Page 34 [34]
31
fum, inimicos fugias, negue admittas ad familiaritatem ,
allud videlicet Cretenfium excermplum fequutus , qui frequen¬
ter cum fathonibus & bellis inteftinis inter ſeſe pagnarent ,
invadentibus alinnde hoftibus omifa contentione conjuntti
funt: atqueris erat , quem illi [jncretifmum appellabant.
Ha&tenus Plutarchus. Simile quiddam refert de Su¬
dracis & Mallis Quintus Curtius libro nono : 9405 alias
bellare inter ſe ſolitos, periculi focietas junxerat , vaminen¬
te Alexandro. Pertinet huc, quod alias ex Ariftotele
referemus ; Sway È divise tè Hand, 1. €. Conci¬
Jiant homines mala. Adagium recte accommodabitur &
in illos, qui amicitiam incunt : non quod fefe cx anı¬
mo diligant , fed quod alter alterius opis egcat : aut
quo veluti conjundtis copus communem inimicum pet
fundent. Id quod his temporibus fæpenumero factita¬
ri videmus , ut arma jungant, ahoqui inter ſe infenfif¬
Gris animis. Tanta ineft & Chriftiamis hominibus ul¬
cifcendi rabies. Refertur & ab Apoftolio ques By¬
yantino, recentiffimo apud Greecos proverbiorum coa¬
cervatore.
XII. Qui circa falem & fabam.
Tees daw ù deuov, l. €. fexta falem & fabam, In
cos dicebatur, qui fe fimularent fare quod nefcirent.
Siquidem divini refponfuri , fabam & falem appone¬
bant. Unde qui inter fefe de rebus arcanis communi¬
carent , cv ae) ána % avevo appellabant. Ad hunc
quidem modum feriptum legiturin Diogemano , reli¬
quifque Greecarum parcemiarum colleétoribus. Verum
Plutarchus in Sympofiacorum Problematum decade
quarta, non fabam, fed cuminum feribit , nifi forte
depravatus eft codex : Exdvo dé ras vues nernbe TZS TE¬
€) dira xa) Uuw, ON ab USO mixinoy èst » 70 9 Halo 1. €.
At illud fortaffe vos fugit, quod ajunt, qai juxta falemac
cuminum, quod illud quidem lansins, hoc fuavins. Rur¬
fum ejufdem operis decade quinta : E Cid VAGPGr tnw¬
Moov u.a map ATÒ > aves av Gey of BEA AA À n puivoy ©
ampoule negspfor.si.e. Quarebat Florus, cum apud ipfum
cenaremus , quinans effent , qui in proverbio juxta falem &
cuminum dicerentar. Apollophanes autem grammaticus
fic eam queftionem diflolyit, ut dicat adagium fummam
familiaritatem fignificare. Siquidem qui magnopere in¬
ter fe familiares funt, hi vel falem vel cuminum una
coenant, neque requirunt apparatum ullum ciborum.
Unde & illc jocus cft Octavii Cæfarıs ad quendam, a
quo fuerat convivio perparco frugalique acceptus : JVe¬
fcicbam me tibi eſſe tam familiare. Huc pertunet etiam
illud, quod fuo loco referemus : AAa è rp#zeçar pi
mmesCaivew, i. ©. Mon oportet tranfgredi ſalem & menfam,
hoc eft, amicitiz jus , quod his rebus conciliatur, non
eft violandum. Porro falis nomine frugalem vi&um
innui, paflim ex poetis licet cognofcere. Horatius in
Odis: |
Vivitur parvo bene, cus paternum
Splendet in menfa tenus falinum.
Idem in Sermonibus:
Modo fit mihi menfa tripes, &
Concha falis puri.
fratribus (intellige etiam, cum fuo fratre , prout vel plures, vel uni¬
cum effe contigerit) operam det ut eo potiflimum tempore cum fuis
ipfius amicis verfetur, & ab eorum latere quam minimum poterit,
recedat: contra vero fuos inimicos procul fugiat. Cur vero ita fa¬
ciendum fit, oftendit iis quæ fubjungit : Quia, inquit , finteri & mi¬
nime fucati amici una cum amico fuum fratrem amante, & ipfi a¬
mant: at ii demum qui inimici funt, & quidem omnium maxime
maligni, quum aliquem reperiunt cui fit diffidium & odium adver¬
fus fuum fratrem, cum illo diflidente & ipfi diffidere, & odiffe eun¬
dem videntur. Et merito profe&o Plutarchus omnium maxime ma¬
lignos hos effe dicit: cur enim apud fratrem fratri irafcentem , & ipfi
adverfus cundem iram præ fe ferunt? Ut eum magis ac magisaccen¬
dant, & oleum, quod'ajunt, addant incendio. Interim vero ex il¬
lo , ubi commotum effe viderint, (quo maxime tempore dicenda ta¬
cenda loqui homines folent ) ea fecreta expifcentur, quæ alioqui fe¬
dato animo} nunquam vulgaviffet : & qua occuluiffe multo illi uti¬
lius fuiffet. “Pulcherrimus et profe&o hic locus, & Plutarcho vere
dignus : ideoque hunc in ejus interpretatione errorem filentio præter¬
cundum non exiftimavi: prafertim quum eam fequendo, quod ad¬
ditur Cretenfium exemplum , &7pordovro effe videatur : illi enim,
invadentibus hoftibus, non cum inimicorum amicis, fed cum fuis
ipforum inimicis focietatem inibant, feque cum iis reconciliabant, H.
Stephanas,
A
C
D
ERASMI de
Verum in divinationibus videtur magis religionis cau¬
fa folitus apponi. Cur autem hic honos fali potifimum
fit habitus , quæritur apud Plutarchum in co, quem
modo citavi loco : nam & Homerus falem “divinum
appcllat, & Plato fcripfit falem rebus divinis amiciffi¬
mum, familiariffimumque. Proinde /Egyptii, hono¬
ris caufa, prorfum a fale abftinent, adeo ut ne pani¬
bus quidem vefcantur fale conditis. TMametfi Plutar¬
chus arbitratur /Egyptios hac gratia potiusabitinuifle,
fi quando pure vivere vellent, quod pracipue libidi¬
nem irritare putetur , idquc propter calorem. Præterca
non eft veri diffimile , illos abdicafle fibi falem , tan¬
quam condimentum omnium fuaviflimum , ita ut non
immerito , opfoniorum opfonium appellari pofiit. Nam
funt qui hac de caufa falem gratiam nominarint, quod
citra hunc omnia videanturinfipida ingrataque. Quan¬
quam illud maxime diyinum in fe fal habere videtur,
quod è corporibus vita deftitutis putrefactionem ac ta¬
bem arcet , neque finit prorfum interire , diu morti
velut refiftens, animæque, quoad licet, vice fungens.
Atqui nihil eft anima divinius. Hujus ut eft oficium,
animantia tueri, continereque, neque finere compagi¬
nem dilabi : itidem fal, anime exemplo, cohibet cor¬
porum harmoniam ad tabem tendentium , & membro¬
rum inter ſeſe amicitiam confervat. Hac cadem ratio¬
ne fulgurisignem facrum ac divinum arbitrantur , quod
i&torum corpora multo tempore perdurent, neque pu¬
treſcant. Habet & illud quafi divinum fal, quod vim
quandam gignendi genuinam haberecredatur, vel hoc
argumento , quod ficuti paulo fuperius dictum eft , fe¬
minalem vigorem expergefacit, acuitque. Proindequi
canibus alendis dant operam, falfis carmbus ac falfa¬
mentis eos pafcunt, quo ad gignendum reddantur ala¬
criores. Accedit huc, quod è navibus marinisimmen¬
{a murium vis foleat enafci. Neque defunt qui dicant,
mulieres etiam citra virilem opcram fieri gravidas, fi
falem lingant. Præterea putant huc allufife poetas,
qui non fine caufa finxerunt Venerem genituræ prin¬
cipem, è falo natam fuiſſe, quam etiam dALyeri , ie.
rinos fæcundos, & plurimorum liberorum progenito¬
res faciunt. Denique nullum eft animal, neque terre¬
ftre, neque volatile , perinde foecundum , ut funt o¬
mnia marina. Hujufmodi ferme de fale differuntur
apud Plutarchum , que quidem hocmagis libuit refer¬
re, quod in Chriftianis ctiam myfteriis, praecipue ba¬
pufimi, quo renafcimurac denuo gignimurad falutem,
fal in primis admifceatur, ut ex his, que veteres de
fale fenferunt, non nihil etiam Theologus ad fuum
ufum poffit accommodare.
XIU. Duabus ancoris fultus.
Em duo deud, 1.e. Duabus nixus in porte fedet , fub¬
audiendum ancoris. De firmis X immotis, & qui rem
fuam probe conftabilierunt. Ductum à navibus intra
portum tuto manentibus, à prora fimul & à puppi
projećtis ancoris. Meminit Ariftides in Panath. Ab
cadem metaphora dustum eft, quod adverfus Ctefi¬
phonem dixit Demofthenes : Ovx dai À ame doué mis
mmrois , fubaudiendum eéyxvpus, 1.€. Haud cadem anco¬
ra nixus eft, qua vulgus hominum.
XIV. Sine capite fabula.
A'xe@aos poas, 1.€. Sine capite fermo, dicitur imper¬
dy ms atya ok av, OSV cint@aroy Exay ta GANT 5 DNA =
05 9Ò civ ATITA TÈ Tos Öv , & woos @aivorre. 1.0. Negua¬
quam profetto , poffeaquam dicendi parteis (ufeepi, (ermo¬
nem abfque capite libens reliquerim. Etenim fi aberrans
talis occurrat alicui, fædus videretur. Rurfus in Gor¬
gia: AR die one uve Dan peed Gius EVO KATK
METE, aR’ emFevlas neQarlw , ives ui dvd uepango meety.
1.¢. Atne ſermones quidem interim ajunt fas effe deferere,
quin potins imponendam illis caput, ne fine capite obambu¬
lent. Portaflis allufit ad id, quod refert Plutarchus in
dialogo De defeétis oraculis. ApudCretenfes feftum
quoddam novis &abfurdis cæremonusagebatur, often¬
fo hominis Gmulaçro fine capite, Hunc ajebant Ho¬
» mc