Page 13 [13]
OCR
E 2 x A C Amico DiGnoscERE. Ur Faresarur fefe plurimum a-' mare feipfum, Antioche Philopappe, huic omnesveniam dare folent, quemadmodum inquit Plato. Quum tamen > Ca res, præter alia multa vitia, illud quoque graviffimum gignat in homine 7, malum, quod non poteft efe fui judex, ; zequus & incorruptus. Quifquis enim amat, hallucinatur ac cacutit ineo quod amat, nifi quis dorina conſueſcat, ca magis habere in pretio, feétarique que finthonefta, quam qua cognata, domefticague. Atque id quidem amplum locum ac fpatium inter amicos præ- |B bet affentatori, quippe cui facilem & commodum in nos aditumaperit, amor noftri, per quem, quando fibi quif que adulator eft , primus ac maximus, haud gravatim admittit & alium, fi corum que appetitac vult, fibi teftis fmul & adftipulator accedat. Siquidem qui contumelia caufadicitur philocolax, hoc eft, gaudens affentatoribus, is vehementer eft amans {ui , ac propter benevolentiam, qua feipfum profequitur , nihil nonadeffe ibi, non ſolum cupit, fed etiam arbitratur. Quamquam hominum hujufmodi, cupiditas quidem haud quaquam abfurda, cæterum opinio periculofa eft , que multam defideret cautionem. Quod fi divina quædam res eft veritas , ex qua ceu fonte, Diis pariter atque hominibus omnia bona proficifcantur auctore Platone , confequens eft , utadulatorcum Diis omnibus fit C hoftis, tumvero maxime Apollini Pythio. Semper enim illi repugnat oraculo , ofte teipfum, id inferens in animos mortalium , ut unufquifquefallat feipfum , ignoretque ſua ipfiusbona,acmala. Bona quidem mutila reddens, & imperfecta, mala vero prorfusinemendabilia. Ergo fi,quemadmodum catera fere faciunt mala, fordidos & humiles dumtaxatimpeteretadulator, haud effet res perinde pettilens, nec aquevitatu difficilis. At pofteaquam uti tevedineslignis teneris ac dulcibus potiffimum innafcuntur: fic ingenia generofa ,gloriæque cupida, proba & humana, recipiunt adulatorem, & adnafcentemalunt. Ad hæc quoniam (utinguit Simonides) quemadmodum morbusalendiequos,non Lecythum comitari folet » fedarva frumentifera, fic videmus adulationem non efle comitem paupe- D rum ,autignobilium , aut parum potentium, fed ingentium familiarum ac negotiorum ruinam ac morbum exiftere, adeo ut fæpenumero regna quoque fubyertat & imperia, non mediocris eftnegotii, neque vulgarem poftulat curam & providentiam, fiquis de ea velit expendere , quibus rationibus fieri poflit, ut quum maxime {e circumagat, ac penetret in omnia , tamen amicitiam non ledat, neque traducat. Nam pediculi difcedunta morientibus, & corpora relinquunt, fimul atque fanguis exftinétus fucrit, quo nutriri ſolent : aſſentatores autem videas, necattingere prorſus resaridas ac frigidas, nobilibusac potentibus imminent, hifque aluntur. Sed iidem rebus commutatis ftatim avolant. Verum haud oportebit illius temporis experimentum ex{pectare, tum quidem inutile,vel potius noxium , neque peticulo vacans. Gravefiquidem eft, ineodemum articulo ſentire, qui non fint amici , duo amicis eft opus, quum nonliceat jam, incertum & infincerum amicum , cum certo finceroque permutare. Quin magis ut nummum ita amicum habere convenit,nempe probatum antequam eo fit opus, nonufuipfo deprehenfum. Neque enim oportet intelligere poftea quam malumacceptum eft, fed ne quid accipiamus mali, experimentum adulatoris eft capiendum, & animadverfio. Alioqui idem nobis accidet, quod folet his, quiletalevenenumnonaliter fentiunt, nifiquum præguftarint, {uo cxitio judicantes, Neque hos fane proba ‘ utilitate, protinus ipfa re deprehendiffe fe putantaflentatores cle, quorum confuetudo jucundior eft, & blandior. Nec enim infuavis reseft amicus, nec incondita , neque quifquis afper eft & agreftis hoc ipfo amicus eft, quod feverus & aufterus, verum ipfum amicitia decus, & gravi» tas, fuaviseft & amabilis, Hano juxta Charitesque & amor fedem pofuere. Neque enim afli&o folum dulce eft, vultum intueri viri benevolentis, quemadmodum inquit Euripides, verum in utraque fortuna preefto eft amicitia, non minus voluptatem & gratiam addens bonis, quam malis moleftiam adimens, ac defperationem. Et quemadmodum Eueni fententia, condimentum potiflimum eft ignis ipfe: fic Deus qui vitæ mortalium amicitiamadmifcuit, omnia lauta, dulCia, grataque reddidit, hac preefente, fimulque res condiente. Alioquiquomodo perdelectationem infinuaretfefeadulator , {i confpiceret amicitiam nequaguam admittere voluptatem? certe nullo pacto. Seduti que nonaurea funt, fed aurum arte mentientia, factitiaque, folum fplendorem ac nitoremimitantur auri: ficadulator amici Jucunditatem ac feftivitatem effingens, omni tempore fele hilarem ac blandum exhibere videtur, nufquam repugnans, nufquam obfiftens. Unde qui nos laudant, non eos protinus fufpeétos adulationis habere convenit. Siquidem non minuseftamici, laudare in loco amicum > quam reprehendere. Quin potius prorfus efle morofum ac querulum, alie= num eft ab amicitia „mutuaque vitæ conſuetudine. Verum candide libenterque reéte factis fuam laudem tribuentem benevolentiam, facile citraque moleftiam ferunt, rurfus & admonentem, & libere loquentem , dum &in bonamaccipiunt partem, & credunt, qui libenter laudat, eumdem non nifineceffarioreprehendere. Ergo difficile eft, dixerit aliquis, affentatorem ab amico difcernere , fiquidem neque deleétando differunt, neque laudando. Nam in officiis & obfequiis fapenumero videre licet, amicitiam ab adulatione fuperari. Cur vero non magis, dixerimusutique; verum adulatorem & cum calliditate & arte rem tra&antem perfequimur? ac non quemadmodum vulgus hominum facit, adulatores exiftimamus, iftos quos autolecythos ac menfariosvocant, quique tum audiuntur, poftquam manibus infufa eft aqua , veluti dixit quidam. Siquidem horum fordidum ac fervilemanimum, in unico calice, ac patina, {cunilitas &cnugacitas prodit & arguit. Neque enim opus fuit Melanthium, Alexandri Pherxi parafitum deprehendere , qui interrogantibus quomodo fuiffet interfeétus Alexander, percoflarz, inquit, in meum ventrem. N eque hos quimenfas opulentas cingunt, quos nec ignis , nec ferrum 5 nec æs prohibet , quo minus ad ccenam ventitent. N eque rurfus Cyprias illas affentatriculas, quas, quumin Syriam tranfiffent, gradulos appeliabant, quod Regum uxoribus incurrum adfcenfuris, inclinate ceu gradus preberent. A quonam igitur cavendum eft? Nimirum hoc quinon videturadulari, neque pre fe fert adulatorem, quem non reperas cirea culinam, neque deprehenditur umbram dimetiens, uti cone tempus cognofcat, neque temere cadit vino temulentus, fed plerumque fobrius eft, curiofus eſt, ad rem pertinere putat,ut negotiorum tuorum fit particeps, vult arcanorum fieri confcius : in fumma tragicus eftamicitiæ hiftrio ,non fatyricus, aut comicus. Nam, uti Plato dicit, extremum injuftitia genuseffe, juftum haberi qui juftus non fit: ita {entiendumeft, &cadulationem efle periculofam, quæ lateat , non cam quam aliquis præ fe ferat. Neque eam quæ ludicra fit , fed quæ feria; propterea quod hæc facit ut vera quogue diffidatur amicitia, cui multa {pe cum illa conveniunt, fi quis animadverterit. Gobryas igitur, quum forte in idem incidiffet domicilium obfcu Tom. IF. A tum,
