VIII. Quum effet illi clayiculain bello fracta ac Me¬
dicus a quo curabatur, in fingulosomnino dies aliquid po¬
{ceret ; Sume sinquit, quantum voles ,namclavem habes : lu¬
dens ancipitivoce; xach enim Græce & clavem fonat, qua,
aperitur {crinium aut oftium > X commiſſuram humeri cun
petore. Quid hoc animo civilius, cui & indolore, & erga
avarum Medicum jocati libuit , nec ob cruciatum móro¬
fior, nec improbitate poftulantis offenfior.
TX. Duoerant fratres, quorum alteri nomen mpho¬
taros, quod Græcis fonat ambo
fonat merque. Philippus itaque animadvertens Æecateron
effe cordatum ac gerendis rebus accommodum , contra
Amphoteron ineptum ac degenerem, invertit illis nomi¬
na, dicens, Hecateron effe Amphoteron, A mphoteron autem effe
Udeteron, id ct, neutrum. Significans, alterum fratrum,
videlicet Hecateron, duorum ia fe virtutes compleéti, al¬
teri nihil reli@um. Itaque ei qui Amphoterosdicebatur,
mutavit nomenin contrarium, utsdéreaos diceretur, quafi
nullius pretii.
X. Quibufdam ipfi confulentibusut cum Athenienfibus
afperius ageret, refpondit, Z/osabfurde facere, qui bomini
cuntta ad gloriam tumagenti, tum patients (uaderent, ut glo¬
rie fue theatrum abjiceret : fignificans , fefe hoc agere, non
ut Athenas everteret , {ed ut civitati celeberrimæ do¬
étiffimorum virorum copia florenti fuas virtutes pro¬
baret.
salteri Mecateros, quodillis
XI. : Duo pariter fcelerofi fefe invicem accufabant ,
cognofcente Philippo: audita caufa pronunciavit, wt alter
exfalaret Macedonia, alter illum infequeretur. Hoc Grace
fonat jucundius, quod oéuyv &ad fugientem pertineat ,
& ad exfulantem : fugientem autem infequimur. Neu¬
trum igitur abfolvit Philippus, fed utrumque damnavit
exfilio. j
XII. Quumappararet in loco
moneretur illic non efle pabulum
quit, ef noſtra vita,
cogimur ?
XIIT. Quum arcem quamdam ac prefidium capere
deftinaffet, valde munitam, atque exploratores retuliffent,
prorfus effe difficile, atque adeo etiam impoffibile : per¬
Contatus eft, num ufque adeoarduum effet, utnecafinus
auro onuftus poffet accedere : fignificans, nihil effe tam mu¬
nitum, quod auro non expugnetur. Quod ipfum Poeta
fignificarunt fabula Danaes a Jove ftuprate, fed Deoin
aurum verfo. Unde Flaccus , Auruns per medios ire [atelli¬
ÉCSSNEE perrumpere amat caftra potentius Ferro.
XIV. Quum hi qui apud Lafthenem erant quereren¬
tur, indigneque ferrent quod quidam ex Philippicomitatu
dicerent ipfos proditores, Philippusrefpondit, Aacedo¬
nes effe ingenio parum dextro, fed plane rufticanos, qui ligo¬
nem nihil aliud nofentvocare quam ligonem. Alludensad illud
proverbium celebre, rd ctina tne , TAV CKO HY CAO Mya.
Innuit autem, illosre vera effe proditores. Rufticana ve¬
ritas quamque rem fuis nominibus appellat.
XV. Filium Alexandrumadmonere folebatsut cum Ma¬
cedonibus comiter haberet confuetudinem » Vulgointerim
conciliata benevolentia vires ac robur fibi parans, dum li¬
ceret alio regnante efle humanum : prudenter intelligens ,
ut nulla remeliusconftabiliri imperium, quam civium be¬
nevolentia : ita difficillimum effe jam regnumadminiftran¬
ti erga quoflibet effe humanum, non folum quod Regia
poteſtas oppofitafit invidia, verum ctiam quod Refpubli¬
ca non poflit efe incolumis , nifi fcelera fuppliciis coer¬
ccantur. Regibus cnim haétenus temperanda eft humani¬
tas erga cives, ut interim Regiam tueantur auétoritatem.
Nam immodica bonitas fæpe contemptum parit.
XVI. Eidem fuadebat, uteosquiin Republica polle¬
rent auctoritate tum bonos, tum malos fibi conciliaret ami¬
Cos,ac bonis quidem uteretur, malis vero abuteretur, Præ¬
cipua Regumarseft, nullum rejicere, fed ad publicam uti¬
litatem omnium operamaccommodare. Quemadmodum
Deus unicus totius mundi Monarcha , malis geniisac impiis
hominibus abutitur ad utilitatem Ecclefie : ita Princi¬
pes cordati norunt & probis &improbis uti: non quod ipf
per malos mali quippiam faciunt, fed quod per malos pu¬
niunt malos. At multi funt Principes quipræpoftere bonis
abutuntur, malisutuntur. Ad tyrannica negotia viros ad¬
1 Vidg P, Leopardum Lib. xiy, © 13,
pulcro caſtra metari, &
projumentis; Qualis, in¬
f etsam ad afinorum commoditatem vivere
IV. 194
> quo vulgus effe re”
quod agunt, cxiftimet.
XVII. Idem Philippus quum Thebis obfes effet, Phi¬
lonis Thebani hofpitio ufus eſt, muitiſque inſuper ab co
beneficiis affectus. Is quum viciflim a Philipponihil mu¬
neris vellet accipere; Neme inquit Philippus, beneficentia
[uperatum hac laude Jpolies, quod hatkenus a nemine beneficiis
viétus fuerim. O animum imperio dignum. Pulcriusexi¬
ftimavit benefaciendo quam potentia vincere.
XVIII. Quum multi bello capti venderentur, Philip¬
pus in auétione fedebat fublata verte parum decore. Qui¬
am igitur eorum qui vendebantur exclamavit 5 Parce mi¬
è, Philippe, paternys enim tibi Jum amicus. Philippo vero
interrogante, quo paito, & unde, 6 homo, conflatacft haca
micitias Tum ille, Volo > inquit , propius accedens diceres
um admiffus effet, quafi arcani quippiam dicturus; De¬
mitte inquit, chlamydem aliquantulum nam ad iſtum modunz
indecenter fedes. Mox Philippus, anc, inquit, finite abire
liberum. Nefciebam enim illum mihi vere benevolum &
amicum effe. Non offenfas eft Rex tantus, nec fimula¬
tione, necadmonitione ignoti hominis, fed mul & fimu¬
latione mutua fimulationem texit, & tantillum officium
magno libertatis præmio penfavit.
XIX. Quodam tempore ab hofpite quodam invitatus
ad ceenam , inter eundum plures forte obvios fecum ad¬
duxit umbras. Ubi fenfit hofpitem turbari , quod tam
multisnon fufficeretapparatus, premiffo ad fingulosami¬
cospuero, juflitut placenta fervarentlocum: ill perfua¬
fi dum placentas ex{pe&ant , paululum edebant, ita fa¬
Stum eftutecena fuflecerit omnibus. Faceto joco fimul &
elufitamicos, & hofpitispudori fubyenit.
Hippareho Euboico vita defunéto 5
pra fe ferebat quam illius mortem acerbe ferret. Itraque
cuidam volenti dolorem ipfius mitigare dicentique; Arta¬
men ihe tempeftive deceffit, jam natu grandis : Sibi quidem
iph, inquit Philippus, tempeftive deceffit, fed mihi prapropere:
ors enim illum anticipavit, priufquam ame beneficium ac¬
ceperit nofira dignum amicitia. Perquam rarum eft, Prin¬
cipem fentire gratiarum affectus > {ed amicis pleriquenon
aliter quam equisutuntur, dum ufui funt, curant, inutiles
factos abjiciunt , cofque fpoliant citius quam beneficio
Juvant.
XXI. Ubi refcivit Alexan
pater ex pluribus foeminis gigneretliberos, fic illum hor¬
tatus elt; Ergo quum plures habeas regni competitores , da
operam ut honefiusac probus evadas, ut non per me, fed per te
ipfum regnunz obtinuiſſe videaris. Vix ptudentia vere Regia
preditus, non confolatuseft flium > fedmetumillius au¬
xit,, quo magisexftimularetad virtutem : indicansillinon
aliter fperandum paternum regnum, nifife fucceflione di=
gnum præberet, nec tam magnum efleregnumadipifci,
quam regnum promeruiffe,
XXII. Eumdemhortabaturut aufcultaret Ariftoteli 5
cui traditus erat inftituendus, daretque operam Philofo¬
phia ; Ne, inguit , multa committas „queme feciſſe nunc peni¬
tet. Perfpexit egregius Princeps, neminem Philofophiæ
expertem regno idoneumefle, nec puduit fateri, fe multa
per errorem fecifle perperam , quod a teneris unguiculis
Philoſophiæ præceptis non fuiffetimbutus. Nam quiex¬
perimentis difcuntadminiftrare regnum, licetingeniofe¬
liciffimo nati fint , tamen & ſero & magno Reipublica
malo tandem evadunt boni Reges. At qui Philofophize
preeceptis p'æmonitusaccedit, fiadfirmens integra, vix
poterit ab honeſto defleGtere. Ubi funt interim qui literas
ftrandam prorfus inutile?
XXIII. Ex Antipatri amicis quemdam in judicum
numerumadferipferat. Verum poftubi cognovit illum tin¬
gere barbam & capillos,,, fubmovit eum dicens; Quiin
capikis fidus non eſſet, eunzinrebus gerendis non vider: dignum,
cui fideretur. Fuco utebatur in tingendis capillis, ubi non
multum erat lucri , multo magis uſurus erat fuco in publi¬
cisnegotiis, ubi dolusinterdum ingens adfertemolumen¬
tum. Et hanc oportet Regum præcipuameffecuram, ut
cognofcendis caufis viros preficlant incorruptos. : Id qui
fieri poteft, ubi venduntur judicandi munia > &isdefipna¬
tur judex , non qui vir melior eft »fedquiad dandum priory
Tera. IV, AUT