Page 56 [56]
lo
CHILIADIS PRIMAE
apus Ikars. Bis Crambe mors, & wnaarie uyuri Clematis Aegyptia.
Quibus exrebus accedit nouitas parœmiæ,
Tam quod de nouitate diximus, id neutiquam fimplex eft. Nam hanc nõnung ipfa res fe/
cum adfert,ut xçoxod'eñou Jéxevo, Crocodili lachryme.N6nunqua eam figura concilfat,ciî per
ommeis ferme fchematum fpecies adagium uarietur,quas fiagillatim cl non eft necel
fe, Eas ditaxat attinga quas frequétiffime recipit. Metaphora pene femp adeft.Multas aüté
parteis ea complectitur, Allegoria n6 minus crebra,quanqua & hæc quibufdam metaphoræ
{pecies eft. Exemplii prioris, Res omnis in uado eft, Pofterioris,avxos 2xavep, Lupus hiat.Nec
infreques hyperbole,uelut,ywuvérepoe Aeëreror, id eff, nudior exuuio ferpétis, Nonunqua ufg
ad enigma peruenit,quod(authore Quintiliano)nthi aliud eft, obfcurior allegoria, quod
genus wato uus: Tare, Dimidit plus toto. Nonunqua allufio Venerem adiiigit parcemiz,
ueluti LAX ovTog Sic ferito, & oa H Mxoudve,id € duobus fimul etitibus,& sa co ip und!
goto xarip T ya Sp v Tér, id eft,edibus in pprijs,que rea ue praua ue fiant. Aliquoties
auTHyASie,id eft uerbi proprietas,prouerbij fimulacrit addit,ut 8747107 xoxdp,id elt'inges ma/
lum.Fitinterda ut plum &.@i80ro, hoceft,ambiguitas decus apponat prouerbio, Cuius ge
neris eft gote tri yawo Bos in lingua, & von ue tp 7x, Queecticpmus in pifa. Siquidé bos &
antmal fignificat & nomifma.Mus item animantis eft nomen, & idé athlete cutufdam uoca¬
bulum. Et pifa nome urbis,acceflione literula au@tum,picem fenificat miose. NOnunqua ipfa
eloquendi nouttas,paroemia efficit,ut 2p dive ’avdee,1n uino ueritas. Nam fi dicas,ebrios uera
loqui,n6 uidebitur adagitt, [tem fi dicas, Sine cibo & potu.languet libido, nő habebit adagi
facté, Contra, Sine Cerere & Baccho friget Venus,nemo no agnoleitadagt{ [pecié. Quang
hec ipfa nouitas,ut omnis alia, pfialcif a figura. Decorat interim & antiquitas, ut yee Tdgœ¬
dex. Spode,preefto eft iactura. Denigs in parcemijs omneis 7 y2r0/0v,id eft ridiculi formas in/
uenies.Sed hc minutim perfequi,molefta cuiufdam diligentia fore uideatur, Tametfide fi
guris proverbialibus paulo poftaliquanto copiofius dicturi fumus.
Quomodo paræmia differat ab tjs,que uident ili côfinia.
Suntaîit quedaaffinia paroemijs,puta yy&xai,quas noftri fentétias appellant,ad hac afoî,
quia noftris apologi uocant.tum è 09% yude,que latine breuiter ac fcite di&a, vertere lice¬
bit.Preterea cxdupndic,id eft falle dida , Denig; quicquidallegoria,autaliam quampià figu¬
ra puerbialem,ceu pfona pra fe gerit.Ea tametli difficile n6 fit, abadagiorà genere fecerne
re,liquis ad finitione tang ad gnomoné,& regulam uniiquodg norit applicare, tamé quo fa
cià fatis etia imperitioribus haud grauabor, rudius & pinguiore (quod aiunt) Minerua, rem
explicare,ut plane conftet,quid in hoc opere fim fequutus. Prima inter fententia & pareemis
ter,G alb& ab homine, Vt enimnon ftatim album,quod homo,neg ptinus homo,qd alba,
nihil tamé uetat id alba effe,quod fit homo, ita n6 raro fif,ut fentétia parcemia compledtaf, at
no ftatim quod parcemia fuerit,idem erit & fententia,neg contra,uelut, Auaro tam deeft qd
habet,@ quod no habet,& Pafcitur in uiuis liuor,poft fata quiefcit, non ut fententiz funt, ita
funt &adagia. E diuerlo, Ego in portunauigo,ut eft prouerbium,tta fententia non eft. Ru
ſum pul rad rhb wdxaucep,id eltne puero gladium,pariter & parcemée fententiad rationem
coplectitur, denig & ds Neg defuere tame, potiffimtt apud grecos, qui grauati non
funt,operd in hoc genere fumere,ywaroroyiap,id eft fentetiara colledtioné cofcribentes, inter
quos precipuus loannes Stobxus. Quori ego certe labore pbarim libetius, æmulariue¬
lim. Sed ad reliqua-aivoy Aphthonius in progymnafmatis, fimpliciter u.03op , id eft fabula uo
cat.Huicfunt(utait)uaria ex inuetoribus cognomina,nGupirns, nik, ningioc,wuctsraog Quinti
lianus civopaita Grecis appellatit adyop xSixop, & ice rorèp,a LatinoränGnullis apologatio
né,n0 fatis in ufum recepto nomine, Nec negat «ivop parcemiee cofiné efle,uex ita diftingut,
ut dos totus fitapologus,parϾmia ueluti fabella breuior.Exempliloco pofuit.N6 noftrum
onus,bos clitellas? Ad hunc quidé modi uſurpauit Heſiodus,v # aivop Racircid%edes,vocouct 1)
airis od nE react ep ex ove mrornincdegop,id eft, Aenon principibus refera,norintlicet ipfi.
Vocalem accipiter ficaffatus philomena eft. Vtitur eundé ad moda & Archilochus & Cal
limachus.Etiamfi Theocritus ty xuvickcus,aivoy pro parcemia uidet ufurpafle, aivos Sub adyetad
T15,t60. Wy TaXigos of vc, lam vero apophthegmata,no alio difcrimine diffident a paroemijs, è