201 à
tionererum cæleftium & arcanorum nature. Refertur pro¬
uerbii vice à La&antio,lib.3.cap.20.Ex his;inquit, vnum cliga
quod ab omnibus ſir probatum. Celebre hoc prouerbium So¬
crates habuir, Quod {upra nos, nihil ad nos. Torqueri poteſt
&inillosquide negotiis principum , aut theologie myfteriis
Yemereloquuntur.Vertere licebit & in contrarium, Qug infra
nos, nihil ad nos. vbi fignificabimus res leuiufeulas quam yt
nobis curæ efle debeant. È
Notum lippis ac ronforibus 7°
uz iam in ora vulgi abierunt,omnibus tonforibus ac lip¬
pis nota dicuntur:propterea quod olim in tonftrinarum con¬
ſeſſibus omnes rumores natrari'confucuerunt. Quod indicat
Ariſtophanes in Pluto; s E
Katro 9995 y' levi) Tov Hegx ia mo\ds
Em rotor ugvectorn Ty xx Fu ~Qwoy,
Qs tfu eve yeyeynT on BIUVEIOS,
Hercle profecto fermo erat videlicet,
In officinis defidentium frequens
Tonforiis, hominem repente diuitem
Fatum effe. i È 5 i
Et apud Terentium Antipho in tonftrina;de puella cognofcit:
Item Horatius de tonftrina,
-gaudent ybi vertice rafo
Garrula fecuri narrare pericula nautæ,
Idem in Sermonibus,
-opinor
Omnibus & lippis notum & tonforibus effe. 3 E
Vbi prouerbium explicuit,fignificans rem vulgo ia&atam. nd
lippiin tonforum officinis defident, expetentes remedium o¬
culorum. De tonforum garrulitate complura le@u digna re¬
cenfet Plutarchus in libello quem fcripfit De fuùli loguaci¬
tate.quorum vnum illud referre non pigebit: Q uum aliquan¬
do, inquit, in tonftrina fermo eflet de Dionyfio, dicerettirque
tyrannidem illius adamantinam efle & inexpugnabilem:ridés
tonfor,Hrwccine,inquitloqui nos de Dionyfio,in cuius iugu¬
Jo ego fubinde teneo nouaculam ? Quod diéum fimulatque
Dionyfius refcillet,t6forem in crucem fuftulit:arque ita, quod
ait Plinius, voces per iugulum rediere in authorem.Vt autem
tonforé genus vfqueadeo loquax fit,id exiftimat efle in caufa,
quod in eorum officinas loquaciflimi quique conueniant, de¬
fideantque: quorum affiduo conui&u garrulitatis morbo infi¬
, cluncur & ipfi.Quas ob res Theophraftus,vt idé teltis eft Plu¬
nes) appellauit , quod illic loquacitate ceu temulenti reddan¬
turhomines.Simili infamia laborant balneatores > quod illic
quoque defideant ociofi, garrientes quidlibet. Quin hinc fa¬
étum eft,vt veteres ærarias officinas KELK dixerint, yt indica¬
uit Iohannes grammaticus, quòd hybernis frigoribus huc fe¬
fe turba tenuiumteporis gratia conferre confucuerit, ibique
defidens otiofis fabulis tempus fallere.Hec loca velut ignauis
apta Hefiodus iubet vitare agricolam,
Jzed ihi xo Jour x) aui Axe,
Qu VE Loin. ] niet,
Menfibus hybernis yaleat ferraria fedes,
Ac nugz tepidæ.
Opta ephippia bos biger, optat
arare caballus. 71
Oppidò quam eleganter extulit Horatius, |
Optat ephippia bos piger,optar arare caballus.
Vitium illud fignificans humanis ingeniis infitum , YE femper
alienam fortem magis mirentur, fuam conténant ac faſtidiär,
optentinexperta,experta damnent. Siquidem ephippia vocã¬
tur quas vulgo fellas equeftres appellantadditas in hoc yt c6¬
modius fedeat eques.Vereres bubus arabant, nô equis. Vide¬
tur effe fumpta allegoria ex apologo quopia. Citra metaphora
dixit Terentius, Noftri nofmet poenitet.
Fertilior feges eft alieno in aruo. 72
Ouidius mutauit metaphoram,eundem explicans fenfum,
Fertilior feges eft alieno femper in aruo:
Vicinúmque pecus grandius y ber habet.
Perfius fatyra ſexta,
-fecurus & angulus ille
icini,quia pinguior.
mer A celebratur &Mimus,vnus,vt opinor, ex
illis Publii ab Aulo Gellio laudatis, A
Aliena nobis,noftra plus aliis placent. EtHoratius,
ul fir,Meccenas,vt nemo quam fibi forrem
Sew ratio dederit,feu fors obiecerit,illa
Contentus viuat,laudet diuerfa fequentes? f
Feecem bibat qui vinum bibit. 73
Haud dubium quin prouerbialiter di xerit Ariſtophanes in
Pluto , fecem epotandam cidem qui vinum prius ebiberit. id
eft qui fruitus fit optimis , cundem boni confulere debere de¬
tenora. +
Opos d iradi xg) moy olivo ù five
Thivev,cwnaorioy 6 70 TEVA: È
At vbi haud grauatus bibere vinum es, fæxi
Tibi nunc eidem eft ebibenda {cilicet.
Verba Chremylide mulicre , que quondam vernans ac flores
tate placuerat,tum auus faltidiebarur à imuene:
Croefo, Craffo ditior. 74
Apud Græcos opulentia Cræfi Lydorum regis in prouerbig
abiit,prefertim nobilitata di&o Solonis. Apud Romanos itë
M.Crafli,cui cognométum etiam diuitis additum eft, Hic ne¬
gabat diuitem eile nifi qui reditu annuo legioné tueri poflet;
In agris fuis feftertiùm vicies mille pofledit.Commemorantur
& alti nonnulli apud Plinium libro 33.cap.10.8 item 3.qui im¬
modicas opes poflederunt. atque irí his eft Ariftoteles, cuius
hæredes 1n auđtione feptuaginta patinas venum produxifle
Jeguintur. Verùm nonitidem in vulgi ceflere fermoné: proin¬
de nihil attiner hoc loco referre, Feftiniorerit adagii figura fi
numerum etiam commutemus:vt diuus Hieronymus,Crefos
licet {pires & Dartos,lirere marfupium non fequuntur.Hora¬
tius & Arabum gazas dixit, pro cumulatiffimis opibus, non fi¬
o ale.
ne fpecie prouerbiali : quemadmodum & Perficos apparatus;
pto nimis exquifitis ac fumptuofis. Perfici ap=
Pactoli opes. 75 paratus:
Tor auxre où +hs70y,id eft,Pactoli diuitias, pro fummis opi¬
busalicubi dixit Philoftrarus, Eft autem Pa@olus Lydiæ flu¬
uius,ex monte Tmolo profluens, aurcis fcatens harenis. ynde
È xguovgédas A poctis cognominatus. Cuiufmodi narratur &
Tagus in Iberia,& Gangesin India,& Hebrus in Thracia. Pli¬
nius addit Padam in Italia, negatque vilum efle aurum abfo¬
lutius quaid quod in Auuiis reperitur, vtpote curfu ipfe tritú¬
que perpolitum.Horatius in Epodis,
Sis pecore & multa diues tellure licebit,
Tibique Pactolus fuar. Tuuenalis,
-tanti tibi non fic opaci
Omnis harena Tagi,quodque in mare voluitur aurum: S
Has hyberbolas in varios vfus accommodare licebit , veluti #
quis dicat,Hos tantos fumprus fultinere nemo queat,ne fi Pa¬
ctolus quidem illi domi fluat. Huius hominis cupiditatem ne
Tagus quidem ipfe poflit explere Nihil mediocre {perabat,fed
totos Pactolos ac Tagos animo conceperat.Aut,Pactolos pol¬
licebatur.id eft diuitias effertiffimas.
Iro,Codro pauperior. 5 6
Contrà, Iri & Codri paupertas prouerbio locum fecit.
Ouidius,
Trus erit fubito qui modo Creefus erat,
De Codro Iuuenalis,
Tota domus Codri rheda componitur vna, 4
De Iro mentionem facit Hometus Odyflee s,fcribitque eum
publicum fuiffe mendicum apud Ithacenfes, corpore fpeciég;
Prægrandi, à matre diétum Arnæum > diuuenibus Irum fuifle
nominatum,quod iret nucius quo iuflus effer, Quum hoc c6¬
miflus Vlyfles,quum haberetur & ipfe pro mendico, elicit ho¬
minem.Quin & Hecale paupertate nobilis eft, cuius meminit
Plautus in Ciſtellaria,Sj quidem eris yt yolo,nunquam Heca¬
le fics. Meminit & Ouidius,
Cur nemo eſt Hecalen,nulla eft que ceperit Irum?
Nempe quod alter egens,altera pauper erat,
His formulis quot modis yti liceat, in operis ingreflu fatis o¬
ftendimus,
M yforum poftremus. 77
. Mucisy tzams;id lt Myforum extremus, Strabo Geographie
lib.12.refert Myſorum populum viqueadeo contéprum fuille,
vt prouerbio locum fecerit.Id vfurpat M.Tullius in oratione
pro Lucio Flacco. Quid (inquit)porrd in Greco fermone tam
trittl atque celebratum eft > quam fiquis defpicatui ducitut, ve
Myforum vltimus efle dicatur2Idé x Quintum fratrem , Nifi
me forte Paconii nefcio cuius hominis ne Græci quidem ,at
Myfi,aut Phrygis potius, querelis moueri putas. Nimirum ge
tis cius contemptum declarans. Summum itaque defpeétum
& infimam humilitatem hoc adagio fignificabimus.
Myforum vitimus nauigat. g
Exarvs puoëy rAsid eft, Myforû poftremus nauigare, pro¬
uerbialiiocodicebatur,qui fruftra laboraret.Origo prouerbii
(ficuti fic in pleri{qite) non vno narratur modo, Quidam tra¬
dunt,olim Gracis peltilentia laborantibus oraculo re{pofum
effe, vt ad vitimum Myforem nauigarent ac primum quidem
ambigebant quid fibi vellet oraculum : tandem dìu circama¬
ti, repererunt olidem in extremis Myforum chè fitam , at¬
que cò demigrandum chle monuiffe numen. Alii fcribunt, Te¬
lepho,poft interemptos auunculos, confulenti Pythium quo
gentium fibi demigrandum foret ( nam antiquitus mos crat
homicidis folum vertere ) refponfum vti ad extremam Mylo¬