Skip to main content
mobile

Nainuwa

  • Search
  • Collections
Englishen
  • Italianoit
LoginRegister
  • Volume Overview
  • Page
  • Text
  • Metadata
Preview
edr_000015/0000

MB_011_H_002

  • Preview
  • PDF
  • Show Metadata
  • Show Permalink
Total Pages
717
Collection
Erasmo da Rotterdam
edr_000015/0075
  • Volume Overview
  • Page
  • Text
  • Metadata
Page 76 [76]
  • Preview
  • Show Permalink
  • JPG
  • TIFF
  • Prev
  • Next
edr_000015/0075

OCR

LXVI „Walsche ende Vlaemsche oprechte prouerbien, ghemeene diuisen ende gente spraken, ofte oude bedieden (soo verre die vermelick waren) neffens elcanderen ghevoeght by paren. Niet in eenigher maniere van interpretatie ofte ongenseerden wtlegh: Maer gheheel sulcx als de selue adagen ende bekende propoosten zijn hier ende elders inde memorie ende mondt vanden verstandighen volcke, altemet censluidende in woorden, ende sommighe alleenelick in sententie ofte ghelijcken sin, naer dat elcke tale heeft huere gracie ende sonderlicke beuallicheyt van wtsegghen.” Ook dit geschrift is in het bovengenoemde boekje van Meijer p. 65— 111 herdrukt; die echter ook hier weder gemeend heeft slechts de, voor de taal belangrijkste en minst bekende , spreuken en spreekwoorden te moeten opnemen: hetgeen évenzeer van dit als van dat Campensche boekje (n. 53.) te bejammeren is. Want, om nu niet van andere voordeelen te gewagen, die een volledige herdruk zoude hebben kunnen opleveren, zoo zij het genoeg hier op te merken, dat een stukswijze herdrukt geschrift slechts eene zeer onvolkomene gelegenheid aanbiedt om te beoordeelen, hoeveel de schrijver aan zijne voorgangers te danken heeft. Zoo heb ik, bij hetgeen Meijer geleverd heeft, aangeteekend, dat 120 spreekwoorden uit de Proverbia Communia zijn overgenomen: doch indien men het gansche geschrift van @oedthals daarmede ging vergelijken, zou men wellicht ontdekken, dat daaruit nog veel meer was overgenomen. Dat Meijer de Fransche spreekwoorden heeft weggelaten, welke, zoo hij zegt p. IX. hoe gewigtig dan ook voor de beoefenaars der oude fransche taal, voor ons Nederlanders natuurlijk minder belang hebben , zal men moeten billijken, wanneer het plan van den uitgever dit vorderde; doch onve rantwoordelijk is het, dat hij daarop volstrekt geen acht geslagen heeft bij de verklaring van de spreekwoorden. Had hij zulks gedaan, dan zouden wij b. v. p. 69 onder het spreekwoord Eersweere is ergher dan tantsweere niet aangeteekend vinden: » Eersweere, eer-kwetsing, beleediging” daar toch de ware beteekenis duidelijk blijkt uit het Fransch, dat Goedthals p. 65 daar onder geplaatst heeft: Rage de cul passe le mal des dens. Buitendien zou Meijer de beteekenis van vele spreekwoorden ontdekt hebben, indien hij niet verzuimd had andere Verzamelingen op te slaan. Zoo lezen wij b. v. p. 7L. (uit Goedthals p. 44.) Dat vrauwen weten, blyft ghesloten, ghelye melck in dsye ghegoten ’ met deze aanteekening: »Dsye, de zee; deze spelling ontmoet men slechts nu en dan bij oude schrijvers.’ Dat echter sye niet voor zee, maar voor een zeef of zift moet opgevat worden, zien wij uit De Brune’s Nieuwe wijn in Oude Le’er-zakken p. 273. Wat vrouwen weten, blijft ghesloten, Als water in een zift ghegoten. Waar Meijer p. 73. (uit Goedth. p. 62.) overneemt: So vele calueren huden commen ter maerckt, als coeyen schrijft hij in eene aanteekening: »Huden, heden of huiden; de beteekenis van dit spreekwoord is: er sterven thans zoo vele jongen als ouden.” Dat hier echter, door dat kuden, niet heden (hodie) , maar huiden (pelles) moet verstaan worden, ziet men uit het Latijn in de Prov. Comm. n. 77. Also veel caluer comen huden te merct als ouder koyen. Pelles quot pecorum venduntur tot vitulorum. Het grootste gedeelte der spreekwoorden van Goedthals heeft Gruterus, met het opschrift Proverbia Belgica, ex Francisci Goethalsii libello selecta, opgenomen in de Appendix tot het-derde deel van zijn Florilegium Ethico-Politicum (Francof. 1612) p. 123—176, waar zij in alphabetische orde geplaatst zijn, doch meestal te groote verandering in de redactie ondergaan hebben, dan dat zij in dien vorm als het werk van Goedthals kunnen geciteerd worden. Harrebomée heeft het boekje van Goedthals niet kunnen machtig worden, waarover hij zich meermalen beklaagd heeft. Mij is het indertijd te leen verstrekt door Prof. Serrure. In de Opdracht van dit boekje, bij wijze van Voorrede, door Plantin geschreven, wordt Goedthals genoemd citoyen de la ville de Gand, homme de grand sçavoir et digne d'estre autant plus aimé, admiré et tenu au reng gwil merite, comme il wa iamais (à la mode du commun de ce temps) espargné son sçavoir, son trauail, ne son bien; pour recercher, recueillir et amasser de tous aucteurs, et de toutes langues les adages et prouerbes vsités de toute antiquité.

Structural

Custom

Image Metadata

Image width
1951 px
Image height
2967 px
Image resolution
300 px/inch
Original File Size
1.64 MB
Permalink to jpg
edr_000015/0075.jpg
Permalink to ocr
edr_000015/0075.ocr

Nainuwa

LoginRegister

User login

CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
I forgot my password
  • Search
  • Collections
Englishen
  • Italianoit