Page 21 [21]
OCR
5 fubinde citatur , tum ab aliis, tum ab Athenzo in Dipnologia , Clearchus Solenfis Ariftotelis auditor , & Aniftides : deinde Zenodotus , qui Didymi'Tarrhzique parcemias in compendium redegit. Citantur & Theophrafti proverbia incommentariolis Demofthenis. Unde liquet & illos hifce de rebus commentarios reliquiffe. Neque me fugit , id operis Zenobii nomine circumferri. Verum quoniam invenio quædam apud Ariftophanis interpretem, Zenodoti ejus, qui Didymum ac Tarrhæum in compendium redegerit , nomine relata, qua ad verbum in hujus commentariis leguntur, velim mihi citra fraudem efle , quod is quocunque fuerit nominc, quid enim refert? in hoc opere Zenodoti titulo adducctur. Hic præter alios Milonem quendam parcemiographum allegat. Citatur & Dæmon quifpiam, cum ab aliis compluribus , tum ab co qui diétiones aliquot cx orationibus Demofthenis eft interpretatus, qui multos de proverbiis libros videtur compofuifle. Nam citatur thee xL. Exftant & Diogeniani colleétanca. Hefychii prefatio teftatur ab iplo copiofius explicata proverbia , quæ nudius recenfuiffet Diogenianus , etiamfi opus ipfum pugnat cum fuo prologo: cum 1s nomenclaturam auctorum profiteatur , hil effe poffit magis : unde in conjecturam adducor , opus hoc copiofius ab auĉtore defcriptum , poft abalio quopiam in compendium contraétum. Suidas, qui & ipfe in hoc numero ponendus cf , Theetetum quendam adducit, qui de proverbiis confcripferit. Sed quid ego hos, cum fapientes illi Hebræi non dubitarint hoc titulo libros aliquot edere , & arcani numinis adorandamyfteria parœmiis includere , in quibus eruendis tot tantorum Theologorum ingenia defudarunt , hodieque defudant ? Nec illud argumentum leve , quod inter bonos auétores, ut quifque fuit cruditiffimus eloquenuflimufque , ita quamplurimum adagiorum fuis libris afperfit. Et ut à Gracis exordiar , quid magno illo Platone, ne dicam divino , mmporusmdésepov, ut fic dixerim ? Ariftoteles , ferius alioqui Philofophus , haudquaquam gravatur, fuis illis difputationibus parœmias crebras ceu gemmulas intertexere. Quem quidem ficut in ceteris., ita hac quoque in parte Theophraftus eft æmulatus. Plutarchus gravis fan@tufqueac pene tetricus autor , quam multis, undique {catet adagiis ? quem nec piguit inter problemata quafdam paræmias & proponere & excutere , idque Ariftotelis exemplo. Jam ut ad Latinos veniam , omiffis utroque in genere grammaticis ac poëtis, nifi fi quis in his M. Varronem exiftimatannumerandum , qui Menippeis illis fuis proverbiales indidit titulos, ut plane confentaneum fit ilTum argumenta fabularum non aliunde , quam a proverbus fumpfiffe mutuo , Romani principes non exi{timarunt inferius efle majeftate imperiali, ut magnis de rebus confulti proverbio refponderent, quod etiam nunc exftatin Digeftis, #7 miv@ , 27 maven, Sr ape astov, i. €. Nec omnia, nec pafim, nec ab omnibus. Denique quis aufit hoc genus faftidire , cum videat facrorum vatum oracula quædam proverbiis conftare? Quorum de numero eft illud: Patres noftri comederunt uvam acerbam, & dentes noftri obftupuerunt. Quis non etiam veneretur , ut rem quampiam facram , & myfteriis accommodatam , cum ubique nobis imitandus Chriftus ipfe peculiariter hoc fermonis genere deleĉtatus fuifle videatur. Apud Græcos hoc adagium fer= EUG, cm 2 xaen8 mT dévdpoy yvwouw, i.c. E frotta arborem judico. Apud Lucam item legitur, # ye és devdpor XAA, mSv xæpnv oxngov, ¥de dévdpov oumtay, megy KATY xomnov ; i.c, non enim eft arbor bona, que fruttum faciat vitiofum , neque arbor vitiofa, que frutlum faciat bonum. Apud Grecos Pittacus Philofophus confultorem {uum ad puéros turbine ludentes mittit , à quibus de ducenda uxore proverbio doceatur , audiatque mlw & amv ae Chriftus puerorum citat paræœæmiam „ fic in foro ludentium , $vA/cegdo Ju, À ox Wernoecte* eonviou vu, è coe uraut , 1. C. bil, E non faltaftis : cecinimus lugubre , & non ploraA fis. Cuifimillimum eft illud’Theognidis, fi facralicet conferre profanis : sd Do Zoe, O88’ Sav avias avdedvd 5 ŠT dirty. i.e. Non etenim cunêlis placeat vel Jupiter ipfe, Scn mittens pluviam, fen Cohibens pluviam. Quod fi quem movet antiquitatis auctoritas, nullum doz ctrine genus antiquius fuifle videtur, quam paroemias rum. In his ceu fymbolis tota ferme priſcorum philoſo» phia continebatur. Quid aliud veterum illorum fapientum oracula quam proverbia? Quibus tantum honoris habitum eft shank ut non ab homine profeéta, fed ccelitus delapfa viderentur. E ce/o,inquitJuvenalis,de(cendit rvéD aaurov, i. C. Nofteteipjum. Proinde pro foribus templorum veluti digna diisinferibebantur : pafimque colummis ac marmoribus infcalpta vifebantur tanquam immor-= talidignamemoria. Quod fi minutula quæpiam res videtur adagium, meminerimus ifta non mole, fed pretio æftimari oportere. Quis enim fanus non pluris faciat gemmulas quamvis perpufillas , quam faxa ques dam ingentia? & ut, au&ore Plinio, in minutiflimis animantibus, velut araneolo culiceque, majus eft nature miraculum, quam in elephanto , fi quis modo propius contempletur: itidem in re litteraria nonnunquam plurimum habent ingenii, quæ minima fünt. VI. Ap QUOT RES UTILIS PAROEMIARUM COGNITIO: Reliquum eft, ut paucis oftendamus, non minus utilitatis ineffe proverbiis, quam olim adfucrit dignitatis. Conducit autem parcemiarum cognitio, cum ad alia permulta, tum potiffimum ad quatuor : ad philofophiam, ad perfuadendum , ad decus & gratiam orationis , ad intelligendos optimos quofque auétores. Principio, ne cui mirum vidcatur , quod proverbia dixerim ad philofophiæ fcientiam pertinere, Ariſtoteles apud Synefium exiftimat nihil aliud effe parcemias, quam reliquias prifce illius phifofophia, maximis rerum humanarum cladibus exftin&xe. Eass que fervatas efle, partim ob compendium brevitatemque „ partim ob feftivitatem ac leporem: ideoque non egniter nec ofcitanter, fed preffius ac penitius infpiciendas: fubefle enim velut igniculos quofdam vetuftæ fapientiæ , quæ in perveftiganda veritate multo fuerit perfpicacior, quam pofteriores Philofophi fuerint. Plutarchus item in commentario, cui titulum fecit, quo patto fint audiendi pocte , veterum adagia fimillima putat facrorum myfteriis ,, in quibus maximæ quæpiam res ac divine minutulis & in fpeciem pene ridiculis ceremoniis fignificari folent. His enim tam brevibus diétis per involucrum quoddam cadem innui, quæ philofophiæ principes totvoluminibustradiderunt. Neque enim aliud fibi velle parcemiam illam Hefiodiam, Mate yu evito, quam quod Plato tum in Gorgia, tum in libris politicis , tam multis argumentis conatur oftendere, Beahoy iva 10 ¿dis È adixév, 1. e. Satius efe injuriam admittere; guam inz jeriam inferre. Quod autem unquam dogma proditum eft a Philofophis, vel ad reéte inftituendam vitam falubriùs, vel Chriftiana religioni vicinius? At rem tantam videlicet, tantillum proverbiolum complectitur, [Aéoy fuuov mavros , 1. ©. Dimidinm plus toto. Nam uitotumaufert, is alterum fraudat , ut cui nihil reliqui oe Contra, qui dimidium dumtaxat accipit, is aliqua parte fraudatus videtur. Preeftat autem fraudari, quam fraudare. Præterea fi quis Pythagoricum illud, yg TF DiAwy, 1.€. communes res amicorum, diligentius penitiufque difcutiat , nimirum inveniet in tam, brevi dicto, felicitatis humane fummam efie comprehenfam. Quid cnim aliudagit Plato tot voluminibus , quam ut communitatem perfuadeat , & hujus auétorem amicitiam? Quæ f mortalibus perfuaderi queat, illico faceflant é medio, bellum, invidia , fraus : breviter univerfum malorum agmen femel è vita demigret, Quid aliud egit princeps noftre religionis Chri : ftus? Nimirum unicum duntaxat præceptum mundo tradidit caritatis , admonens ab ea una, fummam & legum & prophetarum pendere, Aut, quid aliud horTom. Il: Aa ratur
