Page 17 [17]
OCR
tore Donato, eft accommodatum rebus tempoporibufque proverbium. Diomedes autem finit hunc admodum: Parcemia, eft proverbii vulgaris vfurpatio ; rebus temporibufque accommodata, cum aliud fignificatur quam dicitur. Apud Græcos fcriptores varia feruntur finitiones. A nonnullis defcribitur hoc pa&o: aega ta xy dtuuC cv rl p Bia tmixgoper PAT Che TOAD m geiao ty c saung. id eft: Proverbium eft fermo ad vita zafionem conducibilis, moderata quadam obfcuritate multam in fefe continens vtilitatem. Ab alis hoc finitur modo: Mae egueid iad yO tmgrveray 1 cubes donde. id et: Proverbium eftfermo;rem manifeftäm obfcuritateregens. Negue me clam eſt, complureis alias & apud Latinos & apud Grecos parœmiæ finitiones extare; verum eas omneis hic referre, non arbitratus fam opere precium fore: cum quodin hoc opere precipue proofitum fits brevitatem illam, quam à docente requirit Horatius, vbique quoad licebit, fequi? tum quod candem fere cantilenam canunt, eodemque recidunt : maxime quod inter tam multas nulla reperitur; qua vim naturamque proverbii fic compleGatur.vtnon aliquid velredundet,vel diminutum fit. Siquidé Donatus ac Diomedes, vt interim alia non excutiam , in omni arcemiarequirere videnturinuolucrum aliquod,vt qui eam alleoriæ {peciem fecerint. Deinde yyapungy, id eft, fententiale quiddam,expectant,cum addunt, Rebus temporibufqueaccommodatum.Gracorumitem quotquotfuntfinitiones,autfententiam ad vitam inftituertdam conducibilem, autmetaphoræ teétorium admifcent,quædam vtrunque cum altero conjungunt.Atquipermulta reperies apud dxwfrvus, id eft neutiquam violandæ authoritatis (criptores, proverbii nomine citata, que nulla metaphora tegantur. Rurfum non patica, que nihil omnino pertineantadinftitutionem vita, & d fententia ratione prorfus cn rlgpires quod aiunt,difsideant. Exempla pro multis duo {affecerint, end dy@r, Ne quid nimis, nemonon ponit inter adagia, nihil camen habet integumenti. Et, is rdn Wes vuugi; hoc eft, Quis aberret 4 foribus,ab Ariſtotele parœmiæ titulo refertur. Atidnon video quidconferat ad vite rationem.lam yero non omne proverbium allegoria quapiam tegi, velex Fabioliquer;, cuius hæc verba ſunt, Jibro Infticut.quinto: Cuiconfine eft parcemias genus illud, quod eft velut fabella brevior: videlicet palam indicat, && alia parcemiarum elle genera,qua non fintallegoria cOfines.Quanquam haud inficiasiuerim, maximam adagiorum partem aliqua metaphoræ fpecie fucaram efle. T'um optimas fareoreas,quæ patiter& transJationispigmento delectent, & fententia profint vtilitate. Verum mulcoaliud eft, commendate paroemiam, & quanam fit optima, demonftrare : aliud, quid ea fit, in genere definire. Mihi, quod Grammaticoruna pacefiatsablolura, & adnoftrum hoc inftitutum accommodara par@miæ finitio tradi poffe videturad hune moda: Parcemia eft celebre diétum,fcita quapiam novitateinfigne. Ut Di&um, gencris : Celebre, differentia: Scita quapiam novitate infigne, proprii vicem obtineat. Quandogquidem his tribuspars tibus perfeétam conftare definitionem, Diale&icorum confenfus eft. Quid Parcomiaproprium é quatenus. Itaque peculiariter ad proverbii rationem pertinent duo, 7 DomsSuor, x04 worms hoc eft, vticelebratum fit, vulgoquejattatum. Nam hinc etiam paremie Grecis vocabulum, videlicet 2s Solus eds. Dante Tee #54 za egdrxov, quod pafsim per ora hominum obambulet: &adagit Latinis, quafi dicas circumagium, autore Varrone. Deindefcirum,ytaliquaceunota tete fermone communi.Neque enim protinus,quod populari fermone tritum fit, aut figuranovatam, in hunc catalogum adlegimus = fed quod antiquitate pariter & eruditione commendetur:id enim fcitum appellamus. Quibus ex rebus accedat novitas adagiis,mox oftendemus: nunc quot modis celebritas contingit, paucis indicabimus. Veniunt igiturin vulgi fermonem, velex oraculisnuminum ; quod genus illud, cre re4ronovte regni: id'elt, Neque tertii,meque quarti. Velàfapientum di&tis, qua quidem antiquitas oraculorum inftar celebravit: quale eft illitd, dYoxoAw gl 1gAd i hoc efts Ardua que pulchra, Vel€poetd quopiam maxime yetnfto : yt Homericum illud, pe dE ce mi irá: id eft, Rem fa&am ctiam ftultus intelligit; Item illud Pindaricum, mn UEVTO9Y Aix, id eft, Contraftimulum calcitrare. Etillud Sapphus, (ente Hoi pid pi TE HERO æ id eft, Neque mel mibi neque apis. Siquidem dum lingue adhuc incorruptæ manerent, poetarumi verfüsin conviviis etiam canebantur. Vel é{cena, hoc eft tragicorum &comicorum a&is fabulis : quod genus illud ex Euripide, iduru. Rurfum illud ex Ariftophane, B22 esxgegngs. Præcipue vero comeedia mutuo quodamcommercio& yiurpat plera~ queja&atavulgo,& gignit traditque vulgojaétanda. Nonnulla ducunturex fabularum argumentis, vte ains O mI, ex Danaidum fabula,advo xu, Orci galea-ex fabulaPerfei. Queda trahunturex Apologis: è quibusillud, Arnon videmus manticæ quodin tergoeft. Aliquotexeventu nafcuntur: ficut hoc, ag ¡Sd Axa, Ra) doux GO giga: id eſt, Alia Leucon,alia Leuconis afinus portar. Ex hiftoriisaliguot mutuo fumptafunt: quorum eftillud, Romanus fedendovincit. Quedam profectafunt ex apophthegmatis,hoc eft,(cite breviterque tefponfis: ficutillud, ds esas sy anid duas Gead: id eft, Qui femetipfe ton haber, Samum petits Sunt que ex verbotemere diéto funt arrepta; velut,ov Pegvris ipa aoxreldy,id eft, Nom eft cure Hippoclidi. Deniq; mores, ingenia, feu gentis, five hominisalicuius,five etiam animantis: poftremo rei quoque vis quapiam infignis, ac vulgo nota locum fecerunt adagio: cuiufmodi funt,ovegi eds Potvings: id eft,Syri contraPhcenices. dxwi2ey, peo quod eſt, fiéte reculare, quod accipere cupiass & cram ov du eg dvxcizzy id eft, Vulpes non capitur muneribus. &; As xoguen Jerar O: Bis crambe mors. & «Angers eswalia: Clemaus Agypua. Quibus ex rebus accedat noyitasparæmie. Jam quodde novitate diximus,id neutiquam fimplex eft.Nam hane noonunquam ipfa res fecum adfert: vt, xesxodeihs dieu, Crocodililachrymæ. Nonnunquam eam figura cOciliat,cum per omneis fermeSchematum {pecies adagium yarietur, quas fingilla= tim perfequinon eftneceffe.Eas duntaxatattingam, quas frequé= tifsime recepit.Metaphora pene femperadeft. Multas auté parteis A
