Page 134 [134]
122 CON
jufté iniufteque dixit,pro quauisratione,oruique ftudio & arte:
Suidas exponit, meen mym.
COGNATI. A rroga pere Gao do : dh:
Pro, accingiad certamen. vide Nazian.in Encomio Cypriani.
rat, &adhucincer¬
Accin&usenim eft,quiad pugnam fecompa ) i
tus eft enentus.di(cinétus, qui ex pugnatam redijt,& gloriaripo¬
teft.Verba finti) Regum,cap.xy. Succinàus, inftructus & mu¬
nitus.Pliniusin Paneg. Fruftra fe errore fuccinxerit, qui feprus
charitate non fuerit. Exerti quoque accin&ti& prompuifiimi di¬
cuntur:quia qui exerto funt brachio, expediriores funt, ad a¬
gendum promptiores.
Firmo & maximo progreffit.
MerePoesnds apud Ciceronem & Caium Cæfarem dicitur, &
eftloquédimodus planè militaris, valetq;magnisitineribus.Cn.
Pompeiusin epiftola quadam ad L-Domitium : Quod audieris
Cxfaremfirmo progreflu in caſtrum Trucinum veniſſe. Caius
Cefar lib.j bellorum ciuilium : Maximo Cxfar progreMtu om¬
nemagrum Picenum percurrit. Cum idem fignificare volunt
Ivali,à gagliarde giornate, dicunt Galli;à grandesiournees.
Xag rodi È marh lwaye. : da
Gr&ci cum quempiam omnibus ingenij corporisque viribus
aliquid aggredi fignificare volebann ita loquebantur , cutus ret
reftiseft Æfchines contra Creſiph. #7 vroi riu) isod yli pose
Qunut amorem eter, chard Bonbnoey 7B Ie 16 ivi isp, © KA CA
Ù tren dirama. Quo ynitatis numero Æfchines vfus eft,
cum Tetentiusin Andria multitudinis vfus fit: Quem ego credo
manibus,pedibufque obnixe omniafa&urum. Qyodvero Ƭ
ſchines addidit, 774 uudes: duobus his verbis explanare vo¬
luir, quid peruulgara illa voce , & qu prouerbij vim haberer,
‘Amphy&ionesintellexerine. Eft enim hoc tanquam declaratio
illius, quod dixerant, fe omnem vim luamac poteftatem in ca re
confum pturos(Similia fant, Manibus pedibufque : &, Omnibus
neruis. Omnipede, Toto pectore, Omnicertaminis genere,
Terra marique, &c.)
Inferos calo mifcere, & terram mari.
Paræmiam bifariam extulit Virgilius xij. Æneidos,
fibili, pro omniaperturbare acconfundere, nihilquen
frequens omnibus fcriptoribus.
Non fi tellurem effundatin vndas
Diluvio mifcens, cœlumvèė in tartara foluat.
Iplum etiam verbum Mifcere citra adiun&um fchema , prouer¬
biale eftapud bonos auchores.Idem pollent. Sacra profanis per¬
mifcere Cœlum acterras mifcere, Mare cœloconfundere , apud
Titum Liuium, Virgil.v. Æneid,
—Mare omnia celo
Mifcuit.—
Dextera nec tua te grauiter fortiffime Creteu.
abimpof¬
on facere:
Calculum à linea mouere.
Idem in Cantoribus hoc vtitur prouerbio, fumpto è ludo cal¬
culorum.in quo vnus certuscalculus, quem regium yocat, in {ua
linea immotus ad/eruatur,neque inde mouetur, nifiin extremo
diferimine Cum ergo fignificatur quifpiam omnia experiri, ne¬
que quicquam intentatum relinquere,tuncis prouerbiali figura,
calculum å linea mouere dicitur:quafi dicas, extrema iplum co¬
nari.ifidorus lib. xviij.Calculi,inquit, partim ordine mouentur,
partim vagi:qui vero moueri omnino non poffunt, inciti dicun¬
tur: vnde & egentes homines inciti vocantur’, quibus fpes vltra
procedendinon eft. lncitæautem lineæ di&æ funt, vndecieri
calculinon poterant. Calculosenim ducimus in ratione ineun¬
da:8:fubducimus, cum fummam colligimus. Incitiimmobiles
manent.
Conando Greci Troia potiti funt.
In Syracufijsanus dixit : Conando Gracos Troianis potitos
fuiſſe, & omnia perfici conando, qua prouerbiali figura fignifica~
tur, conando Xexperiendo, quantumuise¢tiam ardua, perfici
poffe.
Neruos addere.
h Addere neruos rei alicui eft totis viribus conari, & omnem fo¬
licitudinem adhibere,& operam , adremaliquam peragendam
Res enim fine neruis,etiam debilis dicitur.Horat. Serm.1j. cari
— Sine neruis altera quicquid
Compofui,parsefle putas—
In neruisautem robur & vis peculiariter exiftit. Gellius lib.i}.
cap.iij.In hisenim verbis omnibus literæ,feu fpiritus iftius h.nul¬
Ja ratio vifa eft,nifi vt firmitas, & vocis vigor, quafi quibufda ner¬
uisadditisintenderetur. Fernandus Pincianus in Seneca Epitt.
vij. Multum enim addit neruorum orationi verbum ro
in fine locarumpiteratumque, Hec fimilitudo fumpra eft a mufi¬
cis, quorum fonus vehementior fir, appofitis fidibus pluribus,
Velis, quod pofi.
Fuir bæcfententia Ariftotelisfummi Philofophi, de quo apud
Stobeumbhac leguncun dessurivis tizio in Adh Hh ATE, Grgdy¬
KY 5, :
Ramis piny ds ra Fadem extat ápud Terentidin Aridi
a&.i).(cenaj.Quafo adepol Charine, quoniam id fieri quod vif
non poteſt, velis id quod poflis. Hue pertinet &illud prouerbium
Teredtianum eiuſdem Andriæ aŒuiij.ſcen.v.Vc quimus,aiunts
quando vt volumusnonlicet. Quod explicuit Erafmus nofter
cent, vii), Chil.j. Hoc quoque i finitimum elts quod haberut
apud Paulum Manutium in quadam epift.ad Vidum Fabrumised
{cis yelle & perficere non idem eſſe : alterum contingitmultis
altertm duntaxarijs,quos di) diligere putantur.
Auf, Dieu ne veult pas plusqu’ on ne peut,
vtà Gallisdicitur.
Intendere in fcopum.
Vfitatum & peruulgatum eftin Galliis,proeo album figere,&
tirerau blanc:quod Greci dicüt, rn id eft,collineare, col¬
limare, n zaspi tamp joui , hoc eft, linearum vifualium con¬
tentionemitaregere » vrà fcopulo propofito non: aberremus, cú
fagittam arcu vel {corpione mittimus.Per trapslationem ngmg¬
yäneftanimiiutenfionem ad propofitum fuum dirigere &con¬
ferre. Ariftot.f era Qur.s.Cicero lib.ii) De finibus, dixit col¬
lineare. Vr fi cui,inquit, propofitum fitcollineare fagitta aliquo,
authaftam,ficut nos vitimum in bonisducimus, &c. Idem colli¬
mare,quoda limis oculis deriuatum eft. Solentenim oi oralni¬
yor, id ef, intendentesin fcopum figendum,limisafpicere, alte¬
roque oculoniétare Budæus lib. i. De contemptu rerum fort,
Ad quem veluti fcopum omniareferuneur , etiamfirari funt qui
collineent.Socrates Mopfeatesapud Lucianum inSolocciftas, ad
eum quidixerat oya Couey Ts Pro peau uurs, hoc eft, parco
ipfî, Nunquid,inquiaberraftiiaculando: Vide infra, Sine {copo
iaculari.
Exoutere precordia.
Idem Viui:Excurereima,pluteumque genu tundere,quoma¬
gis eliciam, quod yberius Auat, conturbauero fortaffe concepta¬
cula rerum, & de fæce haufero,hoc ct, Ita me comparare debeo,
fi {ponte nature &ingenii ftylusnon fluat copia rerum vber, vt
ingenti fcribendi conrentione excutiam ima præcordiorim?
Alluditenimadillud Perfifatyr.1. ;
Nec plureum cædit, néc demorfos fapit vngues.
Eftautem metaphora à vafe vini. cum enim non fponte fluitper
epiftomium, folent quihauriunt s genu pulfare vel commouere:
ex quofic interdum, vt feculentum exeat. Sic quimoram ftylo,
iudiciumque adhibent,in 1pfo limz labore interdum irati, vel
follicitè cogitabundi pluteum cadunt,vel voguesarrodunt, vel
caput {calpunt:quod vanipoetz non faciunt, verfustemere fun¬
dentes.Secus de Lucilio, primo Satyra {criptore, Horat.1.Serm,
fatyr.vitima:
Etin verfu faciendo»
» Sæpe caput fcaberet, viuos &roderet Ta
Sæpeftylum yertens,iterum que digna {cripturus.
Qui autemliteris dant operamvtferibunrs pluteo &tabulzath.
dent,in qualibros fuvs difponunt.luuenal:fatyraz:
Et iuberarchetyposplucenm feruare Cleanthas.
Eadem opera.
quo vluseft Aufonius: Egote ae
eadem opera & mulas hortabor yt
Sermo prifcis vfitatus,
atque alacrem commonebo,
canant.Plautus|Captius
Sequere me, viaticum yt dem
Eadem opera è Pretore ſumas fyngraphum.
Idem ibidem non diffimiliter .
Atteetiam faumfodalem effe aicbar.
T. Audiui: di magni,
Equidem Alemeon atque Oreftes Lycurgus poltea via
opera mihi funt fodales, qua ifte.
id eft,tam mihi funt (odales,quam ifte.BudzusRuzeo: Amicitiz
quimonitarefpuit, male ille eadem opera, defe, deque amicitia
ipla meretur.Idem Tonftallo : Eadem opera Erafmi fidemlibe¬
rafti & ita me obftrinxifti, vt, &c.
Velitari.
Vnico verbo dicitur,pro primas iaétare haftas. Caiufmodian
tem fuerit olim hc velitatio, Cicero lib.2.de Oratore defcribits
Atqui eiufmodi prolufio illa debet effe,non vtSamnitum quivi
branthaftasante pugnam, quibus in pugnando nihil vtuntur, feg
yt ipfis fententiis, quibus proluferunt,vel pugnare poflint.
Contrahetu teipfum.
ye quis diffipatas animi inten~
diuerfa mentem apad{e
has cu ceipfum, dif.
a trapezita ubi.
Sic dicimus,quando monemns,
tiones in ynum cogat,diftractamque in
reuocet. Budæus Perro amico: Tamen contra.
ficultatique oblucteris.
Stans pede in vno.
| Horatiiefthemiftichinm fat. 4. lib. 1. quodin prouerbiisnu¬
meratur,& hodie Galli tenent. Valet facili conatu & opera, fine
contentione & nixu.Nam vno pede qui ftat , aduerfariti fe nulli
vel non fortem haberc credir.Cum enim vno pede nos foftinétes
pendeainus & vacillemus,fecurus effe videtur, aduerfariiq; vires
contemnere,qui fefe non vtroque pede firmar ftabilirer, Vnde &
omn