Page 58 [58]
44
Quantum oculis, animo tam procul ibit amor.
Quanquam equidem non video, quamobrem Athenæo videatur
adagium hoc viqueadeo ab humanitate alienum. Quandoqui¬
dem,vt opinor,nô tram docet quid nobis faciendum fit, quam ad¬
monet, quid vulgo fa&itetur. Quorum autem quemque reperias
amicum tam certum, qui fi abfis, von fut diffimilis efle incipiat?
Proinde prouerbio hoc veluti Delphico gladio utrolibet patto
yrarislicebit-vt intelligas,aut no effe fidendumamicissqui longo
locorum interuallo feiun&ti fant: aut non effe colendos amicos
longiuque diflìtos, vnde non queas m ultum fentire commodita¬
tis, fed hos potius quibus przfens preefentibus fruare.
Multasamu.itias filentium diremit.
Mona} dialer dartompoeia dérvew: id eft, Multas amicitias fi¬
lentum diremit. Admonetadagi, afliduo conut&wac frequen¬
tibusalloquiisneceffitudines ali,intermiffione &abfeuria do:
ui. Meminithuius Ariftoreleslibro Moral:um 8. #00 5 vegn 4
Rarvatee fonus gg) Tis Qihias ixi H media Ma mr, ey gur
wores dy Dirtas dl ata goeia drerucey. id cit: Quod fi diutarna fue¬
ritabfentia, videtur&neceilitudinisoblivionem affe rre: vnde di¬
&um eft illud, Multas amicitias filentium diremit. Verfus vtre¬
ferturin colle&aneis, diminutusieft vna fyllaba. Ab Ariſtotele ci¬
tatur inreger Heroicus: )
Plurimum amicitias foluere filentia ruptas. E
Apud Achenzum lib.s „citantur cx anonym6 pocta verfus hi:
Ov zen OU TOGA LTT disc onyx truieus
Anegy.cirepernors 3 modes M adi
ld eft; n
Non diu amicorum menfis decetabftinuiffe,
Quippea0imi memoris res hac renouatio bella eft.
Bigurauus, arq ob idipfum eleganuus eft illud Alphit foenerato¬
ris diétum apud Columellam + Bona nominanonnunqnam mala
fieri, fi nunquam interpelies. lle Nomina, lureconfultorti more,
debitores vocat:& interpellare, (ubinde creditum repofcere.Vox
autem Greca dmèmseix,n01ta commode reddi Latine poteft:
neque enim fimpliciter fignificat filentium, fed iilud filentium,
cum quis non appellatac faluratamicum.
Whi amict, ibi opes.
Plautus in Truc. Verum eft verbum quod memoratur : vbi
amici, ibidem opes.Citatur & è Fabio prouerbii vice, libr.Orar.
inftit.s. Senfus eft, poriores efle amicos quam pecuniam: & ad
vite prafidium plus habere momenti amicos citra pecuniam,
quam abfque amicis opes, Vnde &apud Scythas,autore Lucia¬
no, ishabebatur diriflimus, qui ceruflimos & optimos amicos
poffderer. Verum fi quisad huius feculi mores refpiciat, ada¬
gium inuertendum exiftimabit: Vbi opes, ibiamici. Quando¬
quidem
Vulgus amicitias vtilitate probat: Et;
Iud amicitia quondam venerabile nomen
Proftat,& in quæftu pro meretrice fedet,
Viguead aras amicus,
Miyos F Buus Qi dai: id e, Ufque ad aram fam amie
cus. Tametfi non eft buius 1uftituti qualiber apophtbegmata
colligere, ramen hocitacommode d étum, & ſpecie yſque adeo
proverbiali, pratereafic 4 magniscelebrari auronbus.yt merito
videatur in hunc ordinem cooptandum. Refponfum eft autem 4
Pericle: quem cum amicus quifpiam rogarer, vtin caufa quada fua
gratia falfum dejeraret:A4 44401 ouumegrien rois Øihois, dad utrel
Povas. ideit: Oportet me commodare amicis, fed vfque ad aras.
Jra refert Gellius. © 6modiusreferr Plutarch. inlibello ci New¬
mici pis? pops pix© ef wt.id eft : Ufque ad aram fum amicus,
Admonet prouerbium, nonnunquam,quo confulamus amicorü
commodis,corumque veluntatimorem geramus, fas videri pau¬
lulum are&o defletere: verum eatenus,ne propter hominem a¬
micum numinis reuerentiam violemus.Olim iurantes aram ma¬
nucontingebant. Porro quatenus & quoufque fit ab honefto de¬
fletendum, amici caufa.copiofe dogteque difputar Aulus Gell,
Lb.Noëtium Atticarum r.c.3.
Amicorum est admonere mutuum.
Sententia prouerbialis videtur, quam legimus Iliad. à.
Apt} 5 Tue idas ig eres.
È Id ett:
— Bonus eftaffatus amici Admonitoris.
Hanc licebit vfurpare, li quando dicemus amici munus effe, vta¬
micum, {i quid erret, berius admoneat.
Fidus amicus.
Fidus amicus non eft pofthabendus germano.Homerus in eo¬
dem libro:
Eine 78 49} ¢ eG ie sacro Bla dde
Echos ire dpr rgrsaio Eee are
id eft;
Si quis forfan amicus fir, grarufque bonufque,
Quandoguidem is non inferior vel fratre putandus.
Quem nobis officiis obftri&tum fingnificamus, ita yriam totus
cercoque nofter fit, eum in ære noftro dicimusefle. Na antiqui¬
tus omnis pecunia ærea erat, auri V{u nondürepérco in feriendis
gumilmatis. Memini legere apud Ciceronem libro Epiltolarum
familiarium 13. Et mehercle femper fic in animo habui,te in git
meo effe,propter Lamia nottri coniunttionem&fingularemp®*
ceffitudinem, Item lib.rs. Marcum Fabium quod mihi amicu™
tua commédatione das, nullum in eo facio quaftum. Multi eoi%
annifunt,quumille in ere meo eft,& à me diligitur.
ApepiSvirrs teas.
Appiani tes rid eft, Ucrinque florens amor, olim dicebaruft
quoties vterque pariter effet incolumis,ac mutno reſpondere
more, Nam dimidiari dicimur, quoties amicus diftrahitur, velit
altera pars noftri, Extat apud Anftophané in Auibus, in calce far
bulæ. Talem amorem in Eunucho oprat Phedria: Vrinamefl¢t
mihi pars zquaamoris tecum.Congruit huic Pindaricum illud 14
Pythiis: DrAtar PiAtorr’ eepay onay7e wea Pesrae.id eft: Amans ama
tem, & ducens ducentem libenter.
Abiit & taurus in fylvam.
Bbw yoy wade di Yrew.1d elt: Abit & caurus in fylvam. Pattors
le prouerbium, allegoria fubturpicula, Ggnificans diuortium, 2°
negle&umveteris amica. Tameifilicebitin vfum verecundiote
trahere hoc modo;fi periocum accommodabitur ad eos, qui ptt
ftinosamicos negligere videntur, & à familiarium côgerropum:
que grege defuefcere.Aurin illos etiam, quia folicis deterfetir ftu>
diis, diuerfumque vita fequuntur inftiturum. Theocritusin Idyl¬
lio, cuius titulus eit Theonycho, nominatim etia prouerbii vice
refert:
ò AWO Io Atyre nis tG e) TADEON ey VAt ideft;
Fertur & hoc olim, 1n fyluam lecedere taurum.
Queriturautem amans, fe ram pridem abamica reli&tum : pluri
mumqg; iam effe temporis oftendit, quod Cynifca, ideft, Catell
(namideratnomen puellæ)fefeLyco guodam oblectet. neque o¬
mnino curet ad priftinam redire confuetudinem: non magisgui
tauri,qui &ipfinonnunquam à vaccariarmentis,fecedunt, &all
reliquisaggregatur tautis, aut folitariipernemora vagantur,nul¬
lo fœm1narum deſiderio ra&ti.Eum feceflum,eumque vaccirum
negle&um, quafique diuortium,paltores peculiari verbo vocant
anyay: voce nimirum compoſita cx È ¿nud da dC,
xg Tee vay, quod eft defpicere, cegligereq; ac pro mhilo ducere:
& en # #4, quod armentum fonar. Actum EUN CEN dicuntur
tauri, cum fegregatià vaccarum commercio, ideò non curantil
las, vtnon modo coitaminon appetant, fed ne pal uisquidem if
dem vri velint. Hancanimanus morem, fimulq; vocem ipfam ci
tributam rei, demonttrac Ariftotelesltb. Denaturaanimaliam +
his verbis; 34% rade Ge üros deg Bayctees hs Tote yemay Taou #9
Haye Toy oie dD TBV ) WEITE C9) CIV) LET AAAY Eloy 546) xn
Hay roR dis YP of JA C Triacicas Patol) TEU pelin, ora 9 m
dggia mi dia Soweugy) ros macas are The ape 0e.
ba ver ba nos appédemus magis quam annumerabim us, hoc mo¬
do: At taurus, cum tempas coitus adfuerit, tum demum incipit
communibus cum vaccis pafcuis vii, cumque reliquis rantisdi¬
micat. Nam ante id temporisinter fele pafcuntur, quod quidim
appellantezuggere. Sane quifàntin Epiro provincia, tauri{e¬
penumerotnum menfium {pacio non apparent. Porro feraani¬
mantia aut omnia, aùr certe pleraque, ante tempus coeundinon
aggregaturadcommunes cumifeminis pafcuas, flludadmonitu
dignum mihi vifum eft,in verlione Theodon Gaza, pro Greca |
VOCE ¿nA quam Romana lingua nullo paoreddere po?
teft, fcriptum efle,coarmentarildque verbidoétisetiam virisn@
parum caliginis, offudicita ve deprauatum apud Ariftorelemloct
exiftiment, commutataque leGione,longe diverfum fenfumin¬
ducant, putentque J heodotum in transferendc no mediocriter
hallucinant Ar ego totare diligentius penficulata, videre videor,
Ariftotelicorum verbord fententiam, citra vilius vocis commu¬
tarionem adamuflim quadrare : videlicertaurum aggregari cum
vaccis, &initfdem verfari palcuis, appetente coirus tempore,
cique non conuenire cum reliquistaurorum armentis,fe & belli
cum aliisgerere :reliquis aurem temporibus tauros cú rauris lo¬
cialiternidem vtipalcuis:neque fæminarum conuict@ fequi, ſed
inter {ele agere,quod idem accidatin feris ferme omntbus. Hane
autém taurorumçum tauris focierarem, negleétis vaccarumar¬
menns, vocari enygyàñr. Quarlo quid hic {erupuli,cur Ariftote¬
licam Jeétionem niucanua exiltimemus:nifi quid ce fenditmu¬
tarus nūmerus in rale & eicir, id quod Ariſtoteli, prælertimeo
inopere, peucfamiliare deprehendicur. Diétionem autemillamy
coarmentari, non germanam, fed {uppoficitiam effe, dubium no
eft, & aut librariorum incuria,aucalicuius parum eruditi temeri¬
tate induéta. Sufpicor enim legendiü,vel deirmenrari velabar
mentari. Neque enim adducipoffum,vt credamTheodorumho¬
minem tam in omni do&rina genere abfolurum, fuffe lapfum,
prafertimin voce,neque magnopere prodigiola, nec inufitata
Gracis autoribus:vtporecuiy vim vel ipfa ftacim indicat erymo=
tum vulgarumq;,le gatur, c riu) Gaxgaorg id eftsin paltore five
bubulcis;
X oi dug Pornos Hv Pumesar devio,
Ovdty dry yerdivres — Id eft «
Arque hi pafcuatur fimul,inque comantibus herbis
Errant & non vlla gregis diuortia querune, 5
Adbæc Suidas oftendit,rwdeg» anugirerovappellarurn rey ad avenge
xgmePegvoutmesid eft, qui neghgeret armentum: Hue mihi videtur
nonmbhil allulifle Vergiliusim Sileno, È
Ah virge