Page 83 [83]
137
piam ex Helotum , id eft, fervorum Laconicorum nume¬
Yo 5; Tw ne, inquit , exiftimas Laconem ad teventurum , ut abs
“te ferat quatuor obolos® Maluit fe fateri fervum, quam hoc
probri admittere in nomen Lacedæmonicum.
XXI. Quum Thebanidevi&isapud Leu&ra Lacede¬
moniisadipfum veniffent Eurotam , & quidam gloriabun¬
dus dixiffet, ubi nunc Lacones? Spartanus quidam ab illis
Captus, Non adfunt, inquit , alioqui voshue non veniferis. Ne
victus quidem & captivus potuit oblivifci indolis Laconi¬
ce, nectulit vi&oris ja6tantiam.
XXII. Athenienfibus quum tradita civitate poftula¬
rent, ut Samum tantum ipfis relinquerent, ita refponde¬
runt Lacones; Hoc tempore qutoveftri non eftis, alios habere
poffulatis: unde natum: eft proverbium :
Qui femetipfum nonbabet, Samum petit.
XXIII, Quum Lacones civitatem quamdam armis
cepiflent, Ephori dixerunt, Perijs javentutislutamen: Non
enim pofthac habebunt adverfarios. Gaudebant quidem de vi¬
&toria, fed juvenibusexercende virtutismateriam ereptam
dolebant.
XXIV. Quum Lacedemoniorum Rex polliceretur
{e fundituseverfurum alteram quamdam civitatem > que
fæpenumero Lacedæmoniis exhibuerat negotium , non
permiferunt Ephori dicentes; Nequaquam abolebis, neque
fubvertes juvenum coter. Urbem infeftam appellabant co¬
tem juventutis, quod per eam juventus acueretur ad bel¬
landi peritiam.
XXV. Lacedamonii non
qui puerosad luétam exercerent, utvirtutis eflet certamen
non artis. Unde & Lyfander interrogatus, quo pactoa
Charonte victus effet, refpondit, vario artificio. Non exi¬
ftimabat ea gens, in quavisre fpeciofameffè viétoriam,quæ
callidis confiliis contigiflet, potius quam animi corporis¬
querobore. Ars autem omnisut anaturali fimplicitate re¬
cedit, ita dolo affinis eft.
XXVI. Philippoquum perveniffet in agros Lacedæ¬
moniorum , fcripfifletque, utrum vellent ipfum venire ho¬
ftem, anamicum, refponderunt, Nestruzz. Unico verbo
abfolverunt fententiam, quod erat Laconum: ac fimplici¬
ternepantes Regitranfitum!, quod erat virorum fortium.
XXVII. Lacones Legatum quem ad Antigonum
Demetrii filium miferant, quohiam acceperant quod An¬
tigonum appellaffet Regem smulétarunt, quamvis inan¬
nonæ penuria medimnum frumenti in fingulos ab ipfo re¬
portaret. Tantus erat apud illos legumrigor, ut nectanto
beneficio fublevata inopia ab illis veniam impetraret, ut
unius yoculæ gratiam facerent profpere legatione perfun¬
a
preeficiebant peedotribas,
0.
XXVIII. Quum improbus quidam fententiam dixif
fetoptimam, ipfam quidem fententiam approbarunt > fed
co qui dixerat amoto , alteri cuidam inculpatis moribus
eamdem fententiam tribuerunt. Adeo in Republica nihil
honoris habendum putarunt hisqui flagitiofe viverent: au¬
torem mutarunt, ne effet dedecori Reipublicæ, confi¬
lium non rejecerunt, ne ob privatam ignominiam publi¬
cam utilitatem neglexiffe viderentur. Meminit hujus &
A. Gellius.
XXIX. Quum duo fratres inter fe diffidium haberent,
Lacedæmonii mulétam dixere patri, quod filiorum difcor¬
diam diffimulaffet. Juvenibus ignofcendum putarunt, fed
quicquidilli per calorem ætatis peccaffent, parenti imputa¬
bant, cujusauctoritas providere debuerat ,ne quid inter f¬
lios oriretur fimultatis.
XXX. Cantori apud Spartanos peregrinanti dixere
mulétam , quod citharam digitis pulfaret, non ebore. Adeo
non patiebantur innovari publico uſu recepta. Hoc ftudio
cuidam alteri ex novem chordis duas incidit Lacedæmo¬
nius ille. |
X XXI. Duopueriinterfe pugnabant, quorumunus
alteri letale vulnusinflixit. Puèrorumautem fodales quum
fauciusillemoriturus effet, pollicitifancilli vindiétam , {e¬
que vulneris auétorem interfeéturos. At ille, Nequaquam y
inquit, per Deos: Non enim aquum cf, quandoquidem & a e
hoc fatluruscram, fiantevertijem, fique frrenuus fuifem. In¬
dolem vere Laconicam , qui vi&usac moriens jufto tamen!
viétori favebat,, quod virtute nondolo fuperaffetadverfa¬
rium. Quid talibusingeniisfelicius,, fi a teneris ad veram
138
A| virtutem fuiffent inftituta » potius quam ad militarem duti¬
ciem?
XXXII. Alter quidam puerco tempore quo mos erat
apud Spartanos, ut pueris ingenuis fas effer, quod quifque
poflit fuffurari , fed haétenus ut deprehendi turpe effet :
quum vivam vulpeculam quam fodales erant furati „ſibi ab
cis traditam fervaret, veniflentque qui eam perdiderant,
inquirendi gratia, vulpeculamfab vefte abditam tencbat.
Ceterum quum efferata beftia latus pueri ufquead intefti¬
na eroderet, diffimulavittacitus , ne proderet furtum. Mox
vero quum digreffis illis pueri vidiffent quod acciderat 5
objurgabant illum dicentes , preeftiterat aperire vulpecu¬
lam, quam ad mortem ufque celare. Nequaquam, inquit,
imo praftat doloribus immori, quam bac nota traduci, ut ob
mollitiem dicar lucrifeci]e visam ignominiofam. Quidabfo¬
de » fi tam feliciter natis ingeniis accefliflet Philofo¬
phia: i
XXXITI. Quum quidam forte obvii Laconibus di¬
xiffent, fortunatieRis, 6Lacones: nam modo hinc abi¬
verelatrones; Mon nos, inquiunt,. per Enyalium (ficenim
illi Martem vocant) fed illi potins fortunati ſunt, qui in nos
non inciderint. Adeo gens ea gerebat animos ad omnia im¬
pavidos, qua vulgus hominum formidat.
XXXIV. Läcon quidam interrogatus, quid artis {ci¬
ret, Liber inquit, ee. Ea gensnec difciplinis Philofopho¬
Tum ,necopificiisexercebatur, tantum inviétis animisli¬
bertatem tuebatur, nec hominibus nec vitiis fervire do¬
cilis.
XXXV. Pucr Spartanuscaptus ab Antigono Rege,
ac fùb hafta venditus , in cæteris omnibus, quacumque pu¬
tabat ab ingenuo decenter fieri pofle, obfequenseratei,
qui ipfum fuerat mercatus, cæterum Juflus adferre matu¬
lam , haud fuftinuit dicens > 201 ferviars. At quuminftaret
herus, puer confeen{o teéto dixit 3 Senties cujufmodi merca»
tum feceris: moxque fe e fublimi precipitem dedit ac pe¬
rit. Captivus efTe poterat yfervilia facere non poterat, ac
femetin libertatem morte afferuit.
XXXVI, Alter quum venderetur, rogatusa licitato¬
re, erisnefrugi fi fuero mercatus; Etiam fi non fueris merca¬
tus. Ne fortuna quidem fervilis docere potuit illum fervilia
loqui. Qui enim natura probus eft, ubique & apud omnes
probus eft.
XXXVII. Alter quidam captivus, quum vendere¬
tur ,ac præco diceret , fe mancipium vendere, Scelefte, in¬
quit , zon tu dicescaptivum? Non puduit duræ conditionis,
fed puduit tituli fervilis. Tantuseratlibertatisamor,
XXXVIII. Lacon quidam in clypeo proinfigni ge¬
tens mufcam , eamque non majorem vera : quibufdam irri¬
dentibusdicentibufque , quod id ftudio fecifet quo lateret,
Imo inquit, ut fim confpicuus. Tam enim prope accedo ad ho~
fies utab iphis infigne cujufmodi fit videri poffit. Salfiffime con¬
viclum ignaviz vertit in argumentum fortitudinis.
XXXIX. Lacedæmonius alter quum fuper convi¬
vium effetillatalyra ; Noz eff inquit, Laconicum nugari,lon=
ge diflentiensa ceteris Græcis, quibus nullum convivium
ſuave videbatur abfque mufica. Id Laconi nugale videba=
tur, qui Jautiusexiftimabat honeftis ac fettivisfabuliscon+
dire compotationem , quam inani lyrae ftrepitu.
XL. Spartanus interrogatus, num tutum effet ad Spar¬
tam iter ; Refert , inquit, qualis co defcendas.. Nam. leonesilluc
enntes plorant, leporesautem inumbracnlis venamur : fi gnifica=
vit nec ferocibusac violentis effe tutum proficiſci Spartam y
nec mollibus & effceminatis: quod hoftilianimo illuc prò»
ficifcentes male acciperentur a fortioribus, delicatos ho¬
munesillic non finerent la{Civire in tenebris.
XLI. In lu&andi genere, quod illi chirapfiam appel¬
lant, quum is qui collum alterius R fruſtra, præterque
legem paleeftree pulfaret undique , & in terram detraheret 5
pofteaquam corporis viribus deftitueretur, qui inherenti
cedere cogebatur, brachium urgentismomordit: cumque
alterdiceret, mordes, 6 Lacon , feminarum more; Non, ins
quit, fed more leonum. Ut folerter objectamignaviam de¬
torfit in laudem fortitudinis. Nullum enim probrum apud
illos deteftabilius , quam muliebris imbecillitatis. Jure au¬
tem (emorfuliberavit, qui præterjus certaminis urgebatug
avido.
XLII. Claudus ad bellum proficifeens > quum abaliis
Tom. IV, 1} rides
G
F