Page 64 [64]
OCR
enim in bello preeclar rei geret, cujus animum mortis metusoccupavit. IdemaffeGusinomni vitamortaliuma pulcerrimis facinoribus revocare folet. XX X VIL Roganti quam ob caufam Spartiata ad tibiarum cantum inituri prelium exercerentur ,Urquumad numerum inquit, incedunt , appareat qui formidolofi fint, que fortes. Nam anapeeftorum ictus ftrenuis addebant animum, vehementer meticulofis pallorem ac tremorem incutiebant. Itaque quum pes non refponderetad modules tibiarum , prodebatur ignavorum imbecillitas. Magni fiquidem refert, ut Dux perfpeétos habeat militum fuorum animos, quo norit qui fint aprelio fubmovendi, aut qui qua pute exercitus collocandi. Valerius Maximus libro {ecundo putat tibias adhiberi folitas ad incitandos militum animos: contra Thucydides apud A. Gellium tradit, pro rubis & cornibus Lacedamoniosad prelium tibiis uti folitos, ad moderandam vim & impetum militum, nefparfi difpalatique proruerent inhoftem, fed compofite incederent fuo quifque ordine. Proditum eft literis , Cretenfes cithara præcinente prælium inire folitos. XX XVIII. Quum guidamapud Agefilaum admiraretur Regis Perfarum felicitatem,quod admodum juvenis effet; Ne Priansus quidem, inquit, quum hoc effet atatis, erat infelix : indicans neminem appellandum beatum nifiad{upremum vitæ diem perveniflet , quod nec Priamo, nec Croefocontigit. XXXIX. Quum maximam Afie partem armis fibi fubegiffer, conitituerat ad ipfum Regem Perfarum proficiſci, ut cum compeſceret: qui fic erat quietus abello, ut interim Græcorum duces pecunia corrumperet : cæterum revocatus domum ab Ephoris ob Spartam Græcorum obfidione cin&am !(Nam id Rex Perfarum pecuniis miflis effecerat) paruitdicens, Bozum Imperatorem legumimperatisparere oportere: citraque cunétationem folvit ex Afia’, magno fui defiderio reliéto Graccis Afiaticis. Offerebaturrel bene gerenda occafio, invitabat illum Græcorumaffeétus utinftituta peragerct, fed Rexatyrannide alieniffimus legum auctoritatem exiftimabat omnibus anteponendam. XL. Quoniam vero Perfarum numifima fagittarium habebatinſculptum, ex Afia difcedens ajebat , fe triginta fagittariorum millibusa Rege Afia depelli. Tot enim Daricorum aureorum millibus Athenasac Thebas deportatis, & in plebis moderatores diftributis, Timocrates effecerat ut populus hoftilem animum adverfus milites fufciperet. Ephorisautem re(cripfitin hunc modum; Agefilaus Ephoris falutem. Afiam magna ex parte fubegimus, Barbaros expulimus, frequenter in Foniaconfiximus: attamen quoniam promagifratus auftoritate jubetis ut ifluc ad diem praleriptum adfim, confequor hane meam epiftolam , ab fortafis antevertam etiam. Nec enim mibi Principatum gero, fed tum Reipublice tum fociis Cr amicis Reipublicae. Atque itademum qui potitur imperio, vere legitimeque imperat , quum &iple paret imperiolegum & Ephororum ,aut quicumque fintilli, qui in Republica magiftratu funguntur. Quid hujus ducis animo moderatius? at quid eodem excelfius? XLI. Dein quum tranfmiffo Hellefponto iter faceret per Thraciam , nulli quidem Barbarorum fupplex fuitut daretur tranfitus, fed miffisad fingulosnuntiis, rogabat utrum per hoftium an amicorum regionem iret: ac cæteri quidem illum amice recipiebant venientem, ac difcedentemdeducebant. Cæterum qui Troadenfes appellantur, a quibus, ut fertur, Xerxes datis muneribus tranfeundicopiam emerat, tranfitus mercedem poftulabant ab AgefiJao, centum argenti talenta, totidemque fceminas. Atis irridens eos, rogavit cur non protinus veniffent accepturi quod pofulabant. Admovit exercitum, & congreffus cum his qui {e obiter collocarant inacie, omnes yertit in fugam » compluribus trucidatis: itaque ibi ferro viamaperuit. XLII. Itidem& ad Macedonum Regem nuntios mifit, rogans utrum per hoftium folumirent, an amicorum. Quum ille refpondiffet, fe confultaturum, Fiat, inguit, igitur confultatio ,nostamen interim iter faciemus. Rex admiratus hominis audaciam, fibiquemetuens, fatius ele cenfuit illum ut amicum fufcipere. XLIII. Thefalorum, qui hoftibus tulerant fuppetias, agros depopulatus eft. Virtus ficeratæquitate temperata, ut nec amicos lederet, nec inimicis parceret, ubi = A (fortuna dediſſetulciſcendioccafionem. Hocapophthegma noneſt, &ab indoéto quodam truncatimadjectum eft. XLIV. Ad Lariffzosautem qui non juverant res hoftium , Xenoclem ac Scythen legatos mifitamicitiz conciliandæ gratia. Hos quum Lariffeei comprehenfosaflervarent in cuſtodia, cæteriquidem id fatum graviter ferentes cenſuerunt, ut Agefilausadmoto exercitu Lariflam urbem obfidionevallaret. Atillenegabat, (è vel univerfam Thefaliam hac conditione welle capere,utexbisquos miferavalterins ucerci fatburamsamifiwrus utrumque fi illos bello laceffiffet = ita> que captos acceptis conditionibusliberavit ac recepit. Tam atrocem injuriam duorum amicorum incolumitati condonavit, alioqui contumeliarum impatiens: dicas illum fuos affectusin {ua habuifle poteſtate. XLV. Feliciter pugnatum erat apud Corinthum : in co preclio quamquam accepiffet Spartanorum admodum paucos defideratos: cæterum e Corinthiis & Athenienfibus aliifque fociis ingentem numerum interiffe,adeo non gavifus eft, nec elatusea victoria, ut graviter ingemifcens deploraret Gracia vicem, Alex, inquiens , Graciam , quatos virosintefinobello perdidit, quot univerfis Barbaris debellandis fatis efè poterant. Viromagnanimo viétoria eratoptabilis y {ed carior erat fociorum incolumitas. Quo animo tuliffet ille fi plurimorum civium interitu fuiffet empta victoria ? Non parum laudis promeretur hic afteétus in Duce Lacedeemonio , tum natura bellaci, tum Ethnico: at Chriftiano Principi nulla non debet effelugubris victoria , que plurimorum etiam hoftium exitio contigit. XLVI. Cxterum quum Pharfali urgerent, latrocinii{que yexarent ipfius exercitum , fexcentis equitibus ver= tit illos infugam, moxque tropheum ftatuit {ub Narthaciis. Necaliavićtoria magis lætatus eft , quod ipfe perfe conftituto equitatu paucorum , nec aliis adhibitis copiis, cosfuperaffet , qui de re equeſtri præcipue gloriabantur. Pulcrum ef vincere laceffentes, praefertim his preefidiis, quibus hoftes potiflimum fefe jaćtant. XLVII. Nunc accipe geminum in gloria cupidiflimo Duce, temperantiæ exemplum. Quum Diphridas illi e patrianuncium attuliffet, ut omiflis quæ tum agebatproD|tinus in Beeotiam irrumperet, quamquam deftinarat hoc ipſum poſtea majore aggredi apparatu, tamen magiftratibus obtemperans, accerfitisad {e viginti millibus eorum qui apud Corinthum militabant, invafit Boeotiam, ac juxta ,\Coroneam congreffus cum Thebanis, Athenienfibus, Argivis & Corinthiis ,ambas acies fuperavit, licet ipfe multis acceptis vulneribus corpore cflet graviteraffećtus. Que pugna cum eſſet inter res ab illo geſtas omnium maxima 5 quemadmodum feripfit Xenophon, tamen domum rever= {us, nihil de priftino victu vitæque modeftia mutavit ob tantos rerum fuccefltis, totque victorias. Multo dignior erat triumpho yiétoria, qua vir ille primum fuis confiliisantepofuitlegum auctoritatem , deinde tot egregiis facinoriE |bus nihilo factus eft infolentior. . XL VIII. Animadvertens civium nonnullos qui int pretio habebantur ac fibi placebant quod equis alendisintenderentanimum , forori Cynifcæ perfuafit , utconfcenfo curru certaret in Olympiis: hocpaéto Græcis oftendere cupiens , id genusexercitamenta nullius effe verze virtutis, fed nibilaliud haberequam opum & impendiorum oftentationem, eoquefoeminis efledigniorem quam vitis. XLIX. Quum haberet apud fe Xenophontem illum fapientem, eumque plurimi faceret, juflit ut filios fuos acz cerferer Lacedamonem ,docendos artem omnium pulcerrimam y videlicet, imperare , € parere imperio, Athenis florebat omnium Jiberalium difciplinarum genus, fed hanc ceteris omnibus præftantiorem cxiftimabat nufquam melius difci quam apud Lacedzemonios, ubinon verbis difputabatur de bene adminiftranda Republica, fed civium moribus honeftifima reiexemplum exprimebatur. Simulindicans, cos nonefle gerendo magiftratui idoneos, qui legibus ac magiftratuinefcirent obfequi, L. Proinderogatusabsquopiam, quam ob rem Sparta» [norum Refpublica præ cæteris , fecundis rebus floreret; | Quoniam ,inguit, plus cateris in hac ſeſe exercent, ut pariter e imperare & parere feiant. Que due res 4 civitatibus excludunt feditiones, & tuentur concordiam. i LI. Cum vita defun&us effet Lyfander , Agefilausnue mes B
