Hos tantos laqueos, hæc vincula, hoc jugum quo¬
modo poterunt effugere fimplices &imbecilles Chrifti di¬
fcipuli ,adverfus mundum tanto confenfu frementem? An |
defpondebunt animum? an, excuflo fuavi Chriſti jugo, |
cervicem præbebunt inamœno jugo mundi ? Nequaquam.
Sed unde ſolatium ? unde præfidium? Audiat Dominum
ſuum : Nolite inquit, timere , pufillus grex. Ac rurfus : Coz¬
fidite quia ego vict mundum. Habesfolatium , nunc audi præ¬
fidium: Qui babitatin calis sirridebit cos, & Dominus fub=|
fannabit illos. Tantum abeft ut terre Principes viétoriam|
aufcrant adverfus Chriftum , ut, pro fperato triumpho, ri¬
fum & {annas fint reportaturi ex infano tumultu. Sed, quid|
interim facict pufillus ille grex? Num tumultu pugnabit |
cum tumultuantemundo? Num fraudem fraude, dolum)
dolo, vimvipropellet? Non, arbitror. Quidigitur? Piis'
precibusimplorabit opem fui Principis, qui eft in ccelis, di-|
cetque cum Ecclefia Apoſtolica, fublatis in altum & ocu-|
lis & manibus & animis: Etnunc Domine , refpicein mi¬
nas illoram, & da fervis tuiscum omni fiducia loqui ver-|
bum tuum. Paulus, alligatusvinculis Magiftratuum, non
definittamen gloriari, fed verbum, inquiens, Domini non
oft alligatum. Non fant exacerbandi mundi Proceres, quan-|
tum ficri poteft, fed non eft omnino tacendum Dei yer¬
bum. Eruntin quos fit extergendus pulvis pedum fed rur¬
monem Euangelis
lcum, &ferent fruétum, alius trigecuplum , alius fexage¬
cuplum, aliuscentuplum. Sed, priufquam altius ingrediat
hujus enarrationis pelagus, præftiterit aliquot fcrupulos
prius difcutere. Primum de perfonis loquentis, mox de fi¬
gura formaque fermonis. Nam fi quæ præcedunt: Difrum¬
pamus vincula, &c. dicuntur fub perſona diſcipulorum
Chriſti ; quæret aliquis , cujus perfona dicuntur hæc :
Qui habitat in cælis irridebit cos. Et Hilarius videtur tri¬
buere fermonem hunc perfonæ Prophetæ , qui confole¬
tur Chrifti difcipulos, addens animum adverfus inania
mundi machinamenta. Sed rurfus exfiftit altera dubita¬
\tio, an totus hic verfus, qui conftat duobus membris,
ipertineat ad unam perſonam, an altera pars pertineatad
Patrem, alteraad Filium. Hilarius fubindicat hic quoque
fervatam perfonarum difcretionem, quemadmodum in €o,
quipræceflit: Adverfus Dominum, & adverfus Chriftum
lejus. Quemadmodum enim contumelia communis eft Pa¬
triac Filio, ita vindiéta communis eft utrique , quo qui¬
|demexargumentocolligunt , eamdem Patris ac Filiinatu¬
\ram. Vis & operatio communis eft utrique, ficut Pater
\fafcitat mortuos & vivificat, fic & Filius quos vult vivifi¬
leat. Ita communis eſt honor. Nec enim Pater judicat quem¬
quam, fed omne judicium dedit Filio, ut omnes honorificent
\Filium » ficut ‘honorificavit Patrem. Communis & contu:
melia, qui non hononficat Filium, non honorificat Pa¬
‘trem > qui mifit illum: & ideo qui conveniunt adyerfus
C Dominum, conyeniunt & adverfusChriftum cjus. Simi¬
liter & hic quos irridetalter, alter fabfannat. Atinterim
exfiftit dubitatio , utra pars utri perfona fit accommodan¬
ida. Hilarii quidem fermo fubobfcurus eft, quo locum hune
|exponit. Tamen is videtur priorem partem tribuere Deo
Patri, pofteriorem Filio. Vifum eft enim Patrem hac me¬
itonymia fignare , Qui habitarincelis: non quod Filiusnon
‘effet incolis, qui tum etiam dicitur in colis fuiffe, quum
\ mortali corpore veftitus verfaretur in terris : fed quod co
lespere, ad quod refertur hæc Prophetia, Filius Dei de¬
|fcenderat in terras, aflumta natura humana, quum hæc
|difpenfatio corporis aflumti non competat in perfonam Pa¬
tris, Ac proindenec miffus umquam dicitur , fed mittens,
(quum Filius ac Spiritus Sanétus mitti legantur. Ad hee
ftudiofi rerum Hebraicarum docent hanc particulam, qu
\babitatincelis, efe unum e facris cognominibus Dei. Irri¬
|det igitur Pater, fubfannat Filius, fed eadem eft irrifio,
leadem fubfannatio. Divus Auguftinus, utante diximus,
[non arbitratur , effe notatam difcretionem perfonarum,
(fed camdem fententiam effe repetitam, verbis dumtaxat
immutatis, quod ante docuimus, effe folenne in myfticis
(litteris. Porro quum utraque fententia fit probabilis, ego
‘tamen, fiquid habet momenti calculus meus, malim hac
[in parte Auguftini judiciofub{cribere. Atque hactenusde
| perfonis. Nunc de fchemate fermonis, quod polliciti fu¬
mus, preftabimus. Frequenter in divinislitteris afteétus
humani tribuuntur Deo, furor, ira , poenitentia, gaudium,
|dolor, mifericordia, quum nihil horum cadat innaturam
|divinam > gue prorfuseftimmutabilis, fedex rerum mu¬
|tatione que nobis accidit, juxta confuetudinem myftice
\Scripture affe&tuum vocabula Deo tribuuntur, utirafei
dicatur, quoties affi&i malis fcelerum noftrorum ponas
damus: furere , quoties duriusaffligimur : mifereri , quoties
præter meritum noftrum rebus lætioribus fruimur, aut
guoties mitioribus malisadmonemur, ut refipifcamus : pose
\nitere ; quumita vivimus, ut illius beneficio prorfus videa¬
mur indigni, guotiefque fuamunera , quibus abutimur,
aufertanobis. In nobis igitur funt affeétionum hujufmodi
F (vel caufæ vel effeétus, quum Deus femper fit tranquillus
|& immotus. Frgo quum illefit immunis ab omnibusani¬
[morum affeétiombus, multo minus in illum competunt
laffeétiones corporis. Mens eft Deus , fed fimpliciffima,
[corpus nullo modo dici poteſt, niſi corpus dixerisrem , que
\{uaptenatura fubfiftar. Cæterum , nobisridet, qui rictum
loris diducit: id Phyfici putant accidere, motis fpiritibus
|circa reticulum diaphragmatis, quod dirimit cor ab infe¬
rioribus, nafci dicunt e ſplene. Proficiſcitur autem fere e
gaudio, nonnumquam ex amarulentia, qui rifus dicitur
Sardonius. Subfannat autem qui corrugato nafo deridet.
Nam zafum irrifioni dicavit antiquitas. Hae adeo non
conye¬