Page 32 [32]
OCR
39 haudquaquami abjiciet , cum ventre bellum gerens, fed af fidue cogitationem avocans a menfa, &ad illa traducens, cibi cupiditatem, velut harpyias, literisdifcutiet. Nam fi non veretur Scytha , quum inter potandum fubinde contreGtat arcum, nervoque foluto cantat, videlicet ab ebrietate revocans animum , vir Gracus num metuet ne rideatur quum literis ac libris improbam ac impotentem cupiditatem fenfim remittit ac relaxat ? Nam & adolefcentes illi apud Menandrum, quibus inter pocula leno tendit infidias, formofisaliquot ac magnificis inductis meretricibus, in fefe quifque dimiffis, utinquit , oculis arrodebant bellaria, non aufi in easoculos defleétere. Verum eruditionis ſtudioſi, &honeftas, & permultas jucundas babentrationes, qui bus avocent atque avertant animum, fi nequeant alia via cibis appofitis caninam ac ferinam ftomachi appetentiam cohibere, Czterum quum undique vociferentur alipte 5 undiquedi&itent paedotribe, quod inter ccenam difputare de literis, & alimenta corrumpit, & capitis gravedinem inducit: id tum denique metuendum erit, quoties aut Indum refoluturi ,aut de dominante difputaturi fumusin convivio. Nam palma cerebrum quum fit admodum dulce, tamen ajunt capitis dolorem parere. Dialectica vero edulium eft incoena, ut minime ſuave „ita vehementer & capitis dolorem, & gravedinem gignens. Quod finon finent nosaliud quippiam fuper coenam vel inquirere, vel difputare, vel legere ex his que in boneftate & utilitate , voluptatem ac jucunditatem afferunt, admonebimus eos, ne quid obturbent, neve molelti fint, verum abeant iph potius cademqueiftanarrent Athletis in Xyfto, five inpalæftra verfantibus. Quosduma libris arcent, omnemque vitam in cavillis, ac {currilibus jocis peragere confuefaciunt, gymnafiotum columnis fimiles reddunt, nempe pingues & faxeos 5 quemadmodum venufte diétum eft ab Ariftone. Nos iph vero medicis credentes qui admonent, ut inter coenam & fomnum intervallum aliquod finamus intercedere, neque cibosin corpus congeramus, aC fpiritusoffendamus , nec protinus crudis & ferventibus etiamdum efcis concoétiohem oneremus, verum inter{pirationem & laxamentum indulgeamus : quemadmodum facere folent hi, qui quuma cœna ftatueruntagitare corpus, haudquaquam id faciunt curfibus, aut pancratiis , fed mollioribus exercitiis, puta inambulationibus, modulatifque faltationibus ac choreis : Ttidem & nos exiftimare debemus, animum a ccena non efle vexandum , neque negotiis, neque curls, neque Sophifticis contentionibus, que fere inambitiofum certamen ac tumultum exeunt. Sed funt complures de rerum naturis uzftiones, ut minime graves ita probabiles. Complures item narrationes quæad mores pertinent , & in quibus ineft aliquid confiderandum atque expendendum , conjunétæ tamen cum co, quod Homerus vocat menoices, id eft animum deliniens , aliene ab omni contentione pugnaque. Porro iftiufmodi Hiftoricarum & Poeticarum queeitionum exercitatiunculas; funt quinon injucunde, ftudioforum & eruditorum hominum fecundas menfas cognominarunt. Sunt item narrationes, in quibus nihil eft moleftiæ. Sunt fabulæ. Tum de lyra tibiaquealiquid vel audire, vel dicere levius eft, quam ipfam lyram tibiamque fonantem auſcultare. Porro modustemporis in eo ef, fi paulatim fubfidente cibo, & confpirante, temperata fuerit concottio commodaque. At quoniam Ariftoteles in hac eft fententia, ut putetambulationema coena calorem excitare; Somnumautem , fi quisillico dormiat, eumdem calorem fuffocare: rurfum aliis placet, quiete concodtionem magis adjuvari, agitatione contra turbari digeftionem : faétum eftut aliirationem Ariftotelis fecuti, protinus a coena inambulent, alii diverfa permoti fententia conquiefcant : peculiarem & utrimque mixtam rationem fequi videbitur , qui corpus poſtcœnam foveat, contineatque, neque vexans cogitationem , neque rurfum otio ftatim languens, fed (utidigtum eft) leniter digerens{piritus, & fabtiliores reddens, vel fabulando , vel audiendo aliquid placidum ac lepidum, quod neque mordeat animum, neque gravet. Porro vomitus & alvi fubdu&iones, qua pharmacisfiunt, ut mala folatia repletionis, nifi gravis exigat neceflitas, non oportebit experiri. Quod autem vulgus hominum facit, qui inhocipfum corpus explent, ut poflint evacuare, rurA B S ram, non minus interim cruciati diftenfione, quam inanitate :imo potius expletione modis omnibus gravantur,tamquam que delitiis fit impedimento , inanitatem vero veluti locum ac fpatium voluptatibus femper præparant. Non enim ob{curum eft ifta noxiamadducere, quumutraque corpus perturbent,, atque convellant. Habet autem vomitus & peculiare malum, quod infatiabilitatem auget alitque: Nafcuntur enim velut intercifi fuctus , efuritiones acresac turbulent, & per vim ad cibum pertrahunt, femper relinquentes, non appetentiam fimilem his qui cibis opushabent, fedinflamm ationibus pharmacorum ac cataplafmatum. Unde quum yoluptates illis contingunt repentinee & imperfect, multumque torminis habentes in fruendo : tum verodiftenfiones, ac plag® meatuum, fpirituumque conclufiones fuccedunt, quae paturaleseduétiones non ex{pectent :{ed ita redundent in corporibus , tamquam innavigiis fentinæ plenis : quibus onerum ejectione opus eft,nonacceffione.Jam commotiones per pharmaca in alvo inferiore, corrumpunt ,ac liquefaciunt partes fubjectas , & plusaddunt fuperfluitatis, quam educunt. Itaque non aliter, quam fi quis graviter ferens Græcorum multitudinem, ac turbam eadem in civitate commorantem, Arabis ac Scythis peregrinis expleat civitatem : fic nonnulli tota errant via, dum ejiciendis confuetis ac domefticis fuperfluitatibus, aliunde grana quædam Cnidia , & Scamoniamin corpus ingerunt, itemque alias compofitiones intemperatas atque agreftes , quæ tantum abfunt ut naturam expurgare queant, utipfa magisindigeant purgatione. Proinde optimum fuerit moderato frugalique victu tale corpus efficere, quantum ad inanitiones & repletiones attinet „ur ipſum fibi fufficiat conftetque. Quod fiquando neceflum erit novare corporisftatum, tum citra pharmaca y citraque curiofitatem vomitus faciendus eft , ita ut nihil conturbemus, fed ad evitandam cruditatem , redundanti evacuationem per fe, citra alienam curam permittamus. Nam quemadmodum lintea fi cinere nitroque laventur y magisatterunturlotione, quam fi proluantur undis : Itidem vomitus pharmacis extorti magis offendunt , vitiantque corpus. Porro qaum dura fumus alvo,nonaliud remedium melius quam uthis utamur cibis, qui leniter cient alyum, ac placide folvunt. Quorum quum familiaris eftexperientia $ tum ufus moleftia vacat. Quod fiminus hisrebuscommoveatur tum oportebit complures dies aquam potare , aut abftinere cibis , denique clyfter fumendus potius quam pharmacaifta , corpus perturbantia fimul & vitiantia, quæ vulgus cupide, facilegue {oler appetere , non aliter quam neelieres veneficiis utentes, quibus abortum faciant , foctumque perdant, ut rurfum impleantur ac voluptuentur. |Sed hos quidem dimittamus. Porro quinimiumfunt dili| gentes, ac ftatas quafdam , certoque dierum recurfu decretas inedias fibi imponunt, haud reéte faciunt, quippe qui naturam, quum nihil fit opus, docent indigereabftinentia, & facere neceflariam quxx neceſſaria non eft , cibi fubtraétionem in tempore ftatum moremexpetente. Præftabilius enim cf, non ex prafcripto, fed libere caftigationes liftiufmodi corpori adhibere : verum quum nulla morbi præfentio eft, neque fufpicio, tum oportebit reliquam lomnem vitærationemita præparatam habere, utpro re nata, facile commodeque ferat novitatem, & obfequatur, non utferviat, cidemque vita tenori fit alligata, fic inftitufa & affucfa&a, ut ad certa tempora, numeros circuitus redigatur, Nam id neque tutum eft, neque facile, neque civile, neque hominis omnino, fed oftrei magis , aut ftipitis vita videtur. Nam qui ficad eumdem perpetuo teno in quiete, in umbraticam quamdam & ignavam vitam fingularem, abamicitia,a gloria, a civilitate maxime alienam conjiciunt contrahuntque feipfos , me quidem, inquit, haud quaquam approbante,neque enim inertia & otiocomparatur bona valetudo , quum hæc præcipua duo mala putentur ,quæ morbisadjunéta fint. Neque quicquam intereftinter eum qui oculorum fanitatem hac via tuetur , utni» hilad{piciat, & vocemhacratione fervat, ut nihil loguatury & hunc qui credit bonam valetudinem non aliter fervari pofle, quam fieanonutatur, nec exerceat. Etenim quum reéte valet is, nihilo tamen ipfe fibi fueritutilior, ad multahumanitatis officia preftanda, Proindenequaquam exis ftimane
