Pagina 31 [31]
OCR
37 Bona Var contentionem , ac certamen adjungit, cumanimi labor, una cum corporis labore copulatur. Quamquam a nimis commotis Vociferationibus & Jergiofis clamoribus eft temperandum: Siquideminæquales illæ {piritusintenfiones & impetus, rupturas & {pafmosfolent inducere. Creteruma recitatione, feu difputatione ptiufquam inambules, pingui calidoque friétu conveniet uti 5 ac mollire carnem > quantum fieri poteft vifceribus contaétis, & [piritu leniter adæquato, & ad ſummas corporis partes diffufo. Sit autem hic friétusmodus, ut eoufque utaris >, donec gratum minimeque moleftum fenferis. Quifquisad hunc modum compofueritinintimis ortam turbationem ac fpiritus intentionem ,isnec e fuperfluitate quicquam moleftia:fentiet, &| fi temporis incommoditas, aut negotium aliquod obftabat, quo minus inambulationeliceat uti, nihil fucrit periculi. Nam quod erat fuum, id ipfanatura adepta eſt. Neque caufari oportebit in navigatione, aut in diverforio publico deeffe flentium, ne fi derideant quidem omnes. Etenim ubi turpe non eft cibum capere, ibi nimirum nec exerceri turpe eft: imo turpius eft metuere ac vereri nautas, muliones ac ftabulariosirridentes, non quod {phzera ludas aut umbraticam pugnam exerceas, (ed quod te exercitando fimul & diſputes, doceas, quzerasaliquid ,aut difcas 5X in memoriam revoces. Quare Socrates folitus eft dicere 5 faltatione moventi fefe, fpatiofa domo opus efie, inqua cxerceretur. Ac ficantu, diétioneve exercitaretur > vel ftanti, vel accumbenti quemvis locum fufficere. Unum illud eritin his cavendum, ne confcii nobis, vel repletionis, vel immoderatæ libidinis , vel defatigationis acrius intendamus, & exafperemus vocem, id quod Oratoribusac Sophiftis non paucis ufu venire confuevit, aliis quidem ob gloriam &ambitionem, aliisrurfum , dum premiis ad publica cerramina provocati, vehementius contendunt, quam expediat. Nigerautem familiaris nofter dum in Galatia Sophifticen profiteretur, forte fortuna pifcis fpinam deglutiverat: interea dumalius quifpiam Sophifta peregrinus effet exortus, & artem fuam exercere cœpiffet, metuens hic 5 neis fibi gloriam preriperet , fi concefliffer, fpina etiamnum gutturi infixa coepit exercere: verum exorto tumore | duro afperoque , dolorisimpatiens, coactus eft foris {ectionem adhibere, ferroalte adaéto. At {pina quidem per vulnus educta eft , cæterum cum vulnus fatum eflet periculofum, ac profluens fuftulit hominem. Sed hxc aliquis poſtea ſuo loco meminerit. Cæterum ab exercitamentis, frigidis uti balneis, ambitiofum magis eftac juvenile, quam falubre. Nam difpofitio qua agre externorum hafioni obnoxia eft , & durities corporis, quam inducere videtur 3 ea plusmali gignitinintimis, cum meatus occupat, & humores condenfat, cum exhalationes fiftit, qua femperlaxari cupiuntac refolvi. Adhacneceflum eft, ut qui frigidisutuntur balneis, ineamdem rurfum incidant, quam vitamus, exactam illam, & anxie preefcriptam vite ratio-; nem , femper folliciti, ne fi quid præteritum fuerit, protinus quidvis peccati poflit acriter imputari. Verumin calidis balneis multum eft venize. Neque enim ea res tantumdem adimit vigoris, ac roboris, quantum adjumenti confertad fanitatem , dum ea fubminiftrat quae commoda funt & amica concottioni. Favero quæ concoquinon poffunt, nifi plane cruda fuerint, &in fummo heercant ftomacho, citra moleftiam diffundit ac diffipat, & occultas laffitudinesrefocillat, ac mitigat tepore. Quamquam ubi natura fignificante fenferis corpustemperate, fatifque reéte affeétumefie, fatius erit omiffis balneisungi ad ignem, fi corpori tepore fuerit opus. Nam calor ipfius prout libet diftribuitur. Verum fol neque magis neque minus, fed prout ad aerem temperatus eft ,ufum fui praebet. Hactenus igi-| F tur de exercitationibusfatisdi&umett. Jam vero utad cibi rationem veniamus , fi quid profuerunt ea qua fuperius diéta funt, quibus appetentiam coercemus ac manfuefaciTus, quidattinet de reliquis præcipere? Quod fi fit moleftum, veluti folutum vinculis traétare ventrem » & contendere cum alvo, auribus carente, quemadmodum dixit Cato, tum conandum eft, utciborum qualitate leviorem reddamusexpletionem. Idita fiet, fi folidiores multique nutrimenti cibos, quod genus funt, carnes, caleus, fici Geo) ovaafla, cumapponuntur, cautimattingamus. Nam fem ERD V DIIN E 38 efit. Subtilibus autem ac levits immo= temur , cujufmodifunt olera pleraque, volatilia , & fi qui pifees funt, non pingues. Siquidem fieri poteſt, ut his exhibitis, ita palato gratificeris, ut corpus tamen non graves. | In primisautem cavenda cruditas, quae ex eft carnium na~\{citur, propterea quod non folum protinus gravant vehementer, verum ctiam in pofterum noxia harum reliquiæ remanent. At optimum quidem fuerit ita confuefacere corpus, ut nullum carnium efumdefideret. Nam terra plurima fuppeditar, qua abunde fatis fint, non ad alimoniam modo, verum etiam ad delitias ac voluptatem. Quorum alia fic exhibet, utcitra negotium protinus eis uti liceat. )Aliarurium, ut ceteris admixta omnijugis rationibus, ea | condulcent, condiantque. Jam vero quoniam confuetudo tantumabeft ur prater naturam fit, ut ipfa velut in natuTam quodammodo tranfeat, non decet luporum ac leonum ritu, ad explendam apperentiam carnium ciù uti, fed Jacto ceu fundamento ac munimento paftus, tum reliquis cibariis uti conveniet, aliifque obfoniis, his videlicet que Cum magis congruunt cum naturacorporis, tum minus heberant rationalem animi partem, ut que e tenui levique materia excitati folet. Ex liquidis autem non oportebit lacte vice potusuti, {ed cibi loco, ut quod fortiter & copioſe nutriat. Porro vino cadem a nobis dicenda funt, que Veneri dixit Euripides. Contingat mihi tui copia, fed contingat moderata , ne umquam mihi defis. Siquidem vinum & potus eft utilifimus, & pharmacu:n fuavifimum & ob{onium quam minime noxium , fi quidem temperatum effe contigerit, idque magis utin tempore modice fumas, quam utaqua diluas. Aqua vero non folum fi vino admifccatur, verum fi périndeinter vina diluta per fe {ola bibatur magis innoxium reddit id quod dilutum eft. Proinde confuefacere nofmetipfos oportebit, ut extra quotidianam viétus ra= tionem, duostrefye aqua cyathosaddamus: quibus & vini Vis, vigorque leniorredditur, & corpus affuefcitaque potand.e, quo fi quando neceflitas inciderit non offendatur in= folentia novitateque, neque renuat ac reculet. Fit enim ut nonnulli tum maxime vinum appetant, cum maxime opus eftaquæ potu: fiquidem quoties fole æftuant, aut contra frigore rigent, aut ubi vehementius dicendo laboraTunt, autacrius cogitationem intenderunt , in fumma poft labores ac delaflationes, exiftimant bibendum effe vinum. Perinde quafi natura folatium aliquod corpori poftuletadhiberi, quo a laboribus refocilletur. At natura folatium quidem haud poftulat , fidelitias {olatium appelles, refocillationem autem poftulat quie media fit inter voluptatem & laborem. Quapropter in iftiufmodi, minuendus eft etiam cibus, vinum aut omnino fubtrahendum, autadhibendum eft multa fubinde aqua: potatione temperatum acdilutum. Etenim cum vehemens & velocisefficacia fit vinum s Corpus jamturbatum magisexagitat, quæque commota funt, magis exafperatatque exaceibat, cum mitigatione potius egeant , ac lenimine, ad qua maxime conducitaqua. Nam fi quandonon cum fitimus, fed alioqui poft fatigationem, calidam biberimusaquam , aut poft vehementem commotionem, æftumve , protinus in intimis laxamentum ac lenimentum ſentire folemus. Propterea quod lenis eft humor aquæ, minimeque motorius. Contra vini potus multum habetimpetum, vimque nequaquam amicam ac plas cidam morbisnafcentibus. At quoniam ſunt qui dicuntincdiam corpori ficcitatem & amaritudinem adferre, fi quis idmetuat, aut fi quis puerorum more durum exiftimet, non apponi menfam, priufquam febris accefferit, quam accefluram fufpicatur, huic aptiffimum fuerit confinium aqua potus. Nam ipfi quoque Baccho Nephalia facra frequenter exhibemus, a {obrietate ficappellata, quod in his vinum bibere nefas effet, rete nofmetipfos afluetacientes, ne femper merum requiramus. At Minos & tibiam fubmovit a facris, &coronam alu&tu. Atqui fcimus animum dolentem, nihil vela tibiis, vela coronis offendi aut afficipoffe. Sed nullum corpusadeo validum eft, quod non ledatur, ficommoto & inflammato vinum acceflerit. Fetuntur autem Lydi, fi quando fames & annonz penuria inciderit ,itatranfigere tempus, ut alternis diebus pafcan= tur,deinde ludantac tefferiscertent. Porro ftudiofus acli» terarum amans ſi quando pro tempore ferius fuerit cæœnan= dum, piéturamGeographicam, aut librum, aut lyram Tom. IV. C 2 hauda
