Page 25 [25]
13 Anacgiorum Chill Centur.I Prov.I.IL T4
ei iGovorep Gy Wy HOAE , aidavoresG@ Teds , ù xwds aw- A dem fi tam effet fixum in hominum animis , quam
vésee@, 1. ©. Cum minus fider habeatur quam gracalo,
magis mutus fis quam perdix , abjettior , ferviliorque
cane.
A PERSONIS DEORUM.
Ducuntur a perfonis deorum : Diana intaétior. Ipfis
Charitibus humanior. Priapo falacior. Venere formofior.
+. Mercurio facundior. Momo mordacior. Vertumno incon¬
frantior. Proteo mutabilior. Empufa magis varius.
5. A PERSUNIS FABULOSIS.
A perfonis fabulofis: Tantalo fitientior. Atreo crude.
Lior. Cyclopeimmanior. Oreftetnfanior. Ulyffe dolofior. Ne¬
fore facundior. Glauco ftupidior. Iro pauperior. Penelope
caftior. Ntreo formofior. Tithono vivacior. Erifichthone
efurientior. Niobe facandior. Stentore clamofior. Tirefia
cacior. Bufiride illaudatior. Sphinge involutior. Labyrin¬
tho intricatior. Dadalo ingeniofior. Icaro andacior. Gi¬
gantibus elatior. Gryllo ftaltior. Lynceo perfpicacior. Ex¬
cetra pertinactor.
6. À PERSONIS COMOEDIARUM.
A perfonis comeediarum : Thrafone Terentiano glorio¬
fior. Demea jargiofior. Mitione facilior. Gnathone adulan¬
tior. Phormione confidentior. Davo verfutior. Thaide blan¬
dior. Euclione parcior.
7. Á PERSONIS HISTORIARUM.
A perſonis hiſtoriarum : Zoilo invidentior. Catone fe¬
verior. Timone inbumanior. Phalaride crudelior. Timo¬
theo felicior. Sardanapalo nequior. Numareligiofior. Pho¬
cione juftior. Ariftide incorruptior. Crefo ditior. Craſſo
numatior. Codro panperior. eÉfopo luxuriofior. Heroftra¬
to ambitiofior. Fabio cunttantior. Socrate patientior. Mi¬
lone robuftior. Chryfippo acutior. Trachalo vocalior. Cu¬
rione obliviofior. Noftri temporis Ariftarchus. Chriftiano¬
rum Epicurus. Item , prepofterus Cato.
8. A GENTIBUS.
A gentibus: Pæno perfidior. Scytha afperior. Scytho¬
tauris inhofpitalior. Cretenfi mendacior. Parthis vanior.
Thracibus bibacior. Theffalo perfidior. Care vilior. Sy¬
barita faftuofior. Milefiis efæminatior. Arabibus ditior.
Pygmao brevior. Arcade ftolidior.
9. AB OFFICIIS.
Ab officiis : Lenone magis perjurus. Cinado mollior.
Milite gloriofior. Areopagita triffior. Tyranno violentior.
Carnifice immanior.
XIV. DE PRÆMOLLIENDA PAROEMIA.
Jam illud tametfi minutulum humiliufque videatur,
tamen pofteaquam docendi munus fufcepimus , non
‘gravabimur propter iImperitiores admonere ; videlicet,
ut in ufurpandis adagiis meminerimus, quod in verbis
novatis , aut durius tranflatis ficri Fabius jubet, id
quodait à Græcis clegantifime præceptum efle, vide¬
licet ese rev ti weeb] : ita nos oportebit aese¬
monite th mpoiuie , h. e. precaffigare, & velut oc¬
durior videbitur. Recipit enim hoc genus, ficuti paulo
fuperius oftenfum eft , & metaphoras quantumlibet
duras, & novationes vocum licentiofas, & hyperbolas
parum pudentes, & allegorias ad znigma ufque ob¬
‘fcuras. Greci soa ea his ferme modis : x aw
mapom. os hoot, Qari. wm Aepmhov. we Aoys. ws merAcuos
' dyos rows. arte Aéysow. we NegeTy. as née mreepobubee=
Louhor. wis Adysow of mfCovres. nares épyry. 1. €. juxta
proverbium , ut ajunt, ajunt , quod dicitur , quod dici
folet, ut antiquum att dittum , ut dicunt , ut dicitur, ut
dicimus proverbio, ut dicunt jocantes , rette dittum eff.
Tifdem ferme rationibus utuntur Latini : Ajant , ut
ajunt, ut efè in veteri proverbio , juxta vulgo tritam fer¬
monem , quemadmodum vulgo dici confuevit , ut vetus
verbum ufurpem , ut adagio ditum eft, vere hoc dicunt,
ProveRBIUm I.
Amicorum communia omnia.
À À io send, id ft, Amicorum communia funt
omnta. Quoniam non aliud hoc proverbio, neque
falubrius , neque celebratius, libuit hinc adagiorum
recenfionem velut omine felici aufpicari. Quod qui¬
nulli non eft inore, profeéto maxima malorum parte
vita noftra levaretur.. Ex hoc proverbio Socrates col¬
ligebat, omnia bonorum efe virorum non fecus quam
dcorum. Deorum, inquit, funt omnia. Boni viri deo¬
rum funt amici, & amicorum inter fe communia funt
omnia. Bonorum igitur virorum funt omnia. Refer¬
tur apud Euripidem in Orefte :
Kond P TA F iwy.
i.c. Inter enim amicos cunêta funt communia:
Idem in Pheeniffis:
Kowa À Oirey ann:
i.e. Communis omnis eft amicorum dolor.
Idem in Andromacha:
Didwy ~ xdev dov, ol avec O/Aor
-O'ebais meQvnac’, AMÈ nervo xenuole.
1.€. Nam vere amicis proprium prorfus nibile
Sed inter ipfos cunêta funt communia.
Terentius in Adelphis : Nam vetus quidem hoc verz
bum, amicorum inter fe communia efe omnia. Teftan¬
tur & apud Menandrum fuiffe in cadem fabula. M.
Tulliuslib. Officiorum primo: Ut in Grecorum, inquit,
proverbio eft , amicorum effe omnia communia. Citatur &
ab Ariftotele lib. Moralium octavo, & à Platone De
legibus quinto. Quo loco conatur demonftrare, feli¬
ciffimum reipublicæ ftatum , rerum omnium com¬
munitate conftare : Nedm A ww monis rt io Ù mAr¬
Téa , À voor desco, Ts m md Aepvov àv mynru ©
mow Tlw Tow ôn pani: negata di, wis vrug Es) noivo
mw Qlàwv. i. €. Prima quidem igitur civitas eſt & reip#=
blice ftatus, ac leges optima, ubi quod jam olim dicitur,
per omnem civitatem, quam maxime fieri poteft, obferva¬
bitur. Ditam eff autem vere, res amicorum communeis
efe. Idem ait, felicem ac beatam fore civitatem, in
qua non audirentur hæc yerba: meum X non meum.
Sed diétu mirum quam non placeat, imo quam lapi¬
detur à Chriftianis Platonis illa communitas, cum ni¬
hil unquam ab ethnico Philofopho dictum fit magis
ex Chrifti fententia. Ariftoteles libro Politicorum 11.
temperat Platonis fententiam, volens pofleffionem ac
proprictatem effe penes certos: cæterum ob ufum,
virtutem & focictatem civilem, omnia communia jux¬
ta proverbium. Martialis lib. 1x. jocatur in quendam
Candidum , cui femper in ore fuerit hoc adagium,
cum alioqui nihil impartiret amicis,
Candide , uowa inwy funt hac tua , Candide 5 MOVIE 4
Qua tu magniloguus notte dieque fonas.
Atque ita concludit epigramma,
Das nihil, © dicis, Candide , ngwa Qixwy?
Eleganter Theophraſtus apud Plutarchum in com¬
mentariolo cui titulus, a€i QiraderQias 2 Ei ngwa ta Ql¬
nov is, paris dé Hide $ Qirwy Aver cor IAS , i. €.
Si res amicorum communes, maxime convenit, ut amico¬
rum item amici fint communes. M. Tullius lib. De le¬
gibus primo , videtur hoc adagium Pythagoræ tribucre,
quum ait: Unde enim illa Pythagorica vox, Tà Qirwy
koi , Ka) OIM iotmrm , i.c. Res amicoram commu¬
nes, & amicitiam aqualitatem. Præterea Timæus apud
Diogenem Laertium tradit, hoc distum primum à Py¬
thagora profectum fuifle. A. Gellius Noétium Attica¬
rum lib. 1. cap. o. teftatur , Pythagoram non folum
hujus fententiæ parentem fuifle, verumetiam hujuf¬
modi quandam vitæ ac facultatum communionem in¬
duxiffe, qualem Chriftus inter omneis Chriftianos effe
vult. Nam quicunque ab illo in cohortem illam difci¬
plinarum recepti fuiffent, * quod quifque pecuniæ fa¬
miliæque habebant, in medium dabant: quod re at¬
que verbo Romano appellatur uewdGioy, id et, cene»
binm, nimirum è vitee fortunarumque focietate.
II. Amicitia aqualitas. Amicus alter ipfe.
Hæc quoque ad Pythagoram auctorem referunt;
quod candem complectuntur fententiam , rlw Qalay tov¬
MG dvai ; À plav Yuylw + piro ETEPOV cw TOY , L €. ami¬
cittam aqualitatem effe, & candem animam: &, amicum
1 Vide que hac de re congeffit Foan. Schefferus in Lib. de natura
& conftitutione Philofophix Italicx cap. x1v.
altes