Page 114 [114]
Pofteriores
cogitatio¬
nes melio¬
res.
Ciceronis lo~
Hb.
eraro.
Locus Tere¬
ti.
103 À D'ES.
| Ne quempiam horum quos benignis flatibus
Fortuna prouehit,beatum enuncies
Prius atque vita excefferit feliciter,
Eadem repetit aliis verbis in Heraclidis,
ri X ved TAI
Beszois dota Maune Xola aiv
Toy any doxouvre uh (Ng Ud yrgly y `
Ocevay 7’ ity T1s'ds ediipeest Hye. id eft,
-ceterùm hoc rerum {tata
Mortalibus denuntiat palam omnibus,
Docérque,ne qui profperis fucceflibus
Vei videtur,hunc bearum exiftiment
Prius arque demigraffe vita viderint,
Viqueadeo funt mutabiles rerum vices.
Ouidius in Transformationibus fic extulit,
-fed fcilicet vltima femper
Expectanda dies homini elt:dicique beatus
Ante obitum nemo fupremaque funera debet.
Quin hodiéque paffim omnibus eftin ore,Ab exitu rem fpe¬
tandam efle.
Pofterioribus melioribus. 38
Inter Gracanicas paræmias refertur dur ewy &uerdronid eft,
Alteris melioribus.Q uo fignificabant,ca quæ prima experien¬
tia parum bene fucceflerant, fecunda nonnunquam commo¬
dius euenire,& prioris confilij erratum poſteriore c6filio cor¬
rigi.Quod quidem nonnulli putanta fagtis ortum,in quibus
fi prima vi&ima non fuiflet litatumiterabant facrum,meliora
fperantes.Id quod fatis indicat leno Plautinus,qui fepius Ve¬
neri cela vi@ima,litare non poterat. Plato libro De Leg.4.vi
deturad talorum ia@um aut lufam confimilem referre : pro¬
pterea quod non raro fit vt cui lufus incommodé ceciderit, is
deintegro nouari ludum atque iterari poſtuler , ſperans fore
vtiam foelicius ludar.Ait enim, TIA\ tw owd, 0/9Y dany oi rattorzis,
duendvay ef deyiis AevTeeuy convamdyionues.id eft, Rurfum igitur
quemadmodum ludentes dicere confueucrunt, fecundis de¬
nuo melioribus repetamus, Q uanquam & hoc loco mægorns
referri poteft non ad lufum aliquem,fed iocum magis prouer¬
bialem.Sed interpretamento priori Tullius ad{tipulatur , qui
fecundo De diuinatione libro fic ait,Q ue eft autem CR
tia deorum, vt primis minentur extis, bene promittant fecun¬
dis:Idem in Philippicis oratione duodecima,Pofteriores enim
cogitationes,vt alunt, fapientiores efle folent. Idem ad Quin¬
tum fratrem,Ego vero nullas Avrteus pesy7ids habere poflum
in Cæfaris rebus.hoceft, nullum idoneum reperio confilium,
quo fuperioribus malis poflim medesi.Huc refpexit & Dauus
ile Terentianus,quum ait,
Hacnon fucceifit,alia aggrediamur via.
Quin codem allufifle videtur & Ariſtoteles primo TW perd tå
gvaxx libro,quum ait, Aad! es Tcubewnoy Ko TD 8: MEW OY, XT) TUW
muesiuoroThmoc. Loquitur de lis qui caufarum natura¬
lium admiratione prouocati, accedunt ad philofophandum:
quos caufis cognins vult iam definere mirari, & ad meliora
conuerti. Porro prouerbium videri poteſt ex Euripidis ortum
tragædia,cui titulus Hippolytus coronatus,
xd besos
Aisne aos hesyridis cobareect. id eft,
Siguidem folet mortalibus prudentior
Pofterior effe aliquando cogitatio.
Verba funt nutricis ad Phedram, quafi recantantis ac palino¬
diam canentis fuperioris orationis, pofteaquam.videt eam de
moriendo cogitare. Refpexit huc & in Supplicibus,
AX° gy Apsis we lion Bs roles OH,
Tyopooy ste teog Fovea”
Albva d° ci efesiy.
In xdibus fiquid parum reétè eft, licet
Corrigere pofterioribus fententiis:
Ar non item guum,
Inde & perdyoia dita Græcis, quod poſterior cogitatio perſpi¬
cit aliter agendum fuiffe.
Aum eft. 39
Prouerbialiter his verbis etiam hodie defperarionem figni¬
ficamus, AGtum eft, Greece atapaxroa. Euripides in Hippolyro
coronato,
D del meer re ban\is cox ëT oH di id eft,
Eheu peracta res,hera oceidit palam.
Terentius in Eunucho, A@um eft ilicet, petifti. Donatus exi¬
ftimat,A@um eft, fumptiiaiure:Tlicet,a iudicio : Perilti,a fup¬
plicio. Nam hac tria pariter verba incremento quodam indi¬
cant defperationem.Quoniam autem fas non erat refcindere
judicum fententiam,& cadem de re bis iudicium adipifcier, vt
ait Terentius: yulgò receptum eft vt de negotiis defperatis a¬
&um effe diceretur.Etiamfi poftea repertum eft vt quidam per
iudicem in integrum reftituerentur.Aut certè ideo ditum eft,
AG&um elt,guòd quicquid peractum cht,hoc iam infectum ef¬
fe non poreit:iuxta proucrbiales fenrentias, quæ teftantur ne
O:
ROT. 104
Deo quidem permiffum elle, ve quod factum fit , efficiat infe¬
&um. Plautus, Nifi quod rei prælidium apparas , Acta res hac
eft:cettum elt moriri, Dicimus autem vel'abfolutè;a&um eft:
vel cum adiectione quapiam hutu {modi, Aétum eft de repub,
Aum eft de tuis omnibus,Actum eft de rebus humanis. AGE
eft de tua falute,ni vigilas,
Rem factam habere. 40
Huic penè diuerfam eft illud quod aliquoties apud Martia¬
lemlegitur, Rem fa&am habere.pro co quod eft certam & in¬
dubitatam.Siquidem promifla parum certa funt:yerum iis de¬
mum queas fidere que iam preftita fint atque exhibita. Velut
ad Procillum, :
Tu factam tibi rem ftatim putafti. Rurfum,
Tam te rem fa&am Bithynice credis habere.
boratum ac celatum.Aut refpexit ad morem iutis,iuxta quem
dixit Terentius,Fa&a,tranfa&a omnia. Et M. Tullius in Cati¬
linam, inuedtiua 3. Atque illud quod faciendum primum fuit,
fatum atque tranfaétum eft. Quoties in contra&ibus adhi¬
betur quicquid ad legitimam conuentionem pertinet.
. Fumos vendere. AL
Nimis quam elegäs adagium cxtat apud Martialem, Fumos
yendere,pro eo quod eft,principum beneuolentiam,fimulato
commendationis officio,per occafionem familiaritatis,pretio
vendere. Nam fumus initio quidem magnum quiddam efle
videtur, verùm cuanefcit ilico. Martialis carmen hoc eft,
Vendere nec vanos circum palatia fumos,
Plaudere nec Cano,plaudere nec Glaphyro.
Vnde & præftigiofam rerum magnarum {pem atque oftenta¬
tionem,fumum ac nebulas vocamus, Diuus Hieronymus c6¬
tra Rufinum,De tanta librorum fylua ynum furculum ac fru¬
ticem proferre non potes.hi funt veri fumi, hz nebulz. Nam
Rufinus opprobrarat Hieronymo, quòd poctatti literas quali
fumos obiiceret virginibus non intelle&uris.Ar Hieronymus
prouerbii telum imperitè tortum , in eum retorquet doctius,
indicans eo verbo non ob{curitatem,fed inanem ac falfam o¬
{tenrationé fignificari,Plutarchus De deo Socratis roy & woon,
Doré) vx xamVOY Qirgcoias; is TOUS coOisxs earoxedxras. id eft,
Faftum autem,ceu famum quédam philofophia, in fophiftas
difperfit. Porro genus hoc hominum, maximam aularum re¬
galium peftem , Helius Lampridius eleganter acluculenter
exponitin imperatorisHeliogabali vita.Eius yerba libuit ſub¬
{cribere, Zoticus,inquit, fab eo tantum valuit vt ab omnibus
officiorum principibus fic haberetu r,quafi domini maritus ¢ E
fet.Erat praterea idem Zoticus,qui hoc familiaritatis nomine
abutens,omnia Heliogabali dicta ac faéta yenderet,fumis qua
maxime diuitias enormes fperans,quum aliis arque aliis polli¬
ceretur,omnes falleret.cgrediénfque ab illo, fingulos audiret,
dicens, De te hocloquutus fum , Hoc de te audiui, Hoc dete
faturum eft. Vt funt homines huiufmodi , qui fi admiffi fue¬
rintad nimiam familiaritatem principum, famam non folim
malori fed & bonorum principa vendunt: & qui {tulutia vel
innocentia imperatori, qui hoc no perfpiciunt, infami rumi¬
geratione pafcuntur. Ha@enus ille. Czterum adagium fecit
infignius Thurini Verconii fupplicium, quod quidem in vita
Alexandri Seueri idem Helius refertad hunc modum, Solus,
inguit, poft meridiem, vel matutinis horis:idcivrco nunquam
alıquos videbat,quòd ementitos de fe multa cognouerat:[pe¬
ciatim Verconium Thurinum,qué quum familiare habuiflet,
ille omnia vel fingendo fic vendiderar vt Alexadri,quafi ftulet
hominis, & qué ille in poteftate haberet, & cui multa perfua¬
devet,infamaret imperium: ficque omnibus perfuaferat, quod
ad nutum fuum omnia faceret.Denique hacillum arte depre¬
hendir, vt quendam immitteret quia fe quiddam publice pe¬
teret,ab illo autem occultò quafi prefidium poftularet,vt pro
fe Alexandro fecretò fuggeret. Quod quum faétum efler, &
Thurinus fuffragium promififlet, dixiflétque fe quædam im¬
peratori dixifle,quum nihil dixiffer, fed in eo pédere ve adhuc
impetraret,euentum yendens: Quimque iterum iuffiffer Ale¬
xanderinterpellari, & Thurinus , quafi aliudagens, nutibus
annuiffet, neque rame interim quicquam dixiflet, impetratum
aurem eflet quod petebatur: Thurinus autem abillo qui me¬
ruerat,fumi yéditor ingentia premia percepiflet:accufari eum
Alexander iuflit.Probatis per teſtes omnibus, & quibus præ¬
fentibus quid accepiflet,& quibus audientibus quid promifif¬
fet,in foro trafitorio ad ftipitem illum ligari præcepir, & fumo
appoſito,quem è ſtipulis & ligmis humidis fieri iufferat, neca¬
uit:precone dicéte,Fumo punitur qui vendidit fumum. Åt ne
in vna tantum caufa videretur crudelior fuiffe , quæfiuit dili¬
gentiflime antequam damnaret,& inuenit Thurinum fepe e¬
tiam in caufis ab vtraque parte accepifle , quum euentus vene
deret, & ab omnibus qui aut præpofituras aut prouincias ac¬
ceperant. Atque inibi paulo poft, Nec dedit alicui facultatem
vel fumorum vendendorum de fe,vel fibi de aliis sl loqué¬
iimaxie