Page 57 [57]
Desiperii ErASMI VITA.
dem , ubi totum annum feeviret peftis, coaétus eft Lovaninm commigrare: Ante inviferat Angliam in gratiam
LMontjow, tum difcipuli », nunc Afecenatis s fed amici verius, quam benigni. Id temporis omnium bonorum apud
Anglos benevolentiam fibi conciliavit , ob- id prefertim, quod fpoliatus- in littore Dovarzenf, non folum non ul¬
tus fitinjuriam ; fed mox emiferit libellum in laudem Regis, & totius Angle. Tandem è Gallia magnis promiflis
revocatus eft in Angliam: quo tempore natus eft amicitiam Archiepifcopi Cantzarienfis. Ubi promilla non appa¬
rerent , petut lalam : cujus adeundæ defiderio femper arferat. Egit paulo plus quam ânnum Bononie , jam yver¬
gente ætate, h°e. ferme quadragenarius. Inde contulit fe Venetias, & edidit Adagia: inde Patavizm, ubi hi¬
bernavit : mox Romam, quo jam fama celebris ac plaufibilis præceflerat. Raphaeli, Card. S. Georgis, præcipue
carus fuit. Non defuiffet ampla fortuna, nifi mortuo Rege Henrico VII. & ſucceſſore VIII. amicorum litteris
ampliffima pollicentibus revocatus eflet in Angliam. Illic decreverat reliquum ætatis peragere : verum ubi né
tum quidem preeftarentur promifla » fubduxit fe in Brabantiana, invitatus in aulam Caroli nunc Cafaris, cui con¬
filiarius factus eft opera 2 Sylvagii, Cancellarii magni. Ceetera funt tibi nota. Mutati cultus rationem red
didit in libello primo, quo refpondet Leicis fycophantiis. Formam ipfi deferibetis. Valetudo femper fuit tenera;
unde crebro tentabatur febribus „ præſertim in Quadragefima ob pifcium elum, quorum. folo odore folebat of¬
fendi. Ingenium erat fimplex ; adeo abhorrens à mendacio, ut puellus etiam odiflet pueros mentientes, & fe¬
nex ad illorum adfpeétum etiam corpore commoveretur. Lingua inter amicos liberioris, nonnunquam plus
quam fat let: & fæpe falfus, non poterat tamen amiicis diffidere. Putidulus erat, neque quidquam unquam
{cripfit, quod ipfi placeret: ac ne facie quidem propria deleCtabatur : vixque extortum eft amicorum preci»
bus, ut {fe pingi pateretur. Dignitatum ac divitiarum perpetuus contemptor fuit : neque quidquam” habuit
prius otio, ac libertate. Candidus æftimator alienæ doétrinæ , & fautor ingeniorum unicus, fi fortuna fup¬
petifict. In provehendis bonislitteris nemo magis profecit, grayemque ob hanc rem invidiam fuftinuit à barba¬
ris & Monachis. Ufque ad annum LL. nec impetiverat quenquam , nec impetitus eft 4 quoquam ftylo. Idque
habebat fibi propofitum omnino ftylum incruentum fervare. A Fabro primum eft impetitus : nam Dorpiana orfa
fupprefla funt. Inrefpondendo fempererat * civilitate. Lutherana tragcedia oneraverat illum intolerabili invidia ,
dif{cerptus , abutraque parte , dum utrique ftudet confulere. Augebo catalogum operum meorum: ex hoc quo¬
que multa colligentur. Scripfit ad me Gerardes Noviomagas quofdam meditari vitam Er4/zi, partim carmine ,
partim oratione. Ipfe cupiebat inftrui fecreto : fed non aufus fum mittere. Si contingatcum illo colloqui, po¬
teris illi communicare. Nec tamen expedit aliquid tentare de vita, nifi res ipfa urgeat. Sed his de rebus fortaflis
alias, aut etiam coram.
Heec ubi feripfifiem , yenit Berckman onuftus mendaciis. Scio quam fit difficile , continere arcanum ; tamen,
uni tibi credo omnia. Celebrayi Vzandulam noftrum : Livinzs exhibebit libellum hortare Cerarinam, ut, fi quan¬
do relegat auctorem , adnotet aliqua. Favendum eft Frobenio: ego nom poffum illi femperadeñe. Et ejus cauſa
gravor magna invidia. Nofti, quam fint figuli. Rurfum vale. |
Cam fupra annotatum fit obiter, Erafmum 4 Monachifino Adonafferiove abhorruif[e s nolim te lateat, elaboratam bujes
Compendu Paraphrafin, & praclaram diffufionem elfe Epiftolam V. fatis prolixam, qua legitur Libro XXIV . ad Lam
bertum Grunnium , Sceribam Apoftolicams ubi, fub nomine Florentii (omine hand falfo) fe deſcribit Eraſmus,
Notat etiam , inter alia, fequenshac Epiftola, guam ob caufam Monafterio, cmi fè invitus fatis manciparat , fuertt egreffus ,
imo cujus auctoritate evocatus. Quum emm lapfu temporis eo nomine multoram calumniis vir pins objiceretur, & Seryas
tius ctiam , gui Patris dignitate coenobiohuic pracrat , litteris eum revocaret , nervofam ad eum [cripfit Epiftolam, qua
fe vite Monaftice calamitates ferre non poſſe teftabatur , rationibus additis, quibus motus, veftibus fè cwmerat Monafficis,
Eam ideo à clarifimo viro Petro Scriverio , Erafmi noftri ffadiofifimo acceptam, hoc loco adponere opere precium duxi $
cum guod in Epidtolarum wvolumine nufquam compareat, tum quod univerfa vitæ rationen , uti {cribens rpfe inibs loguin
tar, exponat. ;
ae Eee N DO
PATRI SERVATIO ERASMVS
YMANISSIME Pater, Littere tue per plurimorum jaétatæ manus, tandem ad me quoque pervenerunt jam
Angliamingreffum , que mihi fane voluptatem incredibilem attulerunt, quæ veterem illum tuum in me
animum adhuc fpirant. Paucis autem relpondeo , utpote ex itinere jam fcribens, & ad ca perni :
que tu feribis, & ad rem maxime pertinent. Tam varia eft hominum fententia, & fuus cuique eft avium can¬
tus, ut omnibus fatisfieri non poflit. Ego certe hoc fum animo, ut, quod fit faétu optimum, fequi velim ,
teſtis eft mihi Deus, nam fi quid olim juveniliter fenfi, id partim ætas, partim rerum correxit ufus. N unquam
fuit confilium vel vite genus, vel cultum mutare, non quod probarem PHÉdinesau ſcandalo clem. Scis enim
mead id vitæ genus tutorum pertinacia, & aliorum improbis, hortatibus adaétum magis quam inductum. Tung
Cornelii Werdeni conyicus, & pudore gee fuifle retentum, quum intelligerem , mihi hoc vitæ genus haud-~
quaquam aptum efle. Nam non omnibus congruunt omnia. Jejuniorum impatiens femper fui , idque peculiari
quadam corporis ratione. Semel excitatus è fomno, nunquam potui redormifcere , nifi poft horas aliquot. Ad
litteras tantum rapiebatur animus, quarum ifthic nullus ufus. Adeo ut non dubitem, quin fi in liberum aliquod
vitee genus incidiflem , non folum inter felices , verum ctiam inter bonos potuiflem numerati. Itaque cum intelli¬
gerem me nequaquam efie idoncum ifti generi vitæ , & coactum non íponte fufcepifie , tamen quia receptum eft
(publica noftri feculi opinione) piaculum efie , à femel.fufcepto vite genere difcedere , decreveram & hancinfeli¬
citatis mez partem perpeti. Scis enim me multis in rebus infortunatum efle , at unum hoc cæteris omnibus gravius
efle duxi, quod in hujufmodi vite genus detrufus elem, a quo tum animo tum corpore cflem alieniffimus : Ani¬
mo, quod a cærimonus abhorrerem:, & libertatis amans eflem: Corpore, quod etiamfi maxime placuifet vitæ in¬
? . . . . oe . . . = . E . .
ſtirutum , corporis natura non ferebat iftiufimodi labores. At objiciet mihi aliquis annum probationis (ut vocant) &
eetatem maturam. Ridiculum, quafi quis poftulet, ut pueranno decimo ſeptimo , maxime in litteris educatus,
a C . . A e PIAN = A a £ 4 1 =
norit feipfum, quod magnum cft, ctiam in fene : An anno uno id difcere potuerit , quod multi cani Pea dan in
telligunt? Quanquam ipfe nunquam probavi, & guftatum jam multo minus, ſed iis , quas dixi, rationibus fum
irretitus. Tametfi fateor cum, qui vere fit bonus, in quoyis vitæ genere bene viéturum. Nec diffiteor me ad ma~
gna vitia fuifle propenfum , non tamen ufque adeo corrupta natura , quin fi commodus accefliflet gubernator , & ve¬
Judaice fuperftitiofus, potueram ad bonam duci frugem. Hoc igitur interim f{pectavi, in quo vite
re Chriftianus , non 1 È Ar SFT E ME RO :
genere minime malus eflem, atque id fane me affecutum puto. Vixi interim inter {obrios, vixiin ftudus litterarum ,
| Tom. I. KKK * ques