Pagina 23 [23]
OCR
LI Tu [plendidum natalium obfcurans decus y Lanam trahis, patre natus Argiviim optimo? Cæterum illud haud quaquam fieri convenit , ut qui admonetur, vicilim admoneat, & libertatem opponat libertati. Siquidemea res protinus incendit animos, ac diffidium parit. Et omnino videbitur ita commoveri, non quod libertatem libertate penfare ftudeat, fed quod liberamadmonitionem non fevat.Satius eft igituramicumadmonere,volentem ferre. Etenim fi eveniat,ut ipfe poftea peccet,& correptione fit opus, tum hæc ipfa res libertati quodammodo tribuit libertatem : fubmonitus enim citra refricationem injuriarum, ne ipfum quidem amicos delinquentes folere negligere, ſed arguere & caftigare, nimirum magis admittet, accipietque correptionem, ut qua benevolentia referatur & officium, nonaccufatioaut ira. Ad hæc, hunc quidem admodum feripfit Thucydides: quifquisadverfus {ummates viros invidiam fufcipit, is reéte confulit. Caterum amici munus cft , amicorum offenfam quæ cx admonitione nafcatur in magnis, plurimumque momenti habentibus rebus, in ferecipere. Nam fi quibuslibet, & ad quælibet moleftus fit , & offendat, nec amice, fed imperiofe more pædagogorum familiaresinceffat, hiccum in maximis negotiis admonebit, hebes erit & inefficax: haud {ecusatque Medicus, acri quidem & amaro pharmaco, neceflario tamen & fumptuofo, in vulgaria leviaque, minusque neceffaria, admonendi libertate abufus. Igitur ipfe quidem cavebitne affidue reprehendat , & objwigandi cupidus cffe videatur. Porro quoties amicus quibuslibet in rebus erit habebit, eum in majoribus erratisadmonendi. Nam Medicus Philotimus, quum quidam hepar habens fuppuratum, digitum oftendiffet exulceratum: Non eft, inquit, obonetibi negotium dereduvia. Itidem occafione data licebit & amico diccre , leviculisde rebus , & nulliusmomenti incufanti. De lufibus, compotationibus, ac nugis loquimur. Sed heus tu ifte potiusableget amicam, aut definat aleam ludere. Accæteris quidemin rebus vir nobis cft admirandus. Etenim cui levibus in rebus concediturvenia, isin majoribushaud gravatim permittit amico libere loqui. Rurfum qui femper inftat, in quovisnegotio acerbus & infuavis, omnia cegnofcens, omnium curiofus: isadeo nec hberis eft tolerandus, nec fratribus, ut ne a fervisquidem ferri poffit. Jam vero quoniam ut feneétz non omnia adfunt mala, veluti dixit Euripides, ita nec amicorum pravitati, oportet amicos obfervare, non folum quum delinquunt, -yerum etiam quum reéte faciunt. At primum quidem candide convenietillos laudare: deinde veluti ferrum folidatur reftigeratione, ac duritiemaccipit, prius calore folutum, ac molle redditum : fic amicis folutis & calefactis collaudatione, libertatem admonendi ceu tinéturam paulatim addere. Dabitur enimoccafio, ut dicere poffis: Numilla cum his conferenda funt? Videsne cujufmodifruétus reddithoneftas? Hæcabsterequirimusamici. Hæc tua funt, teque digna. Ad hæc natus es, illa vero rejicienda funt, Velmarisundofi in fluttus, vel tn aviamontis. Nam ficutibonus Medicus magiscupietfomno, feucibo, morbum egroti depellere, quam Caftorio, aut Scammonio. Sic & æquus amicus, & bonus pate, ac priæceptor, laude potiusquamreprehenfione gaudet uti ,, ad emendandosfuorum mores. Quandoquidem non alia res preeftat, ut libere admonens & offendas minime, & fanes maxime, quam fi temperans ab iracundia , modefte & cum benevoJentia delinquentem aggrediaris. Unde nec inficiantes oportet acerbiuscoarguere, nec obfiftere purgantibus ſeſe. ET AMICE 22 B E re, &a pejoribus abftincre caufis, atque ad hunc modum amico concedere, ut levius peccaffe videatur. Quemadmodum Hećtor in fratrem Paridem : Noniraiftatibiin petbus deftendit bonefte. Ceu quodin congreffu adyerfus Menelaum cefferat, non fuga fucrit , aut timiditas, fed iracundia. Item Neftor ad Agamemnonem: Tu porro tuo jam peélore celfo Ceffifti. Civilius enim arbitror, fiquisdicat, ignorafti, quam fi diCat, injuriam fecifti & non attendifti, diétu mollius eft, quam turpiter egifti. Rurfum ne contendas cum fiatre, moderatius fit, quam fi dicas, neinvideas fratri. Item fugemulierem te corrumpentem, urbanius, quam {i dicas, Define mulierem corrumpere. Nam hune defiderat modum admonitio, qua mederi velis amico. Cæterum in actione negotiorum diverfa rationeutendum eft. Quoties enim inciderit, ut amicus alioqui peccaturus, fit coercendus, aut in IMpetum quempiam animo propenfùs , qui tran{verfum rapiat , aut quoties ad res honeftas mollem & legnem incitare & inflammare conabimur: ibi conveniet rem ad caufas foedas & indecoras referre. Sicut Ulyſſes apud Sophoclem Achillem exftimulans, non aitillumconex gratia fuccenfere; Sed jam, inquit, Trojz fimulacra adfpiciens metuis: Ad hæc quum rurfus indignaretur Achilles, feque abnavigaturum diceret : Scio quid fagis, non ne quid audias male, Sed inftat Hector , bincmanere haud expedit. Ad hunc igitur modum cum gui fit animotus, ac fortis o Ee miditatis opinione territantes, incitantad honefta, &abducunt a turpibus, fobrium &temperantem , opinione intemperantiæ , liberalem & magnificum , opinione fordium & avaritiae , moderatiores ac leniores in his quibus mederi non poflunt, moleftia modum expendentes, ut in admonendo magis amici vicem dolere, quam reprehendere videantur. Contra in cohibendis peccatis , acriter adverfus amici cupiditates repugnantes, hic implacabiles & affidui. Nam id tempus pertinacem benevolentiam, & animum vere liberumrequirit. Atreprehenfione factorum videmus &inimicosinter fefe uti. Quemadmodum dixit Diogenes, ad falutem opus eff, vel bonisamicis, vel acribusinimicis È propterea quod illi docent,, hi redarguunt. Verum præftat ut amicorum confiliis parens , caveas ne pecces, quam fiob inimicorum convitia pæniteat admifli. Quapropter ctiam utendum erit arte in amicis corripiendis, quandoguidem hac res maximum & efficaciffimum eft remedium, maximeque defiderans & opportunitatem & modum. At quoniam ficuti ditum eft fæpenumero, curanti molefta eft hujufmodi libertas, Medicos imitari conveniet. N eque enim hi quum fecant, partem afliétam, in cruciatu moleftiaque déftituunt, fed placiderigantac fovent: neque qui admonent civiliter amicum , aufugiunt, poftcaquain amara mordaciaque admoverint, fed aliiscolloquiis & comitate verborum deliniunt ac exhilarant. Quemadmodum & fabri lapidari, vulnus ac cicatricem , quam iétu celtis inflixerunt in ftatuis, rurfum poliendo levigant, acnitidum reddunt. Caterum qui reprehenfione vulneratus ac perfoflus,deinde ira perturbatus ac tumens,turbatufque dimit titur, hune poftea difficile revoces, aut confoleris. Hoc igiturin primiscavendum eft his, qui amicum objurgant, ‘ne poit objurgationem eum deftituant, nevecommittant, ut itacontriftent, &cirritent familiares, ut ea res finiat con{uetudinem, ac familiaritatem, Tom. IV. RE
