Page 23 [23]
OCR
I TERA AREA DI PERONI SS, sù (3) neceffe eft, quem fingete ad alienam mentem , id demum eft, nulla ratione ftature habita, aliena vette velle uti, quod ftultifimum effet. Coacta illa imitatio non exiguo elt impedimento res dignas di&u, potiùs quàm verba Latina , quærenti; paritque etiam frigidum, languentémque & laciniofum ftylum ; cim fauni ingenium fequenti & rerum ftudiofo, neque defit argumentum utile, neque commoda oratio, quà id veftiat, que & multò gratior, ac virilior eft. Quod experiaris licet, fi Erafmi noftri feripta cum Longolii, Bemli, aut Sadoleti lucubrationibus contendas. Mihi certè fomnus obrepit, dum has lego; iis verò mirum in modum excitor atque afficior. Sed de his legendus noftri feftivifimus dialogus, quem Cicerontanum inferipfit. | Potuit ergo Erafmus inter primarios fæculi fui Philologos honoratum locum obtinere , fi eorum tantùm difciplinas attigiffet ; fed fublimius ejus erat atque erectius ingenium , quam ut in inferioribus illis artibus confenefceret. Itaque fe fead Theologiam contulit, ad cujus tamen cognitionem fibi comparandam Lina guarum, humaniorumque Litterarum peritia felicifimè ufus eft. Ejus ætate princeps illa Difciplinarum , omni ferè aliarum ornatu exuta , colebatur , & cum ftyli barbarie conjunéta præterea in ea erat ineptia atque infcitia ratiocinationum acutioribus prorfus intolerabilis. Cùm eam univerfam niti oporteat aut Sacrarum Litterarum auctoritate, aut antiquiorum Chriftianorum teftimoniis ; nee Grexci, nec Latini Patres,imo ne utriufque quidem T'eftamenti tabulæ ,ex Latina vulgata Interpretatione , intelligebantur. Ad eam ergo barbariem profligandam , difcutiendafque tenebras, Cimmeriis obfcuriores, cùm alii viti dogi, tum etiam Eraſmus nofter , elegantiorum Litterarum ftudia , maximo fucceflu, adhibuerunt ; nec quidquam profećtò ei deerat , ad Scripturam Sacram accuratè intelligendam ; preter Lingus Hebraic notitiam , quam dumtaxat delibaverat. Ceterùm Scholafticorum fuperiorum proximè ætatum Interpretum ac Theologorum pertefus, & ipfos fontes adiit ,-& rivos antiquorum faculorum, propiùs a fontibus derivatos , propemodum exhaufit. Quem enim Scriptorem Ecclefiafticum , qui eo quidem tempore exftaret , non excuffit ? Quem, datà occaſione, non laudavit ? [mo vero cùm nullæ quorumdam effent editiones , quæ ferri poftent,, novas incredibili labore in fuum & aliorum ufum adornare ag» greffus eft ; & prafertim quidem Hieronymi & Auguffini lucubrationes immensà mendorum copià expurgavit , {purias 4 genuinis Critico acumine difcrimina© vit, & nonnullas etiam à capite ad calcem interpretatus eft. Ad hee , qua: fi colophon , tranflatio Novi Teftamenti , atque Adnotationes in omnes ejus libros acceffere. De hifce & multis aliis omnis generis Scriptoribus ; accuratiùs ab co editis , confulendus vigefimus o@avus Epiftolarum ejus liber ; ex quo quantis vigiliis ac fudoribus hac omnia ci conftiterint liquebit. Vix credet, qui eum evolvet , viri unius vitam atque induftriam potuiffe tot ac tantis laboribus fufficere. Dum autem Era/mus ex ipfis fontibus , aut limpidioribus, ut exiftimabat, ria vis, Theologiam Chriftianam hauriret , eos minimè imitatus eft, qui id quod cupiunt in iis quærunt , eaque quæ ipforum indoli confentanea funt ex lis-referunt. Alii naturà contemplationum arduarum ; tixarimque, qua ex iis nafci folent, amantes, iis le&is de folis myfteriis loquuntur ; que non tantim defendere acerrimè parati funt, fed & fubriliùs interpretantur , interpretationé{que fuas mimis probantes vehementiffimè infe&antur; unde Juigia oriuntur, que poftea calamitates innumeras pariunt. Alii non tamReligionis ipfius , quàm veftis, quà indui folet, ftudioft, in antiquis monumentis nihil preter rituum ac cærimoniarum veftigia indagant , atque in fua illa inveftigatione nihil inveniunt præter ca que ad externam Religionis fpeciem pertinente , & quorum neceffitatem preter modum urgent, ejufque non ita obfervantes facilitis quam par elt proferibunt. Utrique autem, & hi & ili, ae Chriftiana , que in timoom. d. È re
