Page 46 [46]
n a
3e
Sed quem inftituerit cinitas & parua eum
Audireoportet& æqua,& his contraria.
Poteft &adhocaccommodar;quod quida Romanus Imperator
dixifle legitur,1o ciuitatelibera, linguas 1:€ liberas effe oporte¬
re. Neque vero mirum aut magnum, fi principespermittant po¬
pulo quæ velint dicere : cum ipfisliberum fit que veline facere.
Præterea de principium fa&is vulgus variepronunciare confuc¬
uit, quod aliusprobat,alius damnat. Maiore autem animo opor¬
teteffe principem , quam vehuiufmodi vocescaptandas aut ob¬
feruandasexiftimet : tantum id ſpe&tet,quod ex yſu fir reipubli¬
cæ.Huc Alexandri di&tum pertinet: cut cum quidam renunciaſ¬
ſet,eſſe qui deipfo male loqueretur:Regium eft,inquit,male au¬
dire, quum benefeceris.
10. Adfinem, vbiperuencris, ne velis reuerti.
Mì ime pis Duim Tus ¿oss (Ademe, id cit: Ne reflectas, vbi ad ter¬
minos perueneris.hoc eit,imterprete Plurarcho;Cum aderit fata¬
lis dies, viderifque vita finem adelle, equo ammo feras , „neque
turpi viræcupiditare exanimeris. In vira Numz paulo fecus re¬
Cert:BadliCorres sis Nradmpales peh permis pige Tage hoc eft: Qui pere¬
grinanonem tngreflifunt, ne reuerrantur. Hieronymusaliter:
Poft mortem banc ne defideres vitam. Quemadmodum vulgo
quofdam dicentesaudimus Vergilianum illud,
O mihi præteritosreferat filupiterannos.
Quo fata trahunt. retrabuntque »
fequamur. s
CocnaTI
Huiusetiam paffim vluseft,cum fignificatur, neceſſicati fatali
parendum effe.Erenim quod fatis ſemel placuit, id neminilicet
euitare:quoniam illa irreuocabiliteriusfuum peragunt. Virgil.
s.Eneid.
Nate dea, quo fata trahuntretrahuntque fequamur.
Porro autem quam neceflitatemdicat , aut qua fata innuatfe¬
quenda,addite j
Quicquid erit, fuperanda omnis fortuna ferendo.
Confulitnaures A nex prafentem necellitatem boni confulen¬
dam.Etin aduerfis, contra ea qua euitare nequeas, optimam Te¬
medium effetolerantiam dicit-qua quidem fuperatur omnis ad¬
uerfitas. Nonladituris,quicontemnit: proinde vincit.Similem
fententiam Era(mus preceptor nofter ex Homer. Odyff.5.in fuas
Chiliadas revulit,quam etiam interpretatus eft.
Iddevorandum tanquam latte dulin,
Gallica lingua prouerbialiter dicere folet, cum neceffitas pa¬
tientiz nobisinftar Cela fe doit aualer plus doux que lai& , hoc
eft glutiendum id efle tanquam la&e dulcius. Eft autem quoquo
modo tolerare&träfimirere,cô-oquere.ideeft perferre typogr%
iniuriam,moleftiam,fiueredium,autil:udquiduisfimile.Cicero
in Bruto. Hominum Rultitiasacinepias, que nobis deuoranda
funt,non ferebartille.ideft, qua adaniminon funt reuocanda,
necftomachofe æftimandæ.ldemin Philippica 6.Paucorum die¬
sum moleftiam deuorare. Quint.li.11 Denoretinitio tedium il¬
lud, & fcripra &leëta fæpius reuoluendi, & quafieundem cibum
remandendi. ideft, vincat iple redium patientia & obftinatione
anitni,vt quibusamarulentum aliquid Heuorandum eft. Transla¬
tum videtur àcibisferuidisinostemereimmiffis:velà catapotijs
amaris & Pharmacis.qua cito deuoraotur, necreguftantur. De¬
uoramus enim qua guitare piget. Etfic dicimusdeuorare iniu¬
riam,vthaurire dolorem vel oculis,velauribus: quod eft videre
aliquid quod tiki doleat, velaudire rem triftem.
CocNATI Durate: Diîrandum.
Donatusin Adelpbis: Durare, inquit, verbum perferendis ma¬
lis conuenit:quod etiam notauit Prifcianuslibro 8. de Partibus.
Eoiacentesanimosfpelautiorisvitaerigimus. Virgiliuslbr.r.
Æncid.
Durate,& vofmerrebusferuate fecundis,
id elt, profperis. Concludit enim Æneas, præfentiaincommoda
hoc aquiorianimo ferenda effe,quo fit propior felicitas & quies.
Quid enim conſclationis magis proprium eft, quam cataſtrophë
malorum quafi digito monftrare, quibus defun&ti, beati funt fu¬
turi? Proin, Durate dixit, pro perfeuerate, perfiftite: quafi duros
infra&ofque animos habere, Suetonius in Caio-Sicut erat, ait,lo¬
ricatosmonuit , vt difcumberent illo notiflimo Virgili] verfu,
quemadmodum eft,
Durarent,& fecundis fe feruarent rebus.
Idemverbum , Durate , reuerendiflimus acimpenfe do&usD.
Antonius Perrenotus, Atrebatenfis epi{copus.profymboloac¬
cepit, quoadmonere & adhortari voluitad tolerantiam : fiue pro
piacepto,quo in aduerfis durandum admoneamur, neque vllis
procellarum fæuientium rempeitatibusmoueamur, fed contra
fortune quantumliber iniuriofe ius enitamur, nec vilaslabe¬
fa@tandilocusillirelinguatur.Cic.lib.2 de Orat. Affiduis,inquit,
yno opere eandem incudem diem noétemque tundentibus , de
ijs qui præftanre,vt Lucretius ait, labore vincunt, quod defigna¬
runt facere.ltem Iuuenalis fat.9.
——— Durate,atque expeétate cicadas,
1d e&, equoanimo ferte frigorisiniuriam.
Nilpaffus, fi difimulanerb?.
Mercurius Iouem confolaturapud Lucianum in Ioue trage
fab finem, hoc noto Menandri verficulo:
+ Oddity wimerdus Aaron eeh meseme.
Nil pafluses mali, fi diffimulauerts.
id'eft,vt Bafiliusin irarosconcionatur : dA nor (es Meri uh
are eixesaorn 70. eign dyes ideft ; Nihil auditt: graue,finon refe¬
ras quæ ditaluntadce. MimusPublius, {niuriarum remedium
eft,oblivio. Vindié&a enim non medetur iniurijs, fed obliuio ops
time.Euripidesin Orefte:
Oixiavi dg) dvavia©»
Ov} 719» 30% kvu poeg Irur O,
Hs com ay degur dg SO dbpara puis.
Hos verfus Cic. Tufculan. 4.ficinterpretacus eft:
Nequetam rerribilis vila fando oratio eft,
Nec fors, nec iraccelitum inue&um malum,
Quod non natura humana patiendo ferat.
Non diffimilis fenteatia eft apud Plutarchum in Fabio : Fabius,
inquit,id quod aétum ¢rat,e quo animo tulit: 1)que philofophis,
quiafferunt bonum & honefturn virum contumelia & dedecore
affici non poffe euidens argumentum fuo exemplo fuppeditauit,
Herman. Bufchius Pafiphilus =
Ronchosnec nonludibria turba
Nafute,& quicquid'fingere liuoramat,
Difimula.—
Juimanusin Infticur.iuris deatione iniuriarum loquens, lib.4,
Hæcaétio difimularione aboletur.BudæusSal, Macrino:Patiere
igitur, fimeaudies, cam fivciniuriam, five aliud quicquid ett,
mutuainter nos diffimulatione aboleri. Ad hac ira ex opinione
iniuriæ nafcitur.quare fi definent putare,iniuriam fibi fieriiralci
definent.
Non eftin ventum reflandum.
Hoc nobis documento eft, precauere fifieri poffit, ne immi¬
nens nos occupet calamitas: €a fi vicerit, ne aduerfus præualents
fortuna impertum relu&tabundi fruftra fatigari velimus: fle&en¬
dam vero viam velis,cum obniticontra non deturiquoquetrahit
fortuna,iterintendendum, Nonenim eft,veinguit Phocylides,in
ventomreflandum. Quin poriustales fimus, vr quo nos cunque
rapit tempeftas,2quo animo deferamur: atque vt opume Virgie
lus monet,fi quo Italiam contingere cœlo nequeamus, quia {ct
licet
Muratitranfuerfa fremunt,& vefpereabatra
Confurguntventi, atque in nubem cogitur aer,
Necnosobniticontra,nec rendere tantum
Sufficimus.fuperar quoniam fortuna: fequamus
Quaque vocat vertamusirer.
Verba autem l'hocylidisfunthec:
Kazera: BAT. nm vtey deuol ir
Id eft:
Temporibus femper cautus feruire mementos
Necreflare velisaduerfum flamina venti.
Metaphora du&a età naugantibus , quos necefle eft femeling
greffos mare,ventoruin atque æftus arbitrio ferri > fraftra conde
turos, fi velint aduerfusifta pugnare. Nec dihimili forma Plato
13. De rép.3.2N dm dr 6 Xopos dort mis Open Dép, mur ineay.id efte
Sed quocunque ratio ceu ventus tuleric,hac eundum eft. Et Ho»
ratiusin Epodis, Ode 13.
Ire quocunque per vndas
Notus vocabis aut proteruws Africus.
Rurfusin Odislibr.3.Ode 11.
I,quoterapiuntaure.—
Nil pafus es mali fi difimulauerss.
Sententiavalde elegans & nota Menandri,& qua apud Lucia»
num Iouem cOfolaturMercurius'y mimt faro dy uh ar
ai Nil paflus esmali,fi difimulaueris. Meminerunt Diogenias
nus, & Erafmus nofter. Platarch.in Fabio Max. réfert huic verff¬
culo fimilia : Neque enim, inquit Fabius,corum in{citiam fuum
malum putauit,fed yt Diogenes philofophus dicentibus , [fire
derident, refpondit, fe ramen non derideri(quod ebstantum de¬
rideriiudicarer, quifannas curant, &1js perturbantur) ita Fabius
idquodactum erat,xquo antmotulit, 1j{que philofophis, qui af
ſerunt bonum & boneſtum virum contumelia &dedecoreaffici
nonpoffe , euidens argumentum fuo exemplo fuppeditauit
Huic non di(fimile illud ZEnee apud Virgili À
Item hoc Carulliad {eip{um :
& Ouidiusin3.Amor.
Durate,& vofmet rebus feruate fecundis
Sed obftinata mente perfer & obdura.
Perfer & obdura,poft modo mitis erit.
Catulus & Bibaculusin Carfaré& D. Aug. {cripferunt,& quod ite
dicant Corn, Taciti yerba in 4. Carmina inguin Bibaculi & Cas
tullireferta contumelijs Ca{arura leguntur,fed ipfi Dd. lulius&
Auguftus,& tulere ifta, & reliquere,haud facile dixerim:moderas
tione magis an fapientia. Namque fprera exolefcuncfirafcere,
agnita videntur.
Luni