Page 15 [15]
OCR
Nihilopuseftamico, qui mecum mutet locum, qui mecumannuat , quandoquidem ifta multo magisfacit umbra, fed co qui mecum vera loquatur , qui mecum dijudicet. Atque una quidemadulatorem deprehendendiratio hac eft. Alterum autem diferimen quod obferyandum inter fimilitudines,hoc eft; Qui verus eft amicus,is nec imitatur omnia, necfacile laudat omnia, fed optima tantum. Man (ocius efe amoris haud curfus folet; quemadmodum inquit Sophocles: imo per Jovem, inrecte factis, in honeftarum rerum ftudio focius eft amicus non in peccando, nec in facinoribus, nif fi quisinfciens vitium & improbitatem ex convićtu & familiaritate fibi contraxerit, quemadmodum oculorum morbus contagio ferpit & inficit vicinum. Sic enim ferunt Platonis familiares contractos humeros expreffiffe, item Ariftotelisamicos, balbutiemilliusimitari {olitos. Rurfus Alexandri Regis familiares cervicem inflexam , gtin dicendo vocis afperitatem reddidiffe: ſunt enim nonnulli, quinon fentientes ex alienis moribus & ingeniis multa infe recipiunt. Verum adulatori prorfusid accidit, quod folet chamælconti. Siquidem & ille colorum omnium exprimit fimilitudinem, præterquamalbi. Itidem adulator quum {efe fimilem praeftare nequeat in his ,quæ digna funt ftudio, nihil in turpibusinimitatumrelinguit. Sed quemadmodum imperiti pictores, quum, quæ pulcra funt, afequi nequeant , inrugis,aclentginibus, & cicatricibus fimilitudinem repreefentant: fic allentator, imitatur intemperantiam, fuperftitionem, iracundiam, acerbitatem in famulos, diffidentiam erga domefticos & cognatos. Nam praeterquam quod eft fuapte quoque natura proclivis ad deteriora, videtur fibi ita longiffime abeffe a yitio reprehenfionis, {i turpiaimitetur. Sufpectifunt enim, qui queerunt meliora ,quiguc amicorum erratis offend, eaque molefte ferre videntur. Quee quidem res,& Dionyfio Dionem, & Samium Philippo, & Cleomenem Ptolemæo fufpećtos & invifos reddidit. Adulator autem, fimul & jucundus videri tudet & fidus, quafi pre magnitudineamoris, ne malis quidem offendatur, fed in omnibus iifdem ducatur affeGtibus, & ingenio confentiat. Unde tales nec fortuitarum rerum, queeque citra noftrum accidunt confilium expertes effe volunt, quin & fimili morbo tenerife fingunt, aflentantesegrotantibus, &necacutecernere, necaudire, ficum lufciofisac furdaftrisagant. Quemadmodum Dionyfio cacutiente adulatores illius, aliusinalium impingentes, & patinas inter coenandum dejicientes, fimulabant & ipfi ceecutientiam. Nonnulli vero magis etiam penetrantes inafiectus,interius & altius infinuantfefe, & ufquead arcana, fimilitudinem affectuum commifeent. Etenim quumfenferintaliquos infeliciter duxiffe uxorem, vel de filtis aut domefticis male fufpicari,ipfñ fuis non parcunt, fed queruntur de liberis propriis, aut uxoYe, aut cognatis , aut familiaribus, arcana quædam crimina proferentes. Siquidem fimilitudo facit ,ut magisaflici tangigue videantur amici malis, jamque illi ceu datis obfidibus, effutiunt viciffim arcanarum rerum quippiam. Aftubi eftutierint, utuntur illis, metuuntque fidei defertoresvideri. Egoveronoviquemdam, quiuxorem fuam ejecerit, ut amicus item fuam repudiaverat : deprehenfus eft autem clanculum ad illam commeare,velad fefeaccerfere, id quod etiam ab amici uxore animadverfum eft. Ufqueadeo non noverat adulatoris ingenium, qui credidit hos verfus Jambicos magis convenire cancro quamaffentatori: Eft venter omne corpus undique obtuens Oculus, ſuiſque beſtia reptat dentibus. à Nam hujufmodi quidem eftimago parafiti, & amicorum qui patellam fequuntur , & ad prandia præfto funt, quemadmodum inquit Eupolis. Verum hæc quidem omittamusin præfentia, fuo dicenda loco. At aliud adulatoris artificium haud eft prætermittendum , quod fi quid etiam imitatur honeſtum , in eo quemaffentando captat, tamen illicedit vi&toriam. Inter hos enim qui veri funt amici, nec ulla intercedit zemulatio, nec invidia, fed five pares fuerintinreéte fa&is, fiveimpares, equo animo ferunt. At affentator, cui femper cure eft (ecundasagere partes, fic imitatur æqualitatem , ut fuperetur, ûtque inferior omnibusin rebus vinci fefe dicens, præterquam in malis. Porro in malis haud concedit illi primas, verum f fueritille morolus, fefe prædicat atræ bili obnoxium effe : fille fuerit B C E amaritille, fe dicit infanire. Immodiceinquit rift, ateco inquit pre rifuemoriebar. In bonisautem rebus contra facit. Nam fe quidemait currere velociter , {ed illum yolare, fe quidem equitare mediocriter , fed quid inguit ad hune Hippocentaurum? Poeta ſum noninfelicisingenii, nec peflimos omnino facio verfus, tonare vero non meum eft, fed Jovis. Et ficadulatur,utoftendat fibi conatum honefti non defuiffe , quum imitetur , fed dumnon affequi= tur, viribus deftitui. Quantum igitue ad fimilitudinem attinet, hujufmodi notis dignofcere poffis adulatorem & amicum. Cæterum quoniam, uti jam ditum eft , deleétato quoque communis eftambobus. Neque enim minus vir bonus deleétatur amicis, quam malusaflentatoribus: age diftinguamus & hanc partem. Eft autem diftinguendi rato, utad ſuum finem deleétatioreferatur ,id quod huncad modum confideres licebit, Habet unguentum fragrantiam, habet & pharmacum, fed hoc intereft, quod illud ad nihil aliad quam ad deleétandum paratum eft, in hoc vero quod purgat, quod calefacit, quod carne yulnus obducit, præter hane vim, obiteretiam beneolet. Rurfum Pi&tores floridos colores ac tinéturasmifcent. Sunt autem & Medicarum nonnulla pharmaca, ad{pectu florida 5 coloribufque non inamoenis. Qui differuntigitur? Nimirum hoc quod ulus fini difcernuntur. Adconfimilem ergo modum,ami= corum mutua benevolentia in re quapiam honetta fru giferaque habet quiddam quod obleétet, velut florulentum. Aliquoties autem lufibus, conviviis, vino fefe obleétant, nonnumquam jocis ac facetiis, inter {e yeluti condimentis, honeftarumac feriarum rerum utuntur. Unde & illud dictum eft: Oblettant animum vario fermone vieilfing. Et illud : Indiferetus amor fuit yindiftreta vol, upsas. Verum unum hoc agitadulator, unum hoc fpe&tat, ut femper vel lufizza aliquem, vel rem vel (psiionemad voluptateru comminifcatur, & arte condiat. Sed ut rem in payica conécram , adulator quo deleétet, nihil non facienduna fibi putat. Atamicusfemper faciens quod oportet fæpejucunduseft , fæpe moleftus, non hoc volens, nec vero fugiens, fiquidem czetutilius. Sicut enim Medicus quum expedit crocum & nardum immifcet pharmacis , atque adco fepenumero &lavat placide , & alit benigne, nona numquam his pratermiflis , caftoriumimmittit , Aut grave olens polium, virusinamabile cujus, aut tritum elleborum cogit ebibere, nec hic moleftiam nec illic jucunditatem ceu finem fpe&ans, fed utrifque modis ad idem tendens ,nempeut eum quem curat ad meliorem adducatyaletudinem. Itidemamicus, nonnumquam efferens ac deleétans amicum , laude & benevolentia, ad hones ftumadducit, velut ille apud Homerum : l Tencer amice mihi Telamonie, ductor Achivúra Fac ifto jaculere modo, Etillud: Poft equidem quinamdivi ablivifcar Uly[fis® Rurfum quum coertione eftopus, tum fermone mordaci, caftigatoriaque libertate tangens, ait : Tnfanis Menelae, nec hac dementia quicquam, Profuerit tibi. Nonnumquam fatto fimul & di&is corripit. Quemadmo= incompofite vita , excludens,necalloquens, fobrium reddidit. Et Batto fcholam interdixit Arcefilaus, quum ver{um in Cleanthem feciffetinComeedia. Caterum pofteaquam Cleanthi fatisfeciffet, factique poeniteret, recepit hominem in gratiam. Oportet enim ficamicum contrifta= re ut profis, non oportet autem contriftando tollere neceffitudinem , fed dolore ceu mordaci pharmaco conyeniet uti , quod fervet & incolumem reddat cum qui curatur. Unde ficut Muficus, itidem &amicus, ad honeftatem & utilitatem utens mutatione , dum quaedam conceditacie= mittit, quædam intendit, fæpe quidem jucundus eft, femperautemutilis. Contraaflentator, femper eadem formula, eodemque tenore, quod delectat, & ad gratiam facit af fonare folitus, neque facto novit repugnare, neque dicta moleftusefle, tantum quod illum velle viderit id fequitur. Semper ad illius vocem concinens & concordans. QuemTom. IV. A admos
