Page 72 [72]
58 s
quod fepius apud autores eft,pro eo quod eft,inter felicia profpe¬
raque numerare,Dudtum ayeterum fuperftitione, qui vaumque¬
que anni diem miflis totidem in vrnam, aut(vtapud Scythas) in
pharetram, calculis fignabant:quemarbitrabatur profperum ab¬
iiffe,candido calculo, autcreta: quem egregie felicem, vnione:
contra quem inaulpicatum, nigro lapillo norabant, Perfius:
Hunc Macrine diem numera meliore lapillo. i
Huius luper&itionis meminit Pliniuslib.7.cap.40.Vana,inqui¬
ens,mortalitas, & ad circum[cribendam feipfam, idgeniofa com¬
putat more Thracia gentis: qua calculos colore diftinétos, pro
experimento cuiufque dietin vrnacondit,ac fupremo die fepara¬
tos dinumerat, atque itade vnoquoque pronunciat. Quid quod
ifte calculi candore illo laudatus dies originem mali habuit? Ha¬
&enus Plinius. Plutarchusin vita Periclis, hiftoriam refert áb bis.
n6abhorrentem, quam fortaffisnon ab re fuerit hic ipfius verbis
adſcribere: Eis ¿x70 aig Sera ru aay mAh Gimer Ane À T ABOT
sd) Adroy RUE Say Ada, A LOAEC mweye Tor LRO) AO
Bear. dd xo4 pan rés cy rates na ÿuodeus, AdbxuD victor
Cnil, 3m D AdUxE avé us esse das.id eft : Vniuerfalem mul¬
titudinem partitus in o¢to partes, foitibus ytebarur: & cui con¬
tigifferalba faba,huic cxteris pugnahtibus permitrebatin conui¬
uisatqueocioagere, quapropteretiamaiunt eos, quibus res alt.
que fuauiter fuccedunt,eum diem album yocare,nimirum ab al¬
ba faba. Ad hanc viciniam pertinet, quod quæ præcipua funt, ea
aincliorisnotz effe dicimus: veluti quum M. Tullius alicui faluré
diciiuber de nota meliore. Tniftem notam dixitLiuius Deca.r.
lib.4. Pofthumiusnullatriftinora eftinfignitus,ideft, nulla cru¬
delitatis infamia afperfus.
Omne tulii puntum: Omnium calculis.
Omne tulit puntum, &cun&orum calculis, legimus pro eo
quod et, omnium feotentia & comprobatione. Quorum prius
translatum efta confuetudine comitiorfi, vbi tabula circumferri
confueuit, in qua pun&oappofito fignificabant, cui candidatorii
fuffragarentur, Pofterius à iudiciorum fortibus, de quibus, Paulo
fuperius meminimus. Horat.
Omne tulit puntum, qui mifcuit vtile dulci.
Nam quiiucunda modo feribunt, tisduntaxatplacent, quivolu.
ptatem appetunt}: contra qui vtilia, ab üs tantum'probantur,qui¬
bus veilicas quzritur, At qui voluptatem cum veilitate coniunxit,
isomnium fuffragiolaudabitur, dem in epiftolis:
Difcedo Alceus punctoiilius. ille meoquis?
Quis nifi Callimachus?
Item in epigramate Choriambico, quod referturà Porphyrione,
Ciconiarum Rufus ifte conditor,
Hic eft duobus elegantior Plancis,
Suffragiorum punéta non tulicfeprem.
Ariftides in Themiftocle:s x94 LiaG eapranyid eftiQui eft cd¬
munis Grecorum calculus: dixit pro eo quod erat, totius Græciæ
confenfus, Cicerolibro Tufculanarum quaft.z.Que flamma eft,
per quam noncucutrerunt, qui hxc olim punétis finguliscollige¬
bant'Agitautem demagiftravibus, quifingulorum ciuium fuf¬
fragiis mandabantur, Apuleius Afini fuilibro 6. Certe calculo
cun&orum,vteung; mors ci fuerat deftinata, id eft omnium fuf¬
fragiis fententiifque.
Momo fatisfacere: &fimilia.
TI Maur Diner: ideft: Momofatisfacere. Prouerbialis eft
hyperbole, Hefiodus in Theogonia & Momicuiufdam meminit,
quem ait, Nocte matre, Somno patreprogenitd, Huicdeomos
eftipfum quidem nihil operis dere, fedaliorum deorum opera
curiofis oculis contemplari, &fi quid eft omiffum, autperperam
fatum id fumma cum libertatecarpere. Nam gedje@» Grzce re¬
prehenfionem fonat, Ariftoteles de partibusanimaliumlib.3.me¬
acnon in armispotiusaddiderit, videlicer quo vehementius pof¬
fint ferire.Ad quod allufiffe videtur Lucianus,cum infecundo ve¬
rarum narrationum libro, feribit, fe vidiffe boues quofdam, qui¬
buscornuaineffent, nonin fronte, quemadmodum reliquis,fed
fab oculis, Idqueita vifum effe Momo. Huiusidem Lucianus cum
aliis compluribuslocismemintr, tum in Dialogode hærefibus.
Huiufmodi quandam de eo fabulam refert: Mineruam, Neptu¬
num,& Vulcanum de principatu artificiinter fe contendifle. Et
ve quilg; artis {ux precipuum aliquod fpecimen æderet, Neptu¬
num taurum quendam finxiffe, Mineruamdomum excogitaffe,
Vulcanumbominem compofuiffe. Momusdele@us arbiter cer¬
taminis&artisexpenfor. Illeinpe&o vnius cuiusque opere, pre:
teralia qua in reliquord operibus reprebendir, illod potiffimum
in hominis opificio notauit, quod artifex nonin pectore feneftras
aut ottiola quadam addidiffer, quo perfpici poffet quidin corde
lateret, quod illi {pecuofum alioqui, multifque receflibus finuo¬
{fum finziffer. Cuius fabule mentionem facit & Plato, Philoftra¬
tus in epiftola quadam ad vxorem,de Momo feribitin bancferme
fententiam: Huncin Venere uihilaliogui quod reprehenderet,
inuenifle,vifi quod fandalium ulius calumniabatur, ve tridulum;
nimifque loquax,ac ftrepitumoleitum, Quod fi Venuscitra fan¬
dalia inceffiffer, ita ve emerfita mari tota nuda, nullam omnino
anfam carpendi Momus inueniffer. Qui quidem deus tametfî né
perinde gratuseft arqscarteri, propcerea quod pauci veram repre¬
henfionem libenteradmittant: tamenhaut fcio an vilus aliuyé
maxima poeticorum deorum curba fit vulior, Quanquamnune
noftri lovessexclufo Momo, folam Eurerpenaudiane, biandafa¬
lutaribus anteponentes. Hic igitur Momus varias adagiorum
formas ſuppeditar. Vel cum Plato de Repub. lib.6.(cribic, philo¬
fophie fudium effe eiufmodi, vencà Momo quidé poflitreprea
hendi. Velcum VenusLucianica iam itura itiudicium, negarſe
dubitaturam,etiam fi Momus ipfe urdicacurus effer. Vel cum Ci¬
cero feribitad Atticum, lib. ;. Quod me maxime hortaris, &quod
pluris ef, quam omnia, inquolaboras, yt ewam Ligurino Mo¬
mo fatis faciam; moriar fi quicquam fieti poterit elegantius, Er¬
go prouerbii {peciem habebunromnesid genus formule : Haud
dubitem tecum vel Momoiudice decertare. Inculpatior elteins
viri vita, guam vt vel Momus ipse poffit carpere. Hanc faciem ne
Momus quidem poffit reprehendere. Nec Momum iudicërecu¬
farim. Hac vel Momoipfifatis faciant.Et fique fing? poffuntco¬
fimiles. Adhanc formam pertinetillud Ouidianum de forma
Adonidis:
Laudaret faciem liuor quoque.—
Breuiter,omnes id genus hyperbole prouerbii faciem obtinents
velutiTerentianum illud : Ipfa falusfi cupiat,feruare domumbac
non poflît. De familia deplorata. Idem de loco yehementer mu¬
nito: Hancarcem ne Mars quidem ipfe expugnarit. De homine
præfra&toac pertinaci: Huius animum ne Verramons quidem i¬
ple verterit. De fæmina fupra modum virofa : Huius fæminæ li¬
bidinem ne Priapus quidē ipfe fatiarir. De re neutiquam proba¬
bili: itudne Pitho quidem ipfa perluaferir. De re tacitu difficili:
Hoe ne Harpocrates quidéipfe aut Angeronacontinere queat,
Intantorerum ftrepitu ne Somnusiquidem ipfe fomnum ceperit.
Dehomine preter modum fulpreact &dithdenti: Ite ne Fidet
quidem ipfi fidé habeac. Hic vel Avgum fallat:de vehementera¬
fturo.Hic mtferior eft, quam ve ci vel ipfatnuidere poflitinuiden¬
tia. Verum de his loquendi formusis admonuimus in operis buius
initio.
Pedibus in (tatensciani difiedere.
Quid ft pedibus in fententiam difeedere, & quid pedaria fen¬
tenria fatis explicut A. Gelliushb.3 cap.18. idfirran: feratur ad
quamfibetalene fententiz comprobacionem prouerbii formam
accipiet. Velutifi quisdicat: Nonett viri'prudentis, quicquid
vxori libuerit, protinus in illius (ententii pedibus difcedere, aut
Par eſt, vraffe&us in rationisfententiam pedibus difcedat, noa
contra, Ego vero in tuam fententia manibus pedibufque, ac toto
corpore difcedo. Translarumeft è veteri confuetudine, que fere
uari confacuit,quoties ingens erat turba fuffragia ferentium.Li¬
uius decadis prima, lib.6, Vbifententiam meam vobis peregero,
tum quibuseadem placebunt, in dextram patrem taciti tranfibi¬
tis.Quæ pars maiorerit, eo ftabitur confilio. Ert aliquanto poſte
Quibus hac falutaria videncur,agite dum in dextramparfem pe¬
dibustranfite. Qmnestranfieruno, vadentemque per intermifla
cuftodiis loca Decium feguuti funt.M. Tullius Philippica iy
Dixittamen fi quiseorum quipoft{e rogatieflent, graviorem
fententiam dixiffet,ineam fe iturum. Iremin epiftela ad Lentu¬
lum: Perfpiciebantenimin Hortenfii fencentiam multispartib,
pluresituros, quam aperte Volcatio aflentirentur. Ibidem: Fre
quentes ieruprin alia omnia tdem Planco. Frequens eum fena.
tus reliquie, Sinalia omnia difcefit. Hec ratio ferendorum {uf
fragiorum, Difceffio dicebatur, Plinius neposepift.lib.2. Adria.
no: Sed quum fleret difceffio, quifellis curulibusaftiterant, in
Cornutifentétiam ire corperuni. Tumilliquife collega adnu¬
merari patiebantur, in diverfum tranfierunt. Qui fentétiasinter¬
rurapebat,Intercedere dicebatur. T. Liuiuslib. ab Vrbe condita
9, Quum omnes laudibus modo profequentes virum, in fenten¬
tiam eius pedibusirent, tentata paulifperinterceffio eft. Idem 1b
Vrbecondita 5.1n quam fententiam quam pedibusiretur,ceteri
tribuni militum nihil contradicere. Plin.maiorlib. 1.C4p.7. non¬
nihil nouauit fermonis formam: Sedere,inquiens, ccepit fenten.
tiahzc, pariterque & eruditum valgus & rude in eam curfe ya~
dit. Vehementerac precipiranreraflentiri, dixit Curfuvaderein
fententiam:& Sedere dixit, pro placere. Nam Flavins Vopifeusia
vita Aurelianiimperatoris,indicar& mannum porrectione fentes
tiamalienam comprobari folere.Sicenim {cribit:Deinde allic
manus porrigentibus,aliis pedibusinfententiam euntibus,pleri®
que verboconfentientibus,conditum eft fenatufconfulcum. Tale
quiddam fenfit & Saluftius in bello Catilinario, guum ait, Silla.
num poftea permotum €. Cxfarisoratione, pedibusinfentens
tiam Tiberii Neronis iturum fe dixiffe ; ceteros verbo, aliosvac
rie Czælari affenfiffe, Quintilianusdixir, Manibus pedibulquein
fententiam difcedere, Porro qui vultu quog; ac geftu fignificane
fe affentiri toto vorpore infententiam difcedere dicuntur.Suffras
giorum genus quod porreétis manibus peragitur, Græci vocant
Kuegrover& xe pgrovia: quam vocem vfurpanr & (acre lirera.vta,
Corint.8. xeregro;nles, Quinetiam Subleribere fententia, fub¬
fcribere iudicto, fubfcribere volunrati, fuffragari,refragari,atque
id genus alia inethaphoræ,quotieslongiufcule trahuntur abora
tione fimplici,in prouerbii fpeciem paulatim abeunt. a
Ft Phidia fignum,
Que primis ftatim afpe&u. probantur omnium fuffragiis, Yt
Phidiæ fignurn placere dicuntur Nam quædam figna non ftatim
arridene,