129
nimoque conftans: hoc genus non damnavit Lycurgus, ut
quod nec operofis artibus conftaret nec pro frugalitatelu¬
xum induceret. Adfcititium cultum magnoque paranda
lenocinia non probayit. Quo magis deteftanda eft quorum¬
dam preepoitera cura , qui corporis eas partes vellunt ra¬
duntque, quibus natura pilos dedit , non tantum ad deco¬
rem aut verecundiam, verum etiam ad tuendam valetudi¬
nem : contra illic eliciunt {ylvamartificio, ubi natura vo¬
duit effe glabriciem.
LXXXV. Præcipere folebat, ut pofeaquam in bello
hoftem vertifent in fagam, ac ſuperaſſeat, tam diu fugientes in¬
fequerentur, doneo certa efet vittoria » Moxqueretrocederent.
Neque enim Græcorum convenire moribus , Cos trucidare
quicefliffent: idque non folum honeftius, verumetiam uti¬
lius effe dicebat. Siquidem hoftes, quibufcum reseft subi
cognorint Lacedemonios parcere cedentibus ə occidere
vero qui loco non cedunt, fibi conducibiliusexiftimabunt
fugere quam perfiftere. Frequenter enim defperatio ma¬
num robur additánimo, non minus quam {pes victorias.
Dia autem Graecos legibusac difciplinis imbutos etiam
inbellismeminiffe clementiæ : Barbaricæ feritatis eft fævi¬
re inproftratos. Sed rurfus ita temperanda eft clementia 5
ne nobis fit exitio. Fit enim non raro, ut hoftisfugam fi¬
mulet, utredintegratis yiribus acrior infurgat in yictorem.
LXXXVI. Percontanti quam ob rem hoftium ceforum
cadavera fpoliare yetuiffet; Ne, inquit; duz Jpoliis incum¬
bunt , pugnamneglicant, (ed panpertatem una cune ordine fer-|
vent. Utvirille fapiens ubique civibus fuis mevuit a divitiis 5
tamquam afonte plurimorum malorum, quum apud homi¬
num vulgus nihil expetatur ayidius, quaft in his fint praci¬
puafelicitatis humanæ præfidia.
LXXXVII. Dicere folebat, Rempublicam duabusre¬
bus contineri , pramio pena. Refert MarcusTullius libro
Epiftolarum ad Brutum.
Ix s AND) GR.
LXXXVIII. Lyfander pretiofas veftes, quas Dio¬
nyfiusad filias ipfius miferat, nonacccpit , dicens, Vereor ne
his amika turpes videantur.
LXXXIX. Idem, quumaliquanto poft idem Diony¬
fius ipfi mififfet ftolasduas, jubens ut utram elegiflet eam
mitteret filiæ; Zpfa , inquit, rethins eliget : itaque accepit
ambas & abiit. Tn hoc exemplo nihil cft imitandum, nec
viro Lacedæmonio dignum : nec aliud ab hoc Duceex{pe¬
étandum fere præter malitiofamingenii vafriciem.
XC. Is quum egregius fimulandi artifex evafiffet, ac
pleraque que crudeliter & avare gerebat » callidis fucis or¬
naret, juftum nonalia re quam utilitate, & honeftum com¬
modo metiens, fatebatur quidem veritatem mendacio præ¬
ftantioremeffe , fed utriufque dignitatem ac pretium utili-|
tate e{timandam. Invertit vir improbus Philofophorum|
dogma, qui quod honeftum eft, idem volunt utile efle: hic
quicquid effet utile, idem ducebat honeftum.
XCL. Ad eos vero qui ipfiprobro dabant , quod plera¬
que doloac fraude gereret, non palam virtute conficeret 9
hac parte Hercule generis auctoreindignus, ridens dixit;
Ubi quod vellet non afequeretur leonis exuvinm, ibi vulpinum ap¬
plicandumefé: {entiens quod honeftis rationibus non pofler
effici, idfiaude dolifque perficiendum.
X CIT. Rurfus aliis illivitio vertentibus , quod foedera
que cum jurejurando feciffet in Mileto violaffet ait, Pue¬
ros talis efe fallendosyviros jurejurando : quafi hoc ipfum effet
viro dignum ,perjurio fallere. 3 RA
XCIII. Quum Athenienfes non virtute, fed infidiis
viciffet juxta flumen, cui nomen Ægis, cifque fame pref
fis, urbem in fidem fuam accepiffet, fcripfit Ephoris, captal
[ent Athena : perinde quafivi rem gefliflet, gloriam aucu-|
pans mendacio. a (ae À
XCIV. Quum Argivi de ditionis finibus ambigerent
cum Lacedzmoniis, affeverarentque fe juftiorem habere
caufam, Lyfander ftri€toenfe, Qui hoc, imquit , fuperior eff,
qs optime de finibus difputat. Abcequo & bono vir infolensad
yim provocavit. Ta |
XCV. AdBæotos ancipites, nec huicnecilli parti ad¬
diĉtos, quum per illorum confinia faceret iter, Legatos mi¬
fit, qui percontarentur, #74 rolis an inflexis haftis per il lo¬
rum agros proficifci deberet : fignificans five amici eflent
Boœotii, five inimici, nihilo minus {e coepto itinere perre¬
Lace: I 130
uod per hoftium agrositurus effet ereétis ha¬
ftisad propulfandum fiquisobfifteret: peramicorum inyer¬
fis, veluti nemini nociturus, Hoe dictum nonnihil refipit
indolis Laconica, quinecinimicis fopplex effe vellet, nec
amicis grayis.
XCVI. Megarenfi cuidam in publico conventulibe¬
riusadverſus ipſum loquenti ; Tua verba, inquit, arice, opus
habent civitate : fignificans in civili confetti cuigue liberum
elle quæ videntyrdicere , in bello non effe camdem liber¬
tatem.
XCVII. Cumad Corinthiorum qui defecerant muros
perveniffent, videns Lacedzemonios conantes aggredi, ac
forte accidiffer, ut lepus confpiceretur excitatus tranfilire
foflam; Noz pudet, inguit, ó Spartani, bujufmodi formidara
hoftes, quorum manibus ob ipforum ignaviam lepores iador¬
mint? Cafam fortuitum folertia Ducis torfitadanimum
addendum militibus.
XCV II. Bidem in Samothrace oraculum confulen¬
ti facerdos juffit, ur quod in vita maxime fceleratum com¬
mififfet , diceret, Ile facerdotem rogavit; Urrum hoctno an
Deorum jufu facere oportet è quum facerdos refpondiflet,
Deorum jufu 5 Tuigitur bine difcede , ac Diis dicam fi percon¬
tentar. Tic cuique liberum eft, utrummalitlaudare ani¬
mum ab omni fuperftitione liberum , an prudentiam qui
fenferit facrifici fucum hoc agentis, ut
ex confcientia cri¬
minis haberet illum obrioxium. Mos erat Lacedamoniis,
\nihil aggredinovaerei, nifi confultisoraculis:at Lyfander,
|quum nulla religione teneretur nihil
folitus eft fuis vitiis honefti fpeciem pe
fucceffit.
XCIX. Interrogantt Perte, quam Rempublicam
maxime probaret ; Eam, Inquit, ia qua fortibusviris acme¬
ticulofis congruautrifaue redduntur. Sentit virtutem invitari
premiis, ignavos excitari ignominia. Nimirum, hoc eft,
quod apud Homerum ftomachatur Achilles sidem hono=
ris haberi ignavis ac fortibus. Ea fententianon folum habet
locum in Republica, verum ctiamin privatis familiis, Sunt
enim hee duo precipuaad conferyandam cujnilibet gregis
difciplinam. Honos enim non folum alit artes, ut habet pro¬
o fecins hinc quoque
tere , tametfi parum
chia fit, an Atiftocratia, an Democratia »analiqua Reipu¬
blicæ forma ex his temperata , quam utin quacumque gu¬
bernatione difcrimen habeatur publicum inter viros utiles
Reipublicæ & ſuo viventesabdomini.
C. Cuidam apud Lyfandrum Jactanti, quod ipfum &
laudibus veheret , & adverfus obtreétantes tueretur; Duo,
inquit, mihi funt boves ruri > tacentibus ambobus , tamen certo
novi uter fit ignavus uter ad laborem firenuus. Senfit, veram
virtutem non egere laudibus humanis, quum ipfa fecum,
ducat fuam laudem ac decus. Ceterum qui nihil gerunt
præclart, his opus eft præconibus.
I. Ad quemdama quo conviciis impetebatur; Dic, in¬
dic nihil omittas y ft qua tuum ani=
mum malis, quibus videris plenus, valeas exonerare. Ingen¬
tis animiargumentum, neira quidem dignum arbitrari ma¬
ledicum , quum in promptu eflét ultio.
TI. Aliquanto poft defunéto jam Lyfandro, quum de
focietate belli nata eflet controverfia , Agefilausadiit Ly¬
fandri domum, inquifiturus fuper hac re literas, quas Ly¬
fanderapud fe detinuerat. Reperit autem preeterea librum
Lyfandro conferiptum de novando Reipublicze ftatu,quod
oportet regnum ab Eurytiontidis& Agide ablatum (Nam
ex histantum familiis fas erat creare Reges) in commune
ponere, ac Regemeligi exoptimis: quo videlicet hocho¬
noris decerneretur, non his qui genus dusiffent ab Hercu¬
le, fed iîs qui tales eflent virtute, qualis fuiflec Hercules:
quandoquidem virtute, non generis commendatione, &
illead divinos honores fubyectuseft. Hanc orationem A¬
gefilaus nitebatur apud cives evulgare cupiens per eam
oftendere, qualis civis clanculum fuiflet Lyfander, non
Gne calumnia corum, qui Lyfandro faverant. Sed ferunt
Cratidem, qui tum inter Fphoros primas tenebat, veri¬
tum ne leéta oratio perfuaderet, revocaffe ab co confilia
Agefilaum , ac dixifle, 707 folum non ef refodiendure Lyfan¬
drum y fed iplam potius ovationemcum illo defodiendam » quod
‘callide &cad per(uadendumaccommodate compofita vide¬
retur, Hoc factum declarat Lyſandri perverfam ambitio¬
l Tom. IF,