ERASMO, cor reditum in patriam & 1pfe maturandum duceret. \ Ttagae per Alpes Rhaticas Curiam primum, deinde
Conftantiam ad lacum Brigantinum profettus , tranfito Lentienfium tratlu , qui funt ad Martiane [plue initium , guod
prifcis Orcynium fait » per Brifigavos Argentoratum venit , unde fecunda Rheno in Hollandiam vettus eff. Mox amicis
fis Antverpia O Lovanii falutatis , Angliam adit. Tenebatur defiderio Joannis Coleti Theologi, gui Londini decangs
erat apud Divum Paulum , Grocini , Latimeri , Linacri , guorum ante meminimus , © pracipre Thomæ Mort.
Vetus Maecenas erat Guilielmus Waramus Cantuarien/is Archiepifcopus, totius Anglia primus , © ejus regni Cancella¬
Tits, h.e. judex fammus, gui omnes Epifcopos ejusinfule fualiberalitate vicit. Hic & pecuniam dedit, & preterea facerdos
tinm Ecclefie Aldingtonenfis in agro Cantuarienfi: quod quam religione ERASMYVS obftringeretur, guominus ft atim ac¬
ciperet , emolumentis tntegrts potins ad paftorem pertinentibus , qui prafens din notlugue (ubjetiam plebem inffitueret , id
quod nulls inficiari poteft , “adeunttabundum Cantuarienfis , Quis , znquit , te æquius ex Ecclefiaftico proventu vi¬
vat, qui fcriptis tuis utilifimis ipfos E.cclefiarum preefeétos Presbyteros inftruis , doces , adjuvas , unus omnes:
nec illos tantum , fed & cunétas ubique terrarum E.cclefias , quibus illi fingulis finguli duntaxat prafint &
profint. Sane ples femel ERASMVAA dicere memini , Principum efe debere officium , ut propria liberalitate ftudiofos
juvent : [éd illos [is impenfis parfuros ad facerdotiorum collationem confugere , ad quae accipienda feCtatores difciplinarum
cogi , ut ocium litterarinm tueri gueant. Caterum ut Montjoium infcriptione Proverbiorum honeffavit Nc Joannem
Coletum zove fchole Londini inftitutorem , libris Copie duplicis, verborum & rerum , ad quem ludens aliguanda
dixit , fè pauperem plane fatum emifa utraque copia , ita praftantiffimum Mecenatem (num Guilielmum Waramum re¬
cognitione Flieronymranarum precipue lucubrationum immortalitati confecrare fratuit. Opus Adagrorum Aldum emulatus
flagitantibus ftudiofis Joannes Frobenius typis fuis non infeliciter excuderat : qua arridente editione , fimul officine dili¬
Kentioris celebritate motus ERASMVS , ganm alterum Proverbiorum exemplar cum acceffone pridem Badio promifum
& deftinatum | adjuntlis aliquot Plutarchi libellis recenter verfps Francifci Pircmanni confilio Bafleam aberrafe cogno=
wiffet, © illic omnes Divi Hieronymi lucubrationes fub Frobenianis pralis efe , ipfe quoque codem fe contzlit , fimulans
iter ad Urbem voti folvendi gratia. Nec fucrat vanas rumor. Pridem enim Joannes Amerbachius , abfolutis Am¬
brofii Auguffinique libris , totum [e comparaverat ad caftigationem voluminum Hieronymi , undigne conguifitis veruftis
exemplaribus , & dottis viris condudlis., qui Gracas dictiones paffim reftituerent : de quorum numero fuit Joannes
Reuchlinus /vreconfultus, qui é Lexicis vacuas lacunas replere conabatur , cni fucceffit felicior cafligator Joannes Co¬
no Norimbergenfis , inftstutit Dominicani, gui meliorem viam fequutus , è veftigiis antiquorum codicum ca , qua vel
deerant vel erant depravata , diligenter reponebat. Idque poterat homo propemodum Grace quam Latine dottior , verfa¬
tus nimirum tn optimis auttoribus , aliquot annis excellentiffimorum in Italia Profefforum Muturi & Scipionis , quorum
ante meminimus , atque Joannis Cretentis minime penttendus auditor, Etiam defuntto patre , Bruno & Batfilius fli,
una cum Joanne Frobenio, Hieronymi informationem adgrefis erant , © in Prophetis aliguo ufgne progrefii. ERAS
MO novo hofpiti.ffatins in @des Frobenianas recepto placuit editionis nitor , fed in primis incredibilis Fratrum Amerba¬
_ghtorum in caftigando fedulague diligentia. Ip(eergo, fi quando confelebatur, bi jadicio opus erat propter exemplaria
wariationem , nufguam deerat. Verum Epistolarum volumina fibi peculiariter vendicabat , partim abfolvendis (choliis,
que jam pridem cæperat , partim novis addendis & argumentis ad[cribendis occupatus. Hic labor non erat exiguus,
Accefit longe major. Defiderabant fiudiof Galliarum © Germaniarwm feorfim edi Novum T efhamentum Grace, quod
cum Veteri Venetiis conyanxerant. Tn id olim f{eripferat Adnotationes , Laurentium Vallam imitatus. Eas, quum rez
periffet inter [chedas fas, tumultuarie recognovit & auxit inter pralorum Prepitus. Nec deerant , qui ipſum Novum
Teftamentum climandum patarent , vulgo Chriftianorum , ut uidetur , {criptum vel potins verfum. Bg hac monentibus
pro [fva facilitate paruit. Hanc vero laborem Leoni x. Pont. Max. inferipfit , & qaidem merito , primarinm noſtre
Religionis inftrumentum fummo ejufdem prafidi. At Hieronymianorum operam recognitionem Cantuarienfi Archicpifcopo
Waramo confecravit, eternum obfervantia fingalaris monumentum. Rediittam in inferiorem Germaniam propter nego¬
cia , ac non ita dis poft ad nos reverfus, commodum illucrecurrerat, quum Majeſtas tua Roipant Imperti fafcibus, cu¬
jus nobis ab ipfis Gothis , Theodoricho #0 Veronenti & ceteris antigattas apud Agnas Grani inanguraretay. Mox
Colonie Ubiorum adfuit fub conventum Wormacienfem , in ordine corum, qui Tibi fenta confilèi? fpetkgbilis; nam in ho¬
rum cetum jampridem a te prudentiffime erat adfcitus , adhuc vivente Joanne Sylvagio fJummigue Cancellarii munus
obeunte. Solaris comitiis Vançionum & urbe Tornacenfi recepta , qaum in Hiſpanias ex Brabantig Majeftas tza efet re¬
grofa , Bafileam repetiit ERASIAVS iterum editurus Adagiornm Chiliadas E Paraphrafes Panlinas atghe Ewangelicas
abfoluturss , quas dubium eff majorene Studioforum Applauſe orbis exceperit, an majori alacritate A À Hic
‘fam , znguit, in meo campo. Et fic erat. Infpicichat veteres maxime interpretes , ex noftris Ambrofium > Hierony=
mum , Auguftinam, Hilarinn, ex Grecis Chryfoftorura oP hajus imitatorem Theophylattum E Jiylum Aaccommoda=
bat tantum. Ex tis nnam Majeffati tea inferiphi , nempe primam , que eft in Evangelium Marthai, & poftremam
Germano tuo , Cafari FERDINANDO ; nam qui te juvenem [ummopere vencratus eft tot regnorum haredem > gui minus
fafpiceret ad fastigium Romani Imperit 3 concordibus Principum ſuffragiis 5 evellum A A Se honeftsffimoque
officio obftritlus ? faveni adbuc Inffitutionem Principis Christiani paravit , fanthis caterum on US Ap ra
benfam , libellum , ita me Deus amet! in quo velut in ſpeculo deítinatus ſummarum rerum a miniffrationi, vel ipſe fai
iones Chriſtiano dignas addifcat 7 vel bute additus preceptor neata qualibus bones "ua o regum ani¬
* mus , dum ctiamnam tener eft, imbui debeat. i Siquidem hoc ERAS MVS femper fia io habwit , nobi en Aufiria¬
nam familiam tot Cafarum parentem , cajus Imperi Vix Alpibus julis Rhaticiſque & Oceano Septentriona a
tur , omni obfequiorum gencre , que litterarum [eCtatori convenirent , colere. DL hoc E patri tuo Phi ippo
ex Hifpaniis reduci exhibitus, © ab codem perqaam amanter fufceptus : 8 ille officinm fingu ari E
profequendum , tanquam omine quodam felici primas ostendens , quantam olim aftimationem a a Po Ja viri
ſcripta , ac tantum non exemplum ffatwens, quod cateri magnates amularentur. Nec aliter accidit, Etenim fimilem
multorum Regum Co Pontificum Max. benignitatem expertus eſt ERASMFS , At tnam in primis 5 Imperator Augufte 7
ut FERDINANDI nunc Cafaris Germanitat, ut Henrici Britannia Regis ejas nominis ottavi > Aquo vivente etiamnum
parente Fichrico Septimolitterisipfias manu feripris falutatas eff, ut Clementis Vil. Pontificis Max. Nec altamente Ha,
drianus Pontifex fuir , fi facerdatium oblatum, vel munas honorarium ERASMPS accipere volgiffet.. Quid porro
ERASMO è Francifco Valefio Galliaram Rege non ex(pettandum fuit , Gi animum [pettemus > & quid in enm confer¬
ve voluerit ? Unis certe litteris , longegratiffimum ejus adventur fore, Sua ipfius anA fabferibere non eft dedignatus.
Paulum vers Pontificems Max. ejnsnominis tertinm , quam virtuti & eraditioni ER ASM o animo tam etiam
effettua ad quamlibet opportunitatem favere fuifje paratum inde apparet , i quod alga e ERASMO in collegium
Cardinalium cooptando atium fuerat , ipfe eidem Prapofituram Daventrienfem rajettenfis Diœcefs , qua fexcentorum
aureorum reditum tribuere dicitur , ultro obtulerit. Obtulerit autem ? imo e, litteras non ſolum EL gas
ea ne expeditionis tadio atque impenfa beneficium comminueretur promittens , fed @ illuftriſſimam Ungarie Reginam Ma¬
riam fororem tuam , Flandrie tuo affenfa prafidentem , ut pro ſua erga Romanam Pa FA obfervantia, & Regiain vi¬
yos benemeritos benignitate , ditta Prepofiture ( ut appellant) pofefionem vacnam ao intrufis pro ERASMO confervari