OCR
129 ferio le&itent. Sunt quiludant verbis Scripture divine, ac veluti firincentonibus Poctarum, ad alienum Y ſenſum ceu per jocumabutuntur. Quod aliquoties facit divus Bernardus, venufte magis quam graviter, meo quidemjudicio. Sicenim imbiberat vir ille praclarus Sacras litteras, ut nufquam non occurfarent. Nam quod hodie quidam, fi quando feftivi ftudent videri, verbamyfticadepravant ad jocos feurriles , non ſolum indoétumeft,, verum etiam impium, & fupplicio digoum. Impingit hoc Hieronymus Origeni, quod aliguoties vim faciat Scripturis, opinor, ut nos prorfus abducata littera, plerumque ſterili. Quin potius nemo ferme yeterum nonalicubi torquet, quoties cum adyerfario dimicant : atque ipfe etiam Hieronymus, quod uno in loco propemodum fatetur. In his igitur cautius obfervandum, num qua vis faéta fit verbis facris: nifi fi quis fas effe putat id facere , quoties capiendus efthoftis, auta vitiisdeterrendus infirmorumanimus. Mihi videturreétiffimum, ut cafte, ut opportune ſacris verbis utamur. Si primum curaris, utid facias guam optime, poftea fict, ut & facile facias. Id cum| ubique præftari velim , maxime tamen præftare convenit, ubires eft cum adverfariis noftræ Religionis: aut {tice Scripturæ fenfus enarratur. Fitenimalioqui, ut/ nonfolum non evincamus, quod adftruimus, verum) etiam rifui fimus adverfario, & tamen mea fententia | nuf{quam magis peccatum efta veteribus. Hujus generisarbitror , quod Ambrofius libro De Spiritu Sanito| fecundo, capite fexto, ex loco qui eft apud Paulum | in Epiftola ad Philippenfes capite tertio : Qui (piritu) fervimus Deo: vatiocinatur adyerfus Arrianos, Spiritum | Sanctum aperte Deum dici, connectens has duasvoces | mvevuari & bea, cum Graco fermone magisexprimaturfenfus diverfus, videlicet, nos colere Deum non Corporeis victimis accerimoniis, fed fpiritu: præfer- | pore videbaturaddendus, fi ſenfiſſet de Spiritu illo di- | vino. Rurfus quodidem, enarranslocum qui eft in Epiftola Pauliad Timorheum fecunda , capite fecundo: | In domo autem magna non folum funt vafa Xc. magno ftomacho rejicit & exfibilatinterpretationem Novatiani, qui magnam divitis domum interpretatus fit mundum, quiconftatex bonisacmalis, &adhocevincendum!, adducit illud Euangelicum: osde mundononeftis, (ed egoclegi vosde mundo, cumhoc oraculum nihil faciat adverfus Novatianum, quide mundo fenfit hoc vifibili, qui omne rerum genus comple&titur: contra Chriftus figurate mundum appellet cupiditates, quibus obnoxium cit hominum yulgus , res flu- | cur odio Novatiani deftomacharetur in bonam interpretationem , quam fequitur & divus Chryfoftomus, licet alienus ab hærefi Novatiani. Præterea quod Beda ex mulierculæ Chananææ verbis, Miferere mei Do- | reine, Fili David,coligitéc adfeverat, illam perfecta fide & Deum credidifle Chriftum & hominem , quodid temporis „opinor, nec ipfos Apoftolos credidifie , præfertim quum mox {cribatur, procidife o adorafe Fe fun, quaſi Deumagnofcat, quifquis Domini nomine compellet. Aut quali {ubfidium hujufmodi non foleat &a fanctis viris peti: Aut quafi Miphibofeth libre Regum fecundo, non pronus corruatin faciem 5 SE étis Apottolorum , de Cornelio quod procidens ad pedes adoraverit Petrum. Utne recenfeam hicalia locacomplura. Mihi parum verecundum videtur adfeverare quidpiam cxargumento y CUJUS refutatio mox occurrat yel tenuiter erudito. Ac ne quiscalumnietur me paum bona fide narrare rem , iphus Bedæ verba fubferibam. Scribit enim huncin modum de Chananza: Haber namque magnam fidei perfectionem, que pietatem Salvatoris implorans y ait , miferere mei Domine fili DaI 3 9 alias lacrymas tandem proftrata adorat dicens: Domine (adjuva me, nequaquam fe de ejas divinamajeffate ambiguamdocet , cujus adorandam ut Dei, didicit eſſe poten= tiam, Hactenus Bede verba retulimus. Rurfam quod | AuguftinusverbaBaptifte, que leguntur apud Joan\nem capite primo: Etego nefcicham cum, fed qui memiSt baptizare inaqua, ille dixit mihi: Super guem videris Spirttum defcendentem , > manentem Super eum, ipſe eft qui baptizatin SpirituSantto: abunde efficax telum arbitratur ad fundendas univerfas Donatiftarum phalanes, interpretans , unum hoc eatenus latuiffe Joan] aptifmi fibi proprie fervaflet, cum cetera noflet omnia. Noverat effe Fihum Dei, noveratefle Deum & hominem cfle Chriſtum, noverat veniſſe redimendo fervandoque generi humano : noverat effe cum, qui veniffet baptizaturus agua & Spiritu San&o. Quid igitur eum docuit Pater indicio columbæ? nimirum „illud, quod |baptifmum fuum fibi fervaturuseffer, necullifuorum 'ceffurus. Atqueinhanc fententiam prolixe differit , fa| tis quidem plaufibiliterapud cos, quibus perfuafum erat |infanire Donatiftas, ficutinfaniebant. Nam ipfa etjam fermonis {peciesarguicillum eam difputationem ad | pracfentium animos & aures, ejufque temporis ftatum Verum fi resferio foretagenda, ficominus collatis armis congrediendum effec cum adver= fario, non video quid hac tela poffint , quibus apud fuos fretus, quafi triumphum agit. Siquidem ut interm non excutiam altius , quare baptifmus fit per\miflusomnibus, cum czeterorum facramentorum functio tam paucis mandata fit , preefertim cum iifdem jab codem utrumque diétum fit : Te, baptixate omnes \ gentes. &, Quorum remiferitis peccata, remittuntur cis. Adhæc, an ficut adimitur jus abfolvendi, ita poflit adimi jusbaptizandi: deinde, an quem Ecclefia refecat, hocanimo refecet, ne poft ullo munere Ecclefia{tico fungatur: preeterea, an Donatifta fenferint cos, qui olim vere baptifmum acceperint > & adimpietatem relapfi fint, rurfus efe baptizandos: an cos, qui in Heereft, & ab Heereticis aqua tinéti non vere baptiſmum acceperint: utnon exquiram an qua de facramento & charaétere tradidit Auguftinus, nitantur argumentis fat efficacibus: nec enim in re guidguam ab illo diffentio, & Donatiftas non pro Hereticis folum , verum etiam pro Schifmaticis, & infaniffimis latroni. bushabeo. Et facile mihi perfuadet qualibus qualibus argumentis , quod vel circa probationem ullam perfuadet auctoritas Eccleſiæ, & {chifmatis odium: tantum illud expendimus interim , an hic locus Euangelicus {atis efficax fit ad coarguendum Donatiftarum errorem. Primum enim nihil commoverit adverfarium , Auguftinus totiesadfeverat & inculcat, Joannem [hoc folum ignorafle, quod Chriftus fibi proprie ferva[ret baptifmum. Neque enim id fatis arguit, quod ait: | Hic eft qui baptizat. cumaddat, in fpirstu €> igni, non | diftinguens au&orem baptifmi > fed genus baptifmi. Nam quod Joannes baptizabat, autore Deo baptizabat: alioqui fi quisexhisverbis : ipſe eft qui baptizar, contendat,neminem baptizare præter Chriftum > quomodo Paulus dicit baptizaram a fe Stephane domum? QuomodoChriftus mandat A poftolis: ite, baptizate, fi folusipfe baptizat? Neque protinus confequens eft, fi Chriftus eft omnium facramentorum autor 3 ideo per quemvis illa conferri. Donatiftæ adfumebant Hæreticosextra Ecclefize confortium effe, extra quam non fit baptifmus. Ad quam rem comprobandam, multis Scripturarum teftimoniis utitur Cyprianus & argumentisitem plurimis: cumque hoc complures Epifcopi, quorum fuffragia recenfentur in A&is Synodi Carthaginienfis. Mihi quidem modis omnibus probatur, quod definivit Ecclefia: tantum in hoc hæe adduximus, ut oftenderemus exempli gratia locum ad! vi&oriam detortum. » noverat Quod nunc di&urus fum > haud {cio an vel praeci- roc puamallaturum fivutilitatem , fi quis dextre praeftite- Dheolorit: idefthujufmedi, utlocos aliquot’ Theologicosaut 4 £4vid. Quum enim cumdem Dominum quem filium David Qu i 2 Appellat, pater »profecto, quia verumbhunc hominem, vesum credidit er Deum. Ac mox: Sed in hoc quod cum paſt Tom, V.