Page 42 [42]
OCR
55 DE gravifquedomina, cogit quidem ut pares, cxtertim vetat nefruaris. Et cupiditatem quidemacuit , voluptatem auem fubducit. Stratonicus igitur Rhodienfium luxutiem taxavit, quum diceret cos ædificare, tamquam immortales, obfonaretamquam brevi tempore victuros. Atavati parant quidem opus tamquam fplendidi, utunturautem veJut fordidi , & labores tolerant, quum careant voluptatibus. Ttaque quam Demades.adeffet-aliquando Phocioni prandenti, videretque menfam illi parcam ac frugalem efle A demiror te Phocion, inquit, qui Rempublicam admini itres, quum poffis ad iftum prandere modum. Nam ipfe venti gerebat magiftratus, adeo, ut quum exiftimaret Athenas minusefle, quamutfuo luxui fuppeditare poflent, e Macedonia quoque commeatum pararet: unde & Antipater hunc jam fenem confpicatus, dicebat velute victima oblata, nihil efereliquum, praterlinguam & ventrem. Te vero quis nonadmireturinfeliciffime, fi quum poflis iftum ad modum vivere vitam adeo fordidam, adeo ab homine alienam, nemini quicquam impertiens, tam incomis in amicos, tam non munificus erga Rempublicam, tamen affligeris, vigilas, operas conducis, captas heereditates, fübmittiste, quum tantum habeas otii viaticum , nempe fordidam parfimoniam ? Narrant,/Byzantium quemdam , quum moechumin deformi uxoredeprehendiflet, dixiffe: O mifer quid opuseft fapragora dote? Agetu quidem fcelefte mifces ac fubtaxas Reges, quod opes ſibi comparent » Regumque prefectos, tum hos qui dominari inRepublica primafque renere yolunt: at his quidem neceffitas ett, dam obainbitionem, faftum , & inanem gloriam exhibent convivia, largiuntur, fatellitium alunt, munera mittunt , alunt exercitus, gladiatores emunt: tu vero tantum negotii fuftines, perturbans ac diftorquensteipfum , quum cochlex vitam vivas, obanimifordes ac parfimoniam, & omnia molefta perfers, nullum inde fruétum capiens, haud fecus atque balneatoris alinus, qui quum ligna farmentaque deportet, ſemper ramen fumoac favilliseft oppletus 5 nec umquam particeps fit, neque balnei, nequeteporis, neque munditiei. Atque hac dixerim adverfus afininam iftam, ac formicarumvite fimillimam divitiarum cupidifatem. Eftautem & aliudavaritiz genusferinum , nempe ejus que calumniatur, que captat hareditates, qua circumyenit, que pluribusnegotiis involvitfefe, que curis diferutiat, numeratque quot adhuc ex amicis fint fuperftites. Atque hæc omnia quum faciat, nulla tamen ex parte fruitur quælitis; itaque quemadmodum yiperas , cantharides, ac phalangia magis deteftamur, atque odimus, quam ipfos urfosac leones, propterea quod interficiant ac perimanthomines, nullum ufum capientes ex his quosocciderint : ita magis convenit infenfoseffe his qui per fordesac parfimoniam mali funt , quam his qui per luxum. Nam aliiseripiunt, quibus ipfi uti, neque poffunt, neque folent: unde fir, utilli quidem quum abundant, & quod fatis fit habent, inducias agant, quemadmodum refpondit Demofthenes his, qui credebant Demadem defiiffe malum effe : Jam enim, inquit, faturum videtis, veluti leones. At his yerfantibus in publicis officiis,idquead nuliam rem nec ju iam cundamnec utilem , nullæ prorfus induciæ, nequeferiæ funt cumulandi divitias , propterea quod femper inanés fint, femperque egeantomnibus. Atifti fane, dixerit quifpiam, liberis & hæredibus ſervant ac recondunt opes, quibus dum vivunt, nihilimpertiunt. Verum perinde accidit utin muribus qui in metallisaureis vefcuntur arenulis , nec licet per eos auro potiri, nifi mortui feĉtione aperiantur. Porro filiis atque hzeredibus , qua de caufa cupiunt multam pecuniam , & amplas relinquere facultates? nimirum ut hiquoqueferventaliis filiis, non aliter quam faciunt canales fctiles, quæ nihil ipfe in fe recipiunt humoris , fed omnesaliainalia transfunduntaquam: donec aliunde quifpiam, vel calumniator, veltyrannusexftiterit, qui cuftodemillum intercidat, eoque comminutoaliodivitiasavertatacderivet: autdonec, quemadmodum dicunt, aliquis qui fit totius generis {ccleratiffimus, omnia bona folus devoret. Nonenim fervorum tantum liberi nafcuntur prodigi, juxta Euripidis fententiam, verum etiam fordidorum : quemadmodum Diogenes facete taxayit hoc hominum genus, quum diceret præftare arietem effe viri Megarenfis, quam filium; fiquidem quum erudire yidentur & inflitue A D E E 56 nt, inferentes in animos eorum pecuniæ ftudium, ac parfimoniam , veluti munitum quem» [piam locumin hæredibusædificantes , in quo tuto fervetur |heereditas. Nam hæc funt quæ monent ac docent, LucraTON, ac parcito, tantique teipfum effe putato, quantum habueris. Atquiiftudnonett inftituere, fed contrahere farcireque yelut marfupium , quo capere fervareque poflit quod fucritimmifiam. Quamguam marfupium tum deniqueredditur fordidum ac male olens, pofteaquam immiflum fucrit argentum. At avarorum liberi priufquam accipiant divitias, implentur amore divitiarum , ab iphis parentibus: quibus illi fane dignam pro inftitutione mercedem tependunt, dumeosnon obid amant, quod multum ab illis ſint accepturi, fed oderunt quod nondum accipiant, Etenim quum ab illis didicerintnihil admirari præter divitias, nec alio vitæ rationes referre , nifi ut quamplutima poflideant, nonfinuntillosvivere, putantque tantum fibiadimere tempus quantum illisadjecerit. Quas ob res vivis adhuc parentibus clanculum utcumque furripiunt, ac fuffuranturyoluptatem, fruunturque, & tamquam de alieno impertiuntamicis, infumentes in cupiditates ubi quid audito perceperint: verum ubi defunétis parentibus claves acceperint, ac figilla, tum protinus alia vitæ fpecies, vultus gravis Xautterus atque inaffabilis, non venit in mentem follis, non pila, non luéta, non academia, non lyceum, fed {ervorum examinatio, fyngrapharum infpectio, cum \difpenfatoribus , ac debitoribus difceptatio , tum occupatio ac follicitudo, quæ prandio priver, quæque noëtu ipfum in balneum comitatur. Cæterum exercitamenta in quibus fueratinftitutus, & aqua Dirces neglisuntur : quod {i quis illi dixerit, non audis Philofophum? qui poflum, inquit? non eft mihi otium patre mortuo. O te miferum, quid tibi reliquit pater, conferendum cum eo quod abftulit ? nempe libertatem & otium : quamquam non tam ille abftulit, quam ipfa rerum opulentia , que tibt circumfufa tuique victrix inflammat te , ut apud Hefiodum uxor abfque torre, crudelique tradit fencCtuti , tamquam praproperas rugas, & canos inducens animo; vi= delicet curas ¢ ftudio ditefcendi eque negotiis nafcen= tes, perque marcefcitalacritas, fplendor , & humanitas. Sed dicet aliquis, at'non vides quofdam , fplendide pecus niisùtentes? Sed tu , fic enim refpondebimus, non audis Ariftotelemdicentem, alios quidemuti, alios vero abuti, perinde quafi neutrum ad rem pertineat ? Verum illos fua opulentia, nec ornat, nec juvat, hosvero leedit etiam ac dehoneftat. Agefane, confideremus in primis quifnam fit ufusifte, cujus gratia magnifacimus divitias, num cft earum rerum , quas requiritnatura? At in hisnihilo plus habent locupletes,quam hi qui fortuna funt mediocri. Verum opulentiares eft profecto levis necadmodum fufpicienda, quemadmodum di@tum eft a Theophrafto, fi Callias Athenienfium opulentifimus & Imenias Thebanorum locupletiffimus, iifdem ufi funt , quibus Socrates & Epaminondas. Nam ficut Agathon tibias e convivio relegavitad mulicres,fatis effe judicans confabulationem eorum quiadelent, ita tragulas purpureas, menfas pretiofas, cunétaque fupervacanca fubmoverit, qui videat divites iifdem rebus viventes, quibus & pauperes , non Protinus arenti temonem imponito fumo Intereatque labor mulumaue boumque valentum 5 {edaurificum, tornatorum, unguentariorum, coquorum , firerum inutiliam luxus per temperantiam probe ejiciatur. Quod fi ca que natura requirit, etiam divitum funt com= munia , divitiæ vero fefe jaétant de fuperfluis: Scopamque , Theflalum laudandum duxeris, aquo quum petereturali(quid ex rebus domefticis, velut fuperfluum, ita etiam inutile; Atqui, inquit, his fupetvacaneis felices fumus ac beati, non illis neceffariis ; vide ne pompam magis ac folennes ludos laudare videaris, quam vitam. Patrium Bacchanalium fetum olim populatiter atque hilariter agebatur, pompa crat, amphora vini & pampinus, deinde hircum trahebat quifpiam , hune aliusfequebatur caricarum cophinumgeftans, poftremo loco phallus erat. Atifta nune defpiciuntur & obfcurata funt, nimirum dum circumferunturaurca vafa, magnificæ veftes, dum aguntur currus ac perfonæ : ita quæ erant neceflaria atque utilia in divitiis, fea funt obruta ſuperfluis & inutilibus, Verum plerifque noftrum re, perduntac deprava 9:
