Page 48 [48]
OCR
a D ll Po A ee eee Beari RHENANI SELES TADIENSIS dilis fuiffe conjicio. Videbant enim Angls inter Profeffores bonaram litterarum in tota Academia Parifienfi nullum exfiffere, qui wel eruditins poffet 5 vel fidelius docere confueffer. Nam Fauttus Andrehinus, aliogzi carminibus magna cura pangendis ima tentus, defunélorie profitebatur , jocts quibufdam magis feftivis, quam dothis plaufum radium anditorum captans, Gagui. nus obezndis legationibus ad exteros Principes occupatus erat, in iftis ftadiis non tta prorfum abjolutus : nec docebat publice, Atque hinc cœpit E RA SMV S in Anglia innotefcere. In quam infulam paulo poſt ipſe conceſſit A difcipulis illis fuis domum regreffis invitatus. Ubi quum aliguamdin manfijet, in redita apud Dovarienfe littus a telone fortunis propemodum omnibus exutus efl, ac nondum navem ingrefus , naufragium. fecit, quod complufculos anreolos ultra prefcriptum numerum & fine regio diplomate (nibil pericyli, niſi in Britannica moneta à Montjojo & Moro perfuafus , imprudens legum Anglicarum) efferre tentaffet. Que injuria utcunque muiffitanda fuit: nec enim erat ullum remedinm , obſtante lege. Nec tamen boc damnum vel alienavit animam ERASMI, vel deterruit, quo minus in Angliam fepins poftea redierit. Abundare tam cæperat ea provincia viris dottiffimis , Guilielmo Grocino , ‘Thoma Linacro, Guilielmo Latimero, gui en Italia litteris operam dederant, atriufgue lingue peritia celebres: item Joanne Coleto , Thoma Moro, Richardo Pacæo, & Gutberto Tonttallo ,. 2. guibus ommibus certatim amabatur: ut de Epifcopis nihil dicam , quorum ut quifque erat litterarum callentior , ita pluris ER ASMP M facichat , benignius trattabat. In Academia Cantabrigienfi docuit aliquamdin :idem & Lovanii fecit, quum apnd Joannem Pal udanum ejas [thole Rhetorem diverfaretar. Deinum perfuafusab amicis , quotandem Italiano videret, cujus miro dejiderio femper tenebatur (nec immerito , quando totus hic orbis ca regione nibil modis omnibus cultins habet) cum filiis Baptiftæ Boerii Genzenfis, Regii in Britannia medici, Joanne & Bernardo Bonoziam) profeétus eff: non ut pedagogus, nam morum curam exceperat , nec ut praceptor , fed ut infpettor farurus ac fadiorum viam commonftraturus, teffe Epiftola ad Botzhemium , ubi inter Profeffores Paulu m Bombafium amicum habnit hominem nivet pectoris, © eruditum, qui viciffim ingenio ac dottrina ER AS MI mirifice deleëtatus eff. fam enim obierat Beroaldus Profefforum fit temporis Achilles, & Bapufta Pius, antiguitatera infeliciter amulatus , Ofcos & Volfcos fomniabat. In itinere cum focio Anglo Taurini in Alpibas Cotits Theologie doktor fattus eft. Itaque dignitatem © eruditionem in Ttaliam importavit , quam catert inde reportare confueverunt. Dam Bononia volumen Adagiorum pridem copium abfolvit , nam breve & rude {pecimen operis futuri Lutetie ante multos annos ediderat , cultum Canonicorum ceenobiticum , quo hattenus ufus faerat , hujafmodi de caufa mutare coactus eff. Mos ef: ejas urbis haudquaquam reprehendendus, ut, fi fufpicio fit de quoguane infetto pefte, chirargus ad hoc conftitutus ftatim arceffatur. Is, ut commodius ab obviantibus & preterenntibus dee vitari poffit propter contagium exitiabile , folet albam mappulam ab altero humero tranfverfim pendentem geftare, G& vir= gam in manu. Forte fortuna die quodam nefcio quid attarns ERASMYV S per plateam oppidi infrequentiorem folus incedebat in caliu fuo canonicali , quemadmodum confueverat. Ibi duo tresve jnvenes imperiti obviam veniunt , & omophorio candido confpetto, peffis exploratorem illum rati, quum in via pergeret , ‘ER AS MVS nihil hajafmodi fefpicans, correz pris [axisvim minati funt, & conviciù impetiverent , intra verbatamen graffati. Caufam indignationis demirans inguirit, Ajunt de edibus profpicientes , qui rixantes audierant, (capularem illam veftem eos provocaffe nodo fubfiriétam ad latus, deceptos ob cultus fimilitudinem , qui putarint eum ab infetto aliquo redire , nec de via decedere velle. Proinde ne fimile pericalum deinceps incurreret, E RAS MVS ad Julium fècandum Pontificem Max. mifit (upplicem libellam , quo fibi religiofi cultus utendi, aut non utendi gratiam faceret. Id promerentibus (mis fingularibuss virtutibus haud gravatim concefjum , modo vefte facerdotali uteretur: quod {eo decimus , dein accedentibus aliis etiam jeffis canfis, non tam ad vite inffitutum, quam ad illuffrandam ER ASMI cxiffimationem pertinentibus , in plenifima (quod ajunt) forma corroboravit : omnibus € fingulis fpecialiter & expreffe derogans , que (ut verbo dicam) quomodocunque obffarent : tenores obftantium quoramenn= que pro fufficienter exprefis enumeratifque habens. Ecquis antem dubitat Pontifices Max. in hrjufmodi humans conftitutioni= bus plurimum poffe, quum juris interpretes iiſdem im ea , que vel Juris Divini funt , vel Gentium , interpretanda moderanda= gue non parum concedant: imo in omnibus , exceptis fidei articulis, liberam ex caufa difponendi difpenfandique , ut ipforum verbo utar ,poteftaters effe tradant? Ad umbilicum perdutto opere Proverbiorum , firipfit Aldo Manutio, an libram excndena dum formis fufcipere vellet : is refpondit id fe lubenter facturum, Venetias delatus , quum in officinam veniffet, din coattys eſt exfpettare, donec ad cologuinm admitteretur, cum quia Aldus recognofcendis archetypis operarum laboribus formulas flanneas tumultuarie concinnantium occupatus erat , tum quia putabat eum elfe ex vulgaribas falutatoribus UNUM s qui, Magis curiofitatis ftudio, quam auxilu vel confilii prabendi canfa aſſidue ventitando , homini aliis rebus intento nunguam non molefri erant, Ubi cognovit ERASMY M effe, veniam precatus fuavifime ceum complexus eft, & in adibus Andreæ Afulani famigerati illins mancipis foceri (i (eowm tenust , nbi contubernalem habuit Hieronymum Aleandrum J4ottenfem erudizione trilingui nobilem , nunc Cardinalem , inter alios etiam amicitia Pauli Canalis patritti, Ambrofii Nolani medics praftantis, Baptiiteeque Egnatu familiariter nfus: uecadeo brevi tempore: nam © Enripidis Tragædias duas , Hecubam € Iphigeniam in Anlide recognitas hic denuo edidit, & Terentii Plantigue Comodìas habita carminis ratione caftigavit. Sub id tempus Alexander, Jacobi Scotorum Regis filius , Patavit litteris operam dabat, Raphaelis Regi auditor, & jam Ecclefia divi Andrea in Scotta Archiepifcopus: is ERASMV M fibiin rbetoricis praceptorem adfci{cit, cum quo poſtea Senas commigravit. Bocrios enim difcipulos poft unicum cohabitationts annum , dudum dimiferat , ob patris morofitatem. Patavii doéiffimorum virorum Marci Muturi Crevenfis, & Scipionis Garteromachi Piforienfis ufus eft commercio 5 quorum humanizatem (ape me andiente depradicare folet , expertus candorem non femel, dum in corruptis Grecorum auttorum exemplaribus mann defcriptis, quorum magnam partem Aldina Bibliotheca (uppeditabat , videlicet Panfania , EufPathio, Lycophronts in zerprete, Euripidis, Pindari, Sophoclis , Theocriti, fimsliumque commentariis, horam exguirit judicinm. Nihil erat tam reconditum , qaod non aperiret , nec tam involutum , quod non expediret Mufurus, vere Mufaram cuftos & antiftes. Omnia legerat, excufferat omnia. Schemata loquutionum , fabulas ,hiftorias „ritus veteres ad unguem callebat. Fano tam confummatam eruditionem etiam \nfignis pietas commendabat , dum patrem Greculum jam grandevum amanterfeduloque fovet, Sci pionem meltiplicis dottrina & ingennitatis dotes exornabant. Userque Rome pertit, fed Mufurus a Leone Pontifice Monovafienfem Archiepifcopen jam natlus. Dum agit Senis E R AS M VS, in adibus Prafuls divi Andrea, quem inftituebat, cujus indolem (ape landavit, & ilum vera dixife magis appareret , nifi cum patre Rege latus ejus clandens in prelio , guo exercitus Henrici Britannie Regis, cujus foror huic conjunx erat, tum in Belgica agentis G Tornacum infhigante Julio fecundo Pontifice Max. obfidentis , cum Scotis irruentibus , qui Galliarum partes fovebant, concurrit , clarifimus juvems panlo poſt cæfes fet: dum illic, inquam ,in Etruria agit ERAS MVS, commeatum impetravit vietnam Romam invifendi. Ibi dici non poteſt , quanto plaufu gzantogne Cardio literatorum hominum fit exceptus, non mediocrinm tantum , [ed & corum, gui Car= dinalitia dignitate prafulgebant: in quibus pracipuus Joannes Medices, qu: in Juli U. demortui locum fuffectus Leonis decimi nomen obtinuit, & Dominicus Grimanus Venetus, atqae ÆBgidius Viterbienfis trivm linguarum peritifimus, tres quidem egregii Heroes fovendis ffudiis nati ac dediti, in quibus adco non valgariter excellebant. Vidit, wr andire memini, & T homam illum Phedram facundia extemporals incomparabiliter eloquentem , qui Ludi © Comcœdiis recenfendis prifcam antiquitatem reprafentabat. Vidit e% alios profeffores. Oblata eft Poenitentiars dignitas , fi Roma manere vellet, via è fatura ad altiora confcendendi : nam emolumentum non contemnendum inde effe poterat. Sed redeundum fait ad Archiepifcopum , cum quo poftea denuo Romam adiit, quam nobiliffinns adulefcens videre cupiebat , prius quam in Scotiam ſiam rediret: nec Roma fola, quanguam diffimulato Archiepifcopi faftygio , ne cuiquam moleftus effet: fed ulterior illa pars Italia Camas [que perluftrata , ac antrum Sibylle (ubintratam , quod illis ab accolis etiamunm oftenditars £ Pof
